Երբ դպրոցը իջեցնում ես կենցաղային նշաձողերի մակարդակի, ապա անխուսափելի է մյուս բոլոր շերտերի օկուպացիոն ներխուժումը դպրոց․ Հակոբ Բադալյան

Քաղաքագետ Հակոբ Բադալյանը գրում է. «Սարսափն այս նկարագրությունն ունի. «Ոստիկանության Մալաթիայի բաժնի ծառայողներին երեխայի մայրը՝ Երևանի բնակիչ 38-ամյա Մ․ Մ․-ն հայտնել է, որ նույն օրը ժամը 12։30-ի սահմաններում դպրոցում երեխան բանավոր տարաձայնություն է ունեցել իր դասընկերուհի՝ Դ․ Դ․-ի հետ, և վերջինս ձեռքերով և ոտքերով մի քանի անգամ հարվածներ է հասցրել իր երեխայի մարմնի տարբեր հատվածներին, ինչի հետևանքով վերջինիս փորի և ծնկային հատվածներին առկա են կապտուկներ»:

Նշեմ, խոսքը 11-ամյա աղջիկների մասին է:

Եթե որեւէ մեկին թվում է, թե սա մի ինչ որ «մարգինալ», բացառիկ երեւույթ է մեր հանրակրթական դպրոցական համակարգում, սխալվում է չարաչար:

15 րոպե շրջեք դպրոցների մերձակա տարածքներում, որպեսզի ամբողջապես պատկերացնեք, թե ինչ «ենթամշակութային» շերտեր են իրենց հաստատուն ու տարածված տեղը գտնում աշակերտական վարքուբարքում, առանց սեռային տարբերակումների:

Այդ «շքերթը» չկանխելու դեպքում, մեզ սպասում է պարզապես աղետ, որքան էլ ես տեւական ժամանակ ձեռնպահ եմ մնացել խնդիրները բարձրաձայնելիս խուսափել առանձնապես վախճանաբանական ձեւակերպումներից:

Իսկ այդ «շքերթը» կանխելու խնդիրը չի կարող լինել միայն ուսուցիչների ուսերին, որովհետեւ խնդիրը խորացել է այնքան, որ ուսուցիչները պարզապես անզոր են դրա դեմ: Կանխելու համար պետք է լայն «ճակատ», սկսած պետական քաղաքականությունից՝ ոչ միայն կրթական, այլ նաեւ մշակութային, մինչեւ ծնողներ:

Բայց ինքնին մի առանձին «աղետ» է պետական քաղաքականությունը, որի գագաթն այն է, որ հանրակրթական համակարգի մտածողական ուղենիշը իջեցվել է կենցաղային շրիշակի մակարդակին՝ «լավ սովորիր, որ լավ ապրես»:

Ի՞նչ է սա նշանակում: Սա նշանակում է՝ դե, իսկ եթե ունես լավ ապրելու այլ տարբերակ, կամ պատկերացում, դե ուրեմն սովորում ես, որ ի՞նչ անես»:

Երբ դպրոցը իջեցնում ես կենցաղային նշաձողերի մակարդակի, ապա անխուսափելի է արդեն կենցաղային «ենթամշակութային» մյուս բոլոր շերտերի օկուպացիոն ներխուժումը դպրոց: Ինչն ըստ էության տեղի է ունենում լայն թափով:

Ըստ այմ, բոլորովին չափազանցություն չէ այն, որ հանրակրթական համակարգը ունի կենցաղապաշտ օկուպացիայից ազատագրվելու կարիք: Դա է պատճառ, որ հանրակրթական համակարգի «դեօկուպացիան» այլեւս չի կարող լինել միայն ուսուցչական խնդիր»: