Պատասխան Եպիսկոպոսաց ժողովի վերաբերյալ. Տ. Սերոբ քահանա Ազարյան

Պատասխանս տիրադաւների նորագոյն դաւին, Եպիսկոպոսաց ժողովի գումարման վերաբերեալ։

Հայց. Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին 1956-ին Գահիրէում Եպիսկոպոսաց ժողով ունեցել է Երջանկայիշատակ Վազգէն Ա. Կաթողիկոսի նախագահութեամբ եւ ներկայութեամբ պատրիարք հայրերին եւ եպիսկոպոսներին։

Նիկոլական դաւախմբի մեծագոյն սուտ է մի տիրադաւի՝ Վազգէն արք. Միրզախանեանի կողմից civic.am-ում երէկուան այն տարածուած սուտը՝ թէ իբր Եպիսկոպոսաց ժողովը 1956-ին տեղի չի ունեցել Հայաստանում, քանի, իր խօսքերով «Խորհրդային իշխանութիւնը մուտքի թոյլտւութիւն չէր տալիս» Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան ենթակայ եպիսկոպոսներին։ Ինչպէ՞ս կարելի է այդպիսի սուտ ներկայացնել հանրութեան մի տիրադաւ «եպիսկոպոսի» կողմից, երբ 1945-ին՝ Ստալինեան տարիներին, Տանն Կիլիկիոյ եպիսկոպոսներ եւ նոյնիսկ Գարեգին Ա. Յովսէփեանց Կիլիկիոյ կաթողիկոսը որն (եթէ յիշողութիւնս չի դաւաճանում) կատարել է օծումը Գէորգ Զ. Չորէքճեան Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսին, եւ ապա 1955-ին Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածնում Ազգային Եկեղեցական ժողովին մասնակցում էին Վազգէն Ա. Կաթողիկոսի ընտրութեան։

«Գերշ.» նիկոլապաշտ արքեպիսկոպոսը մոռացաւ աւելացնելու, եւ անամօթաբար ՍՏԵՑ ժողովրդին, որովհետեւ լուսահոգի Վազգէն Ա. Կաթողիկոսը Եգիպտոսում Եպիսկոպոսաց ժողով գումարումէն ԱՌԱՋ, համազգային եւ մեծաշուք հանդիպում ունեցաւ հենց Անթիլիասի մէջ, 1956-ի մուտքին։ Նրան ջերմօրէն դիմաւորեցին Տանն Կիլիկիոյ ամբողջ եպիսկոպոսաց դասը՝ մէջը լինելով Խադ, Զարեհ, Խորէն, Ղեւոնդ եւ միւս բոլոր Կիլիկեան եպիսկոպոսները, եւ ամբողջ Լիբանանահայ ժողովուրդը, նախքան Անթիլիասի ներքին տագնապը։ Վազգէն Ա. Կաթողիկոսը որեւէ խնդիր չունէր եպիսկոպոսաց ժողով գումարելու արտերկրում, ինչպէս որ դա տեղի ունեցաւ Գահիրէում՝ 1956-ին։

Նաեւ յիշեցում «Գերաշնորհի» դիւրախաբ լսարանին, որ յետ Լիբանանում անհամաձայնութեան եւ յարաբերութիւնների սրման ֆոնին՝ Վազգէն կաթողիկոսի նախագահութեամբ Գահիրէում կատարուած Եպիսկոպոսաց ժողովի մասնակիցները ընդգրկում էին Մայր Աթոռի եւ Երուսաղէմի պատրիարքութեան ենթակայ եպիսկոպոսները, իսկ պաղ պատերազմի այդ տարիներին՝ Խորհրդային իշխանութեանց կողմից Մայր Աթոռի դէմ ճնշումների պատճառով, Անթիլիասում տեղի ունեցած անհամաձայնութիւնից յետոյ, Եպիսկոպոսաց ժողովը տեղի ունեցաւ Գահիրէում, երբ այլեւս նոյնիսկ որեւէ յոյս չկար որ Անթիլիասից նոյնիսկ որեւէ եպիսկոպոս պիտի մասնակցէր ՄԱՅՐ ԱԹՈՌԻ ենթակայ Եպիսկոպոսաց ժողովին։

Եթէ Վազգէն վեհափառ հանդիպում ունէր Լիբանանում, Եգիպտոսում կամ ինչպէս նաեւ յետագայում հաշտութեան հանդիպումը Երջնկ. Խորէն Ա. կաթողիկոսին հետ որ տեղի ունեցաւ 1963-ին՝ Երուսաղէմում, որեւէ խնդիր չկար ու պիտի չլինէր որ Եպիսկոպոսաց ժողովը «անպայման պէտք է լինէր» Հայաստանում։ Դա բացարձակ սուտ է, եւ նոյնիսկ Վազգէն վեհափառ իր ողջութեան ժամանակ այդպիսի խօսք չի արտայայտել։ Դրա ժամանակի ականատեսներից ու պատմագիրներից է հանգ. Բիւզանդ Եղիայեանը՝ իր գիրքով, որ փաստում է որ Եպիսկոպոսաց որեւէ հանդիպում կամ ժողով տեղի կարող էր ունենալ Լիբանանում, Եգիպտոսում, կամ Երուսաղէմում՝ ինչպէս որ տեղի ունեցել է 1651-ին Էջմիածնի Փիլիպպոս եւ Կիլիկիոյ Ներսէս կաթողիկոսների միջեւ։

Իմաստութիւն ունեցող որեւէ բանական սովորական անձ, կամ Հայց. Առաքելական Եկեղեցու եպիսկոպոս, վարդապետ, քահանայ կամ սարկաւագ, 2018-ի թրքախունտայից առաջ պիտի չհամարձակէր ասելու, կամ ՍՏԵԼՈՒ՝ թէ 1956-ին Եպիսկոպոսաց ժողով տեղի չի ունեցել Գահիրէում, Հայաստանից դուրս։ Այսօր տիրադաւների խումբին ձեռնտու է խաբել, ստել ու խծբծել, որպէսզի իրականութիւն դառնայ Հայց. Եկեղեցու պառակտման իրենց մութ ծրագիրը։

Այսօր Հայաստանի Հանրապետութիւնում իշխող ռեժիմը հակաեկեղեցական, հակահայկական եւ հակամիասնութեան թուրքական պատրաստութեամբ, օրհնութեամբ, սատարմամբ եկեղեցաքանդ, ազգաքանդ եւ դաւաճան ռեժիմ է, որն թուրքական օրակարգով քանդեց Արցախը, պահանջատիրութիւնը, մեր արժէքները եւ միասնութիւնը, եւ հիմա այդ տիրադաւ եպիսկոպոսների խմբով փորձում է վերջնականապէս քանդել Հայց. Առաքելական Եկեղեցին ու իր միասնականութիւնը։

Որեւէ տիրադաւ եպիսկոպոս չպատասխանեց այն հարցին թէ ինչու էր նիկոլ կոչեցեալ սրիկան՝ նոյնիսկ տարիներ առաջ իր դաւաճան եւ եկեղեցաքանդ ռեժիմի սպառնալիքները Հայց. Եկեղեցու եպիսկոսպոսներին դէմ գրում էր թէ նրանք «ծնկի կբերուեն»։ Այն ժամանակ ո՞ւր էին ներկայ տիրադաւաց խումբը, ինչի չէին բացում իրենց «բարենորոգիչ» բերանները, որոնք այսօր լի են կեղծաւորութեամբ, բաժանարարութեամբ եւ խառնակչութեամբ։

Որեւէ բանսարկու տիրադաւ եպիսկոպոս չպատասխանեց այն հարցերին թէ՝ որեւէ այլ երկրի կամ միջազգային անաչառ դատարանի դատողութեամբ, ինչո՞ւ չորս անմեղ բարձրաստիճան հոգեւորականներ, քահանաներ չարչարւում են թուրք նիկոլական բանտերում։ Ի՞ՆՉ ՄԵՂՔՈՎ, որոնք բոլորը շինծու գործեր են։ Ինչո՞ւ Եկեղեցու քահանաները բռնաճնշումների եւ խուզարկութիւնների են ենթարկւում, մինչեւ որ ընդունեն «բարենորոգիչ» դառնալ։ Ինչո՞ւ առգրաւում են իրենց գոյքերը, համակարգիչները «ձուի միջից մազ փնտռելու» պատրուակներով։

Որեւէ մեծբերան տիրադաւ չպատասխանեց այն հարցին՝ թէ ի՞նչ ԵՐԱՇԽԻՔ տուեց նիկոլական թշնամի իշխանութիւնը ներկայ համասփիւռ Եպիսկոպոսաց դասին, թէ Հայաստանում չեն լինի նորանոր ձերբակալութիւններ, ճնշումներ, գործի յարուցումներ, մեղադրանքների շինծու ստեղծումներ Հայց. Եկեղեցու դէմ, երբ դա տեսանք մեր աչքերով երբ մի եպիսկոպոս ՅԱՆԿԱՐԾ «գործակալ է», իսկ քահանաների դէմ մինչեւ օրս կատարւում են բռնաճնշումներ, կաշառքներ, հալածանք կամ սպառնալիք։ Նիկոլական իշխանութեան իրական նպատակը Եպիսկոպոսաց դասը պատուհասելն է, նրանց գաղտնալսելը, պատմութիւն ստեղծելը, գործեր յարուցելը եւ նրանց դէմ գաղտնի սպառնալիքներ եւ կոմպրոմատներ ստեղծելը։ Նիկոլիզմի նպատակը Հայց. Առաքելական ԵԿԵՂԵՑԻՆ ՔԱՆԴԵԼՆ է, ինչպէս որ քանդեց Արցախը, պահանջատիրութիւնը եւ մեր արժէքներից շատ բան։ Այսօր Հայաստանում Եպիսկոպոսաց ժողով գումարելը որեւէ տարբերութիւն չունի դա Բաքւում կամ Անգարայում գումարելուց։

Եթէ Վեհափառ հայրապետը կամ Եպիսկոպոսաց դասը փափաքի՝ իր ժողովը կարող է՝ եւ ԻՐԱՒՈՒՆՔԸ ունի գումարել դա Աւստրիայում, Նիւ Եորքում, Սիդնեյում, կամ յետագայ դարերի ընթացքում նոյնիսկ Լուսնի վրայ կամ Հրատ (Մարս) մոլորակի վրայ։ Որեւէ անձ իրաւունք չունի Հայց. Եկեղեցու Եպիսկոպոսներին պարտադրանքներ ներկայացնելու։
Որեւէ խառնակիչ տիրադաւ չպատասխանեց այն հարցերին՝ թէ ինչո՞ւ Արցախում հարիւրաւոր եկեղեցիներ թշնամիներին յանձնող ռեժիմը այսօր յանկարծ «եկեղեցասէր», «սրբութիւն բուրող» դերասան-կապիկութիւն է, երբ բռնի միջոցներով եւ սպառնալիքներով է փոխում Ս. Պատարագի լեզուն, բնագիրը եւ հայրապետական յիշատակութեան բաժինը։ Եթէ նրանք մինչեւ երկու ամիսներ առաջ գրաւոր, բերանացի եւ ընկալմամբ ընդունում էին Ամենայն Հայոց կաթողիկոսի հանգամանքը եւ օծումը, ապա ինչո՞ւ հենց նրանք էին յանկարծ կրճատում, զեղչում Վեհափառին անունը եւ Պատարագի սրբութիւնը, մի փողոցային, պղծաբերան ՍՐԻԿԱՅԻ համար։ Եթէ կողմ են նիկոլին եւ նրա պղծութեանց՝ ապա արդէն Հայց. Եկեղեցու թշնամիներ են, իսկ եթէ ոչ՝ ապա ինչո՞ւ էին գիտակցաբար դա զեղչում։

Թող ընտրեն..՝ կա՛մ տիրադաւ են՝ ստախօս, զեղծարար եւ հակաեկեղեցական հերձուածի կողմնակիցներ. ԵՒ ԿԱ՛Մ ճնշուած ու նիկոլական բռնութեան ենթակայ, ու այդ պարագայում ամբողջովին օրինական է բռնատիրական Հայաստանի պարագաներում որեւէ Եպիսկոպոսաց ժողով չգումարել։ Բայց չե՛ն կարող երկու աթոռների վրայ միաժամանակ նստեն, որովհետեւ դա է հենց կեղծաւոր, աթոռամոլ, յափշտակիչ, նենգադաւ, տիրադաւ եւ Եկեղեցու թշնամի բառերի լիիրաւ իմաստը։

Տիրադաւների խումբը ոչ թէ Եկեղեցին բարենորոգման համակարգող խորհուրդ են, այլ Եկեղեցին պառակտող խորհրդի գործիքներ։ Բոլոր տիրադաւ բերանները պէտք է լռեցուեն, եւ այսպէ՛ս կը ԼՌԵՑՈՒԵՆ։

Տ. Սերոբ քահանայ Ազարեան