Անսովոր կանաչ սառույց լճում. Լևոն Ազիզյան

ՇՄՆ «Հիդրոօդերևութաբանության և մոնիթորինգի կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի տնօրեն Լևոն Ազիզյանը լուսանկար է հրապարակել՝ կից գրելով․

«Անսովոր կանաչ սառույց՝ Չեխիայի լճում

2025 թվականի վերջում Հարավային Բոհեմիայում գտնվող Լիպնո լճում (Չեխիա) գրանցվել է անսովոր բնական երևույթ․ լճի մակերեսին ձևավորվել է կանաչ գույնի սառույց։ Այս երևույթը մանրակրկիտ փաստագրվել է Չեխիայի Գիտությունների ակադեմիայի Կենսաբանական կենտրոնի հիդրոկենսաբանների կողմից, որոնք նաև հավաքել և վերլուծել են ջրի նմուշներ։ Հետազոտությունների արդյունքում պարզվել է, որ սառույցի անսովոր գույնը պայմանավորված է ջրում կուտակված ցիանոբակտերիաների մեծ քանակով։

Այս իրադարձությունը ևս մեկ անգամ հաստատում է, որ Լիպնո լիճը երկար ժամանակ տառապում է ջրում սննդանյութերի ավելցուկից (այսպես կոչված՝ էվտրոֆիկացիայից), ինչպես նաև զգայուն է շարունակվող գլոբալ տաքացման ազդեցության նկատմամբ, որի պայմաններում էկոլոգիական փոփոխությունները տեղի են ունենում նույնիսկ ոչ ավանդական ամառային ժամանակաշրջաններում։

Հավաքված նմուշների միկրոսկոպիկ վերլուծությունը ցույց է տվել, որ կենսաբանական աճի հիմնական պատասխանատուն լայնորեն տարածված Woronichinia naegeliana ցիանոբակտերիան է, որը գերակշռում է Լիպնո լճում նաև ամռան և աշնան ամիսներին։ Ցիանոբակտերիաների աճի հիմնական պատճառը ջրում սննդանյութերի, հատկապես ֆոսֆորի, ավելցուկն է, որը մեծապես կապված է մարդու գործունեության հետ։

Խաղաղ եղանակի, թույլ քամիների և արևային լուսավորության երկարատև ժամանակահատվածի համադրությունը հանգեցրել է նրան, որ 2025 թվականի վերջում ցիանոբակտերիաների կենսազանգվածը մնացել է ջրի մակերեսին անսովոր երկար ժամանակ՝ աշնանից մինչև ջրի սառեցումը։

«Լիպնո լճում ձևավորված կանաչ սառույցը տեղավորվում է այն երկարաժամկետ փոփոխությունների շրջանակում, որոնք մենք այստեղ դիտարկում ենք էվտրոֆիկացիայի և շարունակվող կլիմայական փոփոխությունների պայմաններում։ Սա վկայում է, որ ապագայում մենք կարող ենք ավելի հաճախ բախվել նմանատիպ անսպասելի երևույթների», -նշում է Չեխիայի Գիտությունների ակադեմիայի Կենսաբանական կենտրոնի հիդրոկենսաբան Պետր Զնակհորը»։