Կաթողիկոսի սառնասրտությունն ու Փաշինյանի նյարդային դողը
Ինչքան մոտենում են Եպիսկոպոսաց ժողովի օրերը, այնքան ավելի տեսանելի է դառնում Նիկոլ Փաշինյանի նյարդային դողը։ Ժողովը պետք է կայանա փետրվարին՝ Ավստրիայում, այսինքն՝ ոչ հեռավոր, ոչ անորոշ ապագայում։ Եվ հենց այդ հանգամանքն է, որ իշխանության քայլերը դարձնում է ավելի խոսուն, քան ցանկացած հրապարակային հայտարարություն։
Փաշինյանի վերջին գործողությունները փաստացի խոստովանություն են, որ Եպիսկոպոսաց ժողովը նրա համար սովորական եկեղեցական միջոցառում չէ, այլ լուրջ ինստիտուցիոնալ գլխացավանք։ Վեհափառ Հայրապետի դեմ նախօրեին հարուցված քրեական վարույթը դրա ամենացայտուն ապացույցն է․ մեղադրանքը՝ «ծառայողական լիազորություններն օգտագործելով՝ դատական ակտը չկատարելը»։
Դատական որոշմամբ Կաթողիկոսից պահանջվում է վերականգնել Գևորգ Սարոյանին թեմի առաջնորդի պաշտոնում։ Վեհափառը այդ որոշումը չի կատարել, և սա առանցքային հանգամանք է, որովհետև Հայ Առաքելական Եկեղեցու կանոնադրությամբ թեմական առաջնորդների նշանակումն ու ազատումը չեն մտնում դատական կամ գործադիր իշխանության լիազորությունների մեջ։ Սա ոչ թե «անհնազանդություն» է, այլ կանոնադրական ինքնիշխանության իրականացում։
Այդ չկատարումն այժմ օգտագործվում է որպես իրավական պատրվակ՝ ավելի խորքային նպատակի համար․ հարուցված վարույթով հիմք է նախապատրաստվում, որպեսզի փակվի Վեհափառի ՍԷԿՏ-ը և թույլ չտրվի նրան լքել Հայաստանի տարածքը։ Այլ կերպ ասած՝ փորձ է արվում ֆիզիկապես կանխել Կաթողիկոսի մասնակցությունը Եպիսկոպոսաց ժողովին։
Եվ այստեղ է ամբողջ պատկերը բացվում։
Եթե Եպիսկոպոսաց ժողովը լիներ երկրորդական կամ ձևական մարմին, նման քայլերի կարիք պարզապես չէր լինի։ Իշխանության այս շտապողականությունն ու կոշտացումը վկայում են հակառակը․ Եպիսկոպոսաց ժողովը այն հարթակն է, որտեղ Եկեղեցին հանդես է գալիս ոչ որպես լռեցված ինստիտուտ, այլ որպես հավաքական սուբյեկտ՝ իր ներքին կանոններով և քաղաքական ճնշումներից անկախ կամքով։
Կարևորությունը պատկերացրեք․ երբ իշխանությունը դատական ու քրեական մեխանիզմներով փորձում է կանգնեցնել մեկ հոգու ճանապարհը, դա նշանակում է, որ վախը ոչ թե անձից է, այլ այն ինստիտուտից, որը նա ներկայացնում է։ Այս դեպքում՝ Եպիսկոպոսաց ժողովից, որպես եկեղեցական ինքնության և հավաքական կամքի արտահայտություն։
Եվ հենց այստեղ է, որ հոգևորականների համար պետք է մեկ բան պարզ լինի․
Փաշինյանի սադրանքին չտրվելը ոչ թե թուլություն է, այլ պաշտպանություն։
Հասմիկ Բաբաջանյան, կանոնադրական լռությունը և ինստիտուցիոնալ զսպվածությունը այսօր Եկեղեցու միակ իրական անվտանգության մեխանիզմներն են։ Ցանկացած հուզական կամ քաղաքականացված արձագանք հենց այն է, ինչ իշխանությունը փորձում է կորզել՝ իր ճնշումն արդարացնելու համար։
Այս ֆոնին Կաթողիկոսի պահվածքը պարզապես անձնական կեցվածք չէ։ Դա պաշտպանական ռազմավարություն է, որը պետք է կիսեն բոլորը, ովքեր հասկանում են՝ վտանգը ոչ թե լռության, այլ աղմուկի մեջ ներքաշվելու մեջ է։
Հասմիկ Բաբաջանյան
«Հրապարակ օրաթերթ»
Հետևեք մեզ Viber-ում
