Ինչ ապրանքներ են թանկանալու. Ինչ է սպասվում այս տարի

lragir.am-ը գրում է. 2018 թվականի հունվարի մեկից, ինչպես և սպասվում էր, թանկացումների հերթական ալիքն է սկսվել: Թանկացել են բենզինը, սեղմված գազը, նաև դիզվառելիքը: Այս թանկացումները, հիշեցնենք, պայմանավորված են Հարկային օրենսգրքում կատարված փոփոխություններով, ըստ որի՝ մի շարք ապրանքատեսակների մասով ակցիզային հարկի դրույքաչափի բարձրացում է տեղի ունեցել:Հայաստանում ակցիզային հարկի դրույքաչափերը ԵՏՄ մյուս երկրների համեմատ ցածր են, և մինչև 2020 թվականը Հայաստանը պարտավորվել է աստիճանաբար բարձրացնել ալկոհոլի, բենզինի, սեղմված գազի, ծխախոտի ակցիզային հարկերը՝ հավասարեցնելով դրանք ԵՏՄ մյուս երկրների դրույքաչափերին:Հունվարի մեկից արդեն թանկացել են բենզինը, սեղմված գազը և դիզվառելիքը: Regulyar տեսակի բենզինը թանկացել է մոտ 20 դրամով, և մեկ լիտրը արժե 430 դրամ: Սեղմված գազի մեկ խմ-ն 190 դրամից դարձել է 220 դրամ, իսկ դիզվառելիքի մեկ լիտրը 390 դրամից դարձել է 440 դրամ:Հարկային նոր օրենսգրքով հունվարի մեկից 1000 խմ սեղմված բնական գազի ակցիզային հարկի դրույքաչափը 8330 դրամից դարձել է 23 000 դրամ: Բենզինի մեկ տոննայի ակցիզային հարկը 25 000 դրամից սահմանվել է 40 000 դրամ:Իրազեկ քաղաքացիների միավորում ՀԿ նախագահ Դանիել Իոաննիսյանն այս օրերին հաշվարկներ է կատարել և պարզել, որ թանկացումները համահունչ չեն ակցիզային հարկի բարձրացված դրույքաչափերին: Հարկային օրենսգրքով դիզվառելիքի ակցիզային հարկը ոչ թե բարձրացել է, այլ նվազել, բայց թանկացել է նաև դիզվառելիքը: “Դիզվառելիքը պետք է ոչ թե թանկանար, այլ նվազեր: Այսինքն՝ մենք այստեղ գործ ունենք անառողջ տնտեսության հետ: Մեր հաշվարկներով՝ բենզինն էլ պետք է թանկանար մոտ 10 դրամով, բայց թանկացումը ավելի է եղել”,- ասաց Դանիել Իոաննիսյանը:Նշենք, որ հունվարի մեկից երրորդ երկրներից Հայաստան ներմուծվող այլ ապրանքատեսակների մասով ևս թանկացումներ են սպասվում, քանի որ Հայաստանում ուժի մեջ են մտնում Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային դրույքաչափերը: Ընդ որում, սպասվում է 800 անուն լայն սպառման ապրանքների թանկացում, բայց աստիճանաբար:Տնտեսական զարգացման և ներդրումների նախարարի տեղակալ Հովհաննես Ազիզյանը վերջերս ասել էր, որ այս տարի 40 տեսակ ապրանքների մասով են նոր դրույքաչափեր գործելու: Մասնավորապես, բարձրանալու են երրորդ երկրներից ներկրվող թռչնամսի, կաթի, կարագի, ձեթի, թեյի և այլ լայն սպառման ապրանքների մաքսային դրույքաչափերը, ինչը կհանգեցնի այդ ապրանքատեսակների թանկացմանը: Կառավարության անդամները շեշտում են, որ թանկացումն էական չի լինելու:“Թանկացումների առյուծի բաժինը սպասվում է 2020 թվականին”,- ասում է Դանիել Իոաննիսյանը: Նրա խոսքով՝ հենց այդ տարվանից բարձրանալու են նաև երրորդ երկրներից ներմուծվող ավտոմեքենաների մաքսային դրույքաչափերը, ավտոմեքենաների գները կտրուկ կթանկանան:“Հաճախ իշխանությունները, որպես հակափաստարկ, ասում են, որ նույն ապրանքները կարելի է ԵՏՄ-ից ներկրել: Բայց ԵՏՄ-ում, բացի նավթից ու գազից, որակյալ ապրանք չկա: Ավելին, վերջին երեք տարիներին ռուսական ապրանքների ներմուծման չափաբաժինը Հայաստանի ընդհանուր ներմուծումների ծավալում պակասել է: Այլ երկրներներից ներմուծումների ծավալները շատ ավելի են ավելանում, քան Ռուսաստանից: Շատ ավելի արագ են աճում ներմուծումները Եվրամիությունից, Չինաստանից, այլ երկրներից”, ասաց Դանիել Իոաննիսյանը:Հայաստանի Գործատուների հանրապետական միության նախագահ Գագիկ Մակարյանը կանխատեսում է, որ 2018 թվականը թանկացումների տարի է լինելու:“Ես դեռ նախորդ տարեվերջին կանխատեսել էի, որ հեղուկ գազի ու բենզինի թանկացումը ռիսկային կլինի և կարող է ազդեցություն ունենալ տնտեսության մյուս ճյուղերի վրա: Հիմա բենզինը թանկացավ, մի քիչ էլ առիթից օգտվելով՝ ավելի շատ են բարձրացրել: Հեղուկ գազի թանկացումը կարող է բերել հասարակական տրանսպորտի սակագնի թանկացմանը, տրամաբանական է, որ 120-130 դրամ պետք է սահմանվի սակագինը”,- Lragir.am-ի հետ զրույցում ասաց Գագիկ Մակարյանը: Նա հիշեցնում է, որ ԵՏՄ հետ 2015 թվականին ստորագրված պայմանագրով Հայաստանը մի շարք ապրանքատեսակների մասով “արձակուրդ” էր ստացել, բայց արդեն այս տարվա հունվարի մեկից մտնում ենք լիարժեք մաքսային հարաբերությունների մեջ: Հետևաբար, առաջիկա տարիներին սպասվում է մոտ 800 ապրանքների մասով մաքսային դրույքաչափերի բարձրացում: Դրան գումարվում է այն, որ ալկոհոլի, բեինզինի, սեղմված գազի ու ծխախոտի ակցիզային հարկերը ևս պետք է մինչև 2020 թվականը բարձրանան:“Կարող ենք ասել՝ թանկացումները ԵՏՄ-ով ապահովված են: Իսկ թե որ ապրանքատեսակները կոնկրետ որքան կթանկանան, առաջիկայում կտեսնենք: Սրան գումարած կշարունակեն թանկանալ ապրանքների այն խմբերը, որոնք պայմանավորված են եվրոյի ու դոլարի արժևորմամբ: Դրանք դեռևս նախորդ տարեվերջից թանկացան, ինչպես օրինակ կարագը: Այդ տենդենցը կշարունակվի նաև այս տարի, քանի որ այդ ներմուծումները չեն կարողանում փոխարինել ԵՏՄ անդամ երկրներից ներմուծումներով, երրորդ երկրներից են բերում: Երրորդ տարբերակն այն է, որ սպեկուլյատիվ բնույթով պայմանավորված թանկացումներ կարող են լինել: Իսկ չորրորդ տարբերակն այն է, որ որոշ ապրանքատեսակների թանկացումները շղթայական թանկացումների կարող են հանգեցել, այլ ապրանքների գների վրա կազդեն”,- ասաց Գագիկ Մակարյանը: Մասնագետի խոսքով՝ ԵՏՄ-ից որոշ ապրանքների ներկրման շնորհիվ, ինչպես օրինակ, ալյուրն է, սարքավարումները, էժանացում է նկատվում: Եվ այդ էժանացումը կարող է որոշ չափով հավասարակշռել թանկացումները: “Բայց ընդհանուր առմամբ տենդենցը թանկացման կողմը կտանի, որովհետև թանկացող ապրանքներն ավելի շատ են”,- ասաց նա:Մակարյանի խոսքով՝ այս պայմաններում կա երկու հնարավորություն, որը կարող է փոխել իրավիճակը: Մեկն այն է, որ Ռուսաստանից դեպի  Հայաստան եկող տրանսֆերտներն ավելանում են, դրանք որոշ չափով կկոմպենսացնեն թանկացումները: Չնայած որ աղքատ ընտանիքների վիճակը կարող է ավելի վատանալ: Երկրորդ հնարավորությունն այն է, որ Հայաստանի կառավարությունը ձգտում է ներմուծումը փոխարինել տեղական արտադրանքով: Եթե այս տարի հաջողվի մի քանի ապրանքախմբեր փոխարինել տեղական արտադրությամբ, ըստ մասնագետի, իրավիճակը որոշ չափով կշտկվի: Խոսքը սննդամթերքի, հագուստի որոշ տեսակների արտադրության մասին է: