Սերբիայի նախագահը ՄԱԿ դատարանին մեղադրել է «ոչ քաղաքակիրթ վարքագծի» մեջ Ռատկո Մլադիչի մահից հետո

Սերբիայի նախագահ Ալեքսանդր Վուչիչը ՄԱԿ Հաագայի ռազմական հանցագործությունների դատարանին մեղադրել է «ոչ քաղաքակիրթ վարքագծի» մեջ այն բանից հետո, երբ մերժվել է բոսնիացի սերբերի բանակի նախկին հրամանատար Ռատկո Մլադիչին վաղաժամկետ ազատ արձակելու խնդրանքը, հայտնել է Associated Press-ը։

Նա մահացել է հինգշաբթի, 84 տարեկան հասակում, ցմահ ազատազրկման պատիժը կրելիս։

Վուչիչի խոսքով՝ Մլադիչի ընտանիքն ու սերբական իշխանությունները բազմիցս խնդրել էին նրան ազատ արձակել մարդասիրական հիմքերով՝ հղում կատարելով նրա պատկառելի տարիքին և առողջական վիճակին։ Այդպիսի վերջին դիմումը մերժվել էր օգոստոսի 20-ին, Մլադիչի մահից մեկ շաբաթ առաջ։

«Սա ոչ քաղաքակիրթ վարքագիծ էր՝ աննախադեպ և ոչնչով չարդարացված։ Հիմա մենք տեսնում ենք, որ նրանք ուզում էին, որպեսզի Մլադիչը մահանա ճաղերի հետևում», — հայտարարել է Վուչիչը։

Մլադիչը կալանքի մեջ էր գտնվում 2011 թվականից։ 2017 թվականին ՄԱԿ դատարանը նրան դատապարտել էր ցմահ ազատազրկման՝ մեղավոր ճանաչելով 1990-ականներին նախկին Հարավսլավիայի տարածքում պատերազմների ընթացքում կատարած հանցագործությունների համար։

Օգոստոսի 20-ի որոշման մեջ դատարանի նախագահը՝ ուրուգվայցի դատավոր Գրասիելա Գատի Սանտանան, նշել էր, որ Մլադիչը ստացել է «համապարփակ և որակյալ բժշկական օգնություն», ինչպես նաև հնարավորություն է ունեցել կանոնավոր կերպով շփվելու ընտանիքի հետ։

Բոսնիա և Հերցեգովինայում պատերազմը հանգեցրել է ավելի քան 100 հազար մարդու մահվան և ավելի քան 1 միլիոն բնակչի տեղահանման։ Մլադիչը համարվում է հակամարտության առավել հայտնի ռազմական առաջնորդներից մեկը։ Մասնավորապես, նրա հրամանատարության տակ գտնվող ուժերը մասնակցել են Սարաևոյի պաշարմանը և Սրեբրենիցայի գրավմանը, որտեղ 1995 թվականին սպանվել են ավելի քան 8 հազար բոսնիացի մահմեդականներ։

Մլադիչի մահից հետո մի շարք բնակավայրերում բոսնիացի սերբերը նրա հիշատակին մոմեր էին վառում և նրան հերոս անվանում։ Միևնույն ժամանակ, հանցագործությունների զոհերի հարազատները հայտարարել են, որ կարևոր են համարում այն փաստը, որ նա մահացել է կալանքի մեջ։

Վուչիչը հայտնել է, որ Բելգրադը դեռևս տեղեկություն չունի Մլադիչի մարմինն ընտանիքին փոխանցելու ժամկետների մասին։ Նրա խոսքով, եթե հարազատները ցանկանան նրան հուղարկավորել Սերբիայում, իշխանությունները կցուցաբերեն անհրաժեշտ օգնություն։ Միևնույն ժամանակ, նախագահը չի հաստատել Մլադիչի հնարավոր պետական հուղարկավորության մասին հաղորդագրությունները։

ՄԱԿ դատարանը հինգշաբթի սկսել է հետաքննել նախկին հրամանատարի մահվան հանգամանքները։ Ուրբաթ օրը հետաքննությունը վարող դատավորն այցելել է քննչական մեկուսարան, որտեղ պահվում էր Մլադիչը։ Մահվան պատճառը դեռևս չի բացահայտվում։ Նիդեռլանդների իշխանությունները դատարանին հայտնել են, որ քրեական հետաքննություն կամ դիահերձում չեն իրականացնելու։