Երևանի ամենացավոտ ու հրատապ խնդիրներից է գույքահարկը․ տնտեսագետ

Տնտեսագետ Հրայր Կամենդատյանի ֆեյսբուքյան գրառումը․ «Երևանի ամենացավոտ ու հրատապ խնդիրներից է գույքահարկը, որն ուղղակիորեն հարվածում է հազարավոր քաղաքացիների գրպանին։ Գույքահարկի ներկայիս համակարգը, հատկապես Երևանի կենտրոնում և Արաբկիրում, ստեղծել է մի իրավիճակ, երբ մարդիկ ստիպված են աստղաբաշխական գումարներ վճարել պարզապես իրենց սեփական տանը ապրելու համար՝ անկախ իրենց ընթացիկ եկամուտներից։

Դա ոչ միայն սոցիալապես անարդար է, այլև տնտեսապես անհիմն, քանի որ գույքի շուկայական արժեքի արհեստական թանկացումը չի նշանակում, որ այդ տանն ապրող մարդու եկամուտները նույն համամասնությամբ աճել են։

Հունիսի 8-ից այս ուղղությամբ լայնածավալ աշխատանք սկսելու և համակարգը վերանայելու համար անհրաժեշտ է հստակ, փաստարկված և կառուցողական մոտեցում։ Ահա այն հիմնական ուղղությունները, որոնց շուրջ կարելի է կառուցել փոփոխությունների մեր օրակարգը.
1. Գույքահարկի տոկոսադրույքների վերանայում և դիֆերենցում
Ներկայիս սանդղակը պետք է փոխվի այնպես, որ հարկի չափը կապվի ոչ միայն գոտիականության և կադաստրային (շուկայականին մոտարկված) արժեքի, այլև սոցիալական արդարության սկզբունքի հետ։
1. Մեկ միակ գույքի արտոնություն: Եթե բնակարանը քաղաքացու միակ հիմնական բնակության վայրն է (առաջնային անշարժ գույք), դրույքաչափը պետք է զգալիորեն ցածր լինի, քան երկրորդ, երրորդ կամ կոմերցիոն նպատակներով օգտագործվող գույքերի դեպքում։

2. Եկամուտների և հարկի չափի կապակցում (Income-to-Tax Ratio)
Միջազգային առաջավոր պրակտիկայում կիրառվում է «հարկային բեռի առավելագույն շեմի» գաղափարը։
Տարեկան գույքահարկը չպետք է գերազանցի ընտանիքի ընդհանուր եկամուտների որոշակի տոկոսը (օրինակ՝ 5-7%-ը)։

Եթե 400-500 հազար դրամ գույքահարկը բաժին է ընկնում թոշակառուին կամ միջին աշխատավարձ ստացող քաղաքացուն, ապա դա վերածվում է «սեփական տնից վտարման հարկի», ինչն անթույլատրելի է։
3. Սոցիալական հատուկ շեմերի և արտոնությունների սահմանում
Թոշակառուներ և հաշմանդամություն ունեցող անձինք:Այս խմբերի համար, ովքեր տասնամյակներ շարունակ ապրում են կենտրոնում կամ Արաբկիրում, բայց չունեն բարձր եկամուտներ, պետք է գործի հարկի սառեցման կամ սիմվոլիկ հարկման մեխանիզմ։

Եկամտային հարկի հաշվանցում: Կարելի է ներդնել մեխանիզմ, որտեղ վճարված եկամտային հարկի մի մասը հաշվանցվում է որպես գույքահարկ, ինչը կթեթևացնի աշխատող քաղաքացիների բեռը։
4. Իրավական և օրենսդրական փոփոխությունների մեկնարկ
Քանի որ գույքահարկի դրույքաչափերը սահմանվում են ՀՀ Հարկային օրենսգրքով, հունիսի 8-ից սկսվող աշխատանքը պետք է ներառի.

Օրենսդրական նախաձեռնության պատրաստում: Կոնկրետ հաշվարկներով և տնտեսագիտական հիմնավորումներով նախագծի մշակում, որը ցույց կտա, թե ինչպես կարելի է նվազեցնել բնակչության հարկային բեռը՝ առանց տեղական բյուջեները կոլապսի ենթարկելու (օրինակ՝ շքեղության հարկի կամ այլընտրանքային աղբյուրների հաշվին)։
Հանրային լայն համախմբում: Ստորագրահավաքների, մասնագիտական քննարկումների և համայնքային լսումների կազմակերպում Երևանի բոլոր վարչական շրջաններում՝ ճնշում ձևավորելու և խնդիրը խորհրդարանի օրակարգ բերելու համար։

Առաջնահերթ քայլ:
Անկախ ընտրությունների արդյունքից, հունիսի 8-ին առաջին գործնական քայլը պետք է լինի տնտեսագետների, իրավաբանների և քաղաքացիական ակտիվ խմբերի մասնագիտական հանձնաժողովի ձևավորումը , որը կմշակի հարկային բեռի թեթևացման կոնկրետ ճանապարհային քարտեզ։
Այս հարցը քաղաքական կուսակցական պատկանելությունից դուրս է. սա քաղաքացու կենսական իրավունքների պաշտպանության հարց է, և մենք պետք է պատրաստ լինենք այդ աշխատանքը տանելու մինչև վերջ։
Եվ ամենա ամենա կարևորը։ Մեկ շաբաթ հետո ընտրություններում կհաղթի այն ուժը, որը կիջեցնի գույքահարկը առնվազն հիսուն տոկոսով»։