Իրանում իրավիճակը կայունացել է. «Ալիք» թերթի գլխավոր խմբագիր (տեսանյութ)

Վերջին օրերին Իրանում ընթացող բողոքի ցույցերը դադարել են և իրավիճակը հանդարտվել է, “Ամերիկայի Ձայն”-ի հետ զրույցում ասում է Իրանում լույս տեսնող հայալեզու «Ալիք”. թերթի գլխավոր խմբագիր Դերենիկ Մելիքյանը: Դրա հետ մեկտեղ տեղի ունեցան իշխանամետ ուժերի հանրահավաքներ, ուր հանրահավաքների մասնակիցները աջակցություն էին հայտնում Իսլամական Հանրապետության գործող իշխանություններին: «Երեկ և այսօր տեղի ունեցան կառավարական համակարգին պաշտպանող ուժերի քայլերթեր և ցույցեր: Երեկ դրանք տեղի ունեցան կենտրոնական խոշոր քաղաքներում, այսօր կլինեն նաև այլ բնակավայրերում»,- ասում է Դերենիկ Մելիքյանը: Մելիքյանի խոսքերով Իրանի իշխանությունները, ի դեմս նախագահ Ռոհանիի, սկզբնական շրջանում ընդունել էին, որ ցուցարարների տնտեսական պահանջներն ունեն արդարացի բնույթ: Հետագայում, ըստ Ալիք օրաթերթի խմբագրի, դրանք վերաճեցին քաղաքական և հակակառավարական լոզունգների, արձանագրվեցին հարձակումներ իրավապահների ու զինվորականների դեմ, որի արդյունքում բախումներն ավելի սաստակացան և գրանցվեցին զոհեր, իսկ Իրանի իշխանությունները բարձրաձայնեցին օտարերկրյա միջամտության փորձերի մասին: Ըստ Մելիքյանի, քաղաքական բնույթի պահանջները սակայն ծավալուն բնույթ չէին կրում: Մելիքյանի կարծիքով Իրանի կառավարության ձեռնարկած որոշ քայլեր օգնեցին կայունացնել իրադրությունը: «Կառավարությունը որոշ քայլեր արդեն ձեռնարկում է մի շարք ապրանքատեսակների գների իջեցման և հետագա թանկացումները կանխարգելու ուղղությամբ, որոնք նախանշան են կառավարության պատրաստականության լուծելու տնտեսական խնդիրները: Գործադիրին աջակցում է երկրի օրենսդիր մարմինը , որը նախատեսում է որոշումներ ընդունել այս ուղղությամբ»,- ասում է Մելիքյանը: Ամերիկյան վերլուծաբաններ իրենց հերթին կարծում են, որ Իրանի իշխանությունները դասեր են քաղել արաբական երկրների հեղափոխություններից, ինչի արդյունքում իրավապահ մարմինների գործողություններն ավելի զուսպ էին՝ համեմատած նախորդ տարիների ընդվզումների հետ: American Enterprise Institute հաստատության վերլուծաբան Ալեքս Վատանգան էլ գտնում է, որ այս վերջին իրադարձություններն ամենաարյունոտ բախումները չէին՝ չնայած շուրջ երկու տասնյակ զոհերին և ավելի քան 400 ձերբակալվածներին: Հիշեցնենք, որ 2009 թվականին Իրանում տեղի ունեցած բախումների ժամանակ գրանցվել էին հարյուրավոր զոհեր, իսկ հազարավոր մարդիկ ձերբակալվել էին և հայտնվել ճաղերի հետևում: «Իրավիճակը փոխվել է: Վերջին 40 տարիների ընթացքում սա առաջին դեպքն է, երբ Իրանի ժողովուրդն է առերեսվում ամբողջ իշխանությանը: 2009 թվականին պայքարը վարչակարգի ներսում էր երկու խմբավորումների միջև: Այժմ Իրանի ժողովուրդն է կանգնած իշխանության դեմ, և վարչակարգը պետք է լուրջ մտածի, թե ինչպես է գործում»,- ընդգծում է Հուշանգ Ամիրահմադին Ռութգերսի համալսարանից: Ցույցերի ժամանկ ձերբակալություններին անդրադարձավ նաև Դերենիկ Մելիքյանը: «Նախկին օրերին ձերբակալված պատանի ցուցարարներն արդեն ազատ են արձակվել: Ձերբակալվածների մի հատված էլ պետք է անցնի դատական գործընթացի միջով: Իրավապահները հայտարարել են, որ եթե նրանց գործողություններում չհայտնաբերվի որևէ չարաշահում կամ այլ միտումներ, նրանք ևս ազատ կարձակվեն»,- նշում է Դերենիկ Մելիքյանը: Ալիք թերթի խմբագիրը խոսեց նաև քաղաքական այս ճգնաժամի օրերին իրանահայ համայնքի դիրքորոշման մասին. «Ներքին խնդիրների վերաբերյալ սկսած 79 թվականի հեղափոխությունից ի վեր իրանահայությունը ուղակի դիրքորոշման անհրաժեշտություն չի ունեցել: Միշտ հակված է եղել կանգնել համընդհանուր շահերի ու համաժողովրդական պահանջների, ինչպես նաև՝ Իրանի պետականության կողքին՝ հատկապես հաշվի առնելով, որ Իրանը Հայաստանին սահմանակից կարևոր երկիր է: Ցանկանում ենք տեսնել կայունություն և խաղաղություն և անշուշտ, եթե կան սոցիալական, տնտեսական դժգոհություններ, իրանահայությունը ևս դրանց կողքին է»,- ասում է Մելիքյանը Հիշեցնենք, որ Իրանի իշխանությունները մեղադրեցին օտար ուժերին, մասնավորապես ԱՄՆ-ին, Մեծ Բրիտանիային ու Սաուդյան Արաբիային ցույցերի հրահրման մեջ: ԱՄՆ-ն աջակցություն է հայտնել բողոքի ցույցի մասնակիցներին: ԱՄՆ-ի վերլուծաբանների կարծիքով այսօր իրադրությունը Իրանոմ փոխվել է, որը ստիպում է իշխանություններին վերանայել նախկին մոտեցումները: Այսօր, ի տարբերություն 2009 թվականի ցույցերի, իշխանության առջև կանգնած է Իրանի ժողովուրդը, որը բողոքում է ընդդեմ կոռուպցիայի ու թերի տնտեսական կառավարման: ԱՄՆ-ի փոխնախագահ Մայք Փենսը, Ամերիկայի Ձայն-ին տրված հարցազրույցում աջակցություն է հայտնել Իրանի ժողովրդին։ Նա մեղադրել է նախորդ վարչակազմին Իրանի ժողովրդին համապատասխան աջակցություն չցուցաբերելու մեջ 2009 թվականի զանգվածային ցույցերի օրերին: