Սկանդալներ թագավորական ընտանիքում. հայ արքայազնի ձերբակալություն

Թագավորը ճանապարհ է հարթում որդու համար Սաուդյան Արաբիայում սենսացիոն և սկանդալային իրադարձություններ են տեղի ունենում վերջին օրերին: Այդ երկրում նախադեպը չունեցող ձերբակալությունների ալիք տեղի ունեցավ. ձերբակալվեցին 11 արքայազն, չորս գործող ու տասնյակ նախկին նախարարներ` հակակոռուպցիոն կոմիտեի որոշմամբ, որը ստեղծվել է ձերբակալություններից ընդամենը ժամեր առաջ այդ ձերբակալություններից...   BBC-ի հաղորդմամբ, ազատազրկվածների մեջ է նաև միլիարդատեր արքայազն Ալվավեդ բին Թալալը, ով բաժնետոմսեր ունի Twitter և Apple ընկերություններում, ինչպես նաև Citigroup և 21st Century Fox-ի բաժնետեր: Նա բիզնես է վարել Բիլ Գեյթսի, Ռուպերտ Մերդոքի և Մայքլ Բլումբերգի հետ: Կոռուպցիայի դեմ պայքարի կոմիտեն ղեկավարում է թագաժառանգ Մուհամեդ բին Սալմանը, ով համարվում է Սաուդյան Արաբիայի ամենաազդեցիկ քաղաքական գործիչը: Կառույցը, ըստ տեղական լրատվամիջոցների, իրավասու է ձերբակալություններ իրականացնել և թույլ չտալ, որ կասկածյալները երկրից հեռանան, ինչն ըստ փորձագետների, էլ ավելի կամրապնդի թագաժառանգ Սելմանի դիրքերը: Երեկ աղմկահարույց ձերբակալություններից առաջ, Սաուդյան Արաբիայի թագավոր Սալմանը փոխատեղումներ է իրականացրել ուժային կառույցներում` առանց պատճառները մանրամասնելու: Ըստ Al Arabiya-ի՝ հակակոռուպցիոն կոմիտեն հայտարարել է նաև, որ վերսկսում է հետաքննությունը Ջիդայում 2009թ. տեղի ունեցած ջրհեղեղի և 2012թ. տարածված Mers կորոնավիրուսի (Մերձավորարևելյան շնչառական համախտանիշ) գործերով: Փաստորեն, նոր հակակոռուպցիոն մարմինը գլխավորել է թագաժառանգ Մուհամեդ բին Սալմանը: Կոմիտեին լայն լիազորություններ էր շնորհվել, այդ թվում՝ ձերբակալման հրամանագրեր պատրաստել, ինչպես նաև երկիրը լքելու արգելք դնել: Հիշեցնենք, որ Սաուդյան Արաբիայի թագավորը պաշտպանության նախարար Մուհամեդ բեն Սալմանին գահաժառանգ արքայազն է նշանակել այս տարվա հունիսին: Նա համարվում էր Սաուդյան Արաբիայի ամենաազդեցիկ մարդը: Բոլոր ձերբակալվածների անունները դեռևս չեն հրապարակվել, սակայն Al Arabiya-ի տեղեկություններով՝ նրանց շարքում են նաև սաուդյան արքայազն Ալ-Վալիդ բեն Տալյալ բեն Աբդել Ազիզ Ալ Սաուդը, նոյեմբերի 4-ին պաշտոնանկ արված էկոնոմիկայի նախարար Ադել Ֆակիհը, ինչպես նաև Ազգային գվարդիայի նախկին ղեկավար Միթաբ բեն Աբդալլա բեն Աբդել Ազիզ Ալ Սաուդը: Ավելի վաղ Սաուդյան Արաբիայի թագավոր Սալման իբն Աբդուլ-Ազիզ Ալ Սաուդը ազդարարել էր ֆինանսական խարդախությունների և իշխանության չարաշահումների մեջ կասկածվողների դեմ արշավի մեկնարկը, վստահեցրել էր, որ հայտարարել է, որ երկրում ընդգրկուն հակակոռուպցիոն արշավ է մեկնարկել: Նա նշել էր, թե կառավարական բարձրագույն շրջաններում կան մարդիկ, որոնք «իրենց անձնական շահերը ավելի բարձր են դասում հասարակականից և զբաղվում են ապօրինի հարստացմամբ»: Ահա, վերջին օրերին բուռն իրադարձություններից կարելի է եզրակացնել, որ Սալման թագավորը նման քայլի դիմելով ճանապարհ է հարթում իր որդու համար, իբրև թագաժառանգի: Սաուդյան Արաբիայում ընթացող ուշագրավ իրադարձությունների ֆոնին՝ արքայազների ձերբակալումից հետո նավթը կտրուկ թանկացել է: Brent նավթը թանկացել է բարելի դիմաց մինչև 62,81 դոլար, ինչը կապված է Սաուդյան Արաբիայի թագավորական ընտանիքի անդամների ձերբակալությունների և ավիաաղետից երկրի բարձրաստիճան պաշտոնյաների զոհվելու հետ։ Երեկ ժամը 15:00-ի դրությամբ հյուսիսծովյան Brent նավթախառնուրդը Լոնդոնի ICE սակարանում բարելի դիմաց արժեր 62,45 դոլար (նախորդ առևտրաշրջանի փակման գնի համեմատությամբ աճը կազմել է 0,63 տոկոս): Ամերիկյան WTI նավթի դեկտեմբերյան ֆյուչերսների արժեքն ավելացել է 0,54 տոկոսով՝ բարելի դիմաց մինչև 55,95 դոլար: Ի դեպ, այս օրերին տեղեկություններ են շրջանառվում նաև այն մասին, որ Սաուդյան Արաբիայում ձերբակալվել է նաև արմատներով հայ արքայազն: Ինչպես հայտնի է, ձերբակալվածների թվում է նաև Սաուդյան Արաբիայի թագավորի եղբորորդին՝ միլիարդատեր, Kingdom Holding ներդրումային ընկերության սեփականատեր ալ-Վալիդ իբն Թալալը: Նրան է պատկանում Kingdom Holding ընկերության 95%-ը, ունի մասնաբաժին նաև Citygroup ֆինանսական խմբում, Four Seasons, CitiGroup, Twitter, 21st Century Fox, Disney ընկերություններում: Կան տեղեկություններ այն մասին, որ Ալ-Վալիդ իբն Թալալի տատիկը հայ է: Հայոց ցեղասպանությունից հետո նրա տատը հայտնվել է Սաուդյան Արաբիայի հիմնադրողի հարեմում: Հայտնի է նաև, որ «Ալ-Քաիդայի» առաջնորդ Ուսամա Բեն Լադենի եղբայր Բաքր բեն Լադենը, ով հանդիսանում է Binladin շինարարական խմբի նախագահ, կոռուպցիոն կասկածանքով, ևս ձերբակալվել է Սաուդյան Արաբիայում։ Սաուդյան Արաբիա-Իրան՝ նոր լարում Սաուդյան Արաբիայում աղմկահարույց ձերբակալությունների զուգահեռ տեղի են ունենում արտաքին քաղաքական ուշագրավ զարգացումներ: Սաուդյան Արաբիան Եմենից Էր Ռիադի ուղղությամբ հրթիռի արձակումն Իրանի կողմից ագրեսիա է համարում, Սաուդյան Արաբիան հայտարարեց ինքնապաշտպանության և Իրանին պատասխան տալու իր իրավունքի մասին: «Կոալիցիայի հրամանատարությունը կարծում է, որ դա իրանական ռեժիմի կողմից ռազմական ագրեսիայի վրդովեցուցիչ գործողություն է և կարող է ապագայում դիտարկվել որպես Սաուդյան Արաբիայի թագավորության դեմ պատերազմական գործողություն: Այդկերպ, դա հաստատում է թագավորության օրինական իրավունքը՝ պաշտպանել իր տարածքն ու իր ժողովրդին՝ համաձայն ՄԱԿ-ի կանոնադրության 51-րդ հոդվածի»,- ասված է զինվորականների հայտարարությունում: «Կոալիցիայի հրամանատարությունը նաև հաստատում է, որ թագավորությունն իրեն իրավունք է վերապահում պատասխան տալ Իրանին համապատասխան ժամանակ համապատասխան կերպով՝ միջազգային իրավունքի համաձայն և հիմնվելով ինքնապաշտպանության իրավունքի՝ այդ թվում տարածքի, ժողովրդի և կենսական շահերի պաշտպանության վրա, ինչն ամրագրված է միջազգային համաձայնագրերում և հռչակագրերում՝ ներառյալ ՄԱԿ-ի կանոնադրությունը»,- ասված է փաստաթղթում: Ի դեպ, ուշագրավ է, որ այս ֆոնին ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը երկարացրեց Իրանի հանդեպ ամերիկյան պատժամիջոցների գործողության ժամկետը։ Գրավոր ծանուցման մեջ, որն ուղարկվել է Թրամփի կողմից ԱՄՆ Կոնգրեսին, այս մասին տեղեկություն տարածեց Սպիտակ տան մամլո ծառայությունը։ Ինչպես նշվում է փաստաթղթում, արտակարգ դրության ռեժիմը, որը հայտարարվել էր Իրանի հանդեպ №12170 գործադիր հրամանով, երկարացվում է մեկ տարով: Հակաիրանական պատժամիջոցների մասին №12170 հրամանը ստորագրվել էր 1979թ. նոյեմբերին այն ժամանակվա նախագահ Ջիմի Քարթերի կողմից՝ ի պատասխան Թեհրանում ԱՄՆ քաղաքացիների պատանդառության։ Հիշեցնենք, որ նոյեմբերի 4-ին Սաուդյան Արաբիան մայրաքաղաք Էր Ռիադի հյուսիս-արևելքում որսացել ու ոչնչացրել էր Եմենի կողմից արձակված բալիստիկ հրթիռը: Հայտնի է, որ հրթիռը ոչնչացվել է Խալիդ թագավորի անվան միջազգային օդանավակայանի մոտակայքում՝ չխանգարելով դրա բնականոն աշխատանքին: Մինչդեռ բալիստիկ հրթիռի արձակման պատասխանատվությունը ստանձնել են Եմենի հուսիթ զինյալները՝ ընդգծելով, որ իրենք թիրախավորել էին միջազգային օդանավակայանը: Նշենք, որ Եմենում արդեն տևական ժամանակ շարունակվում է Սաուդյան Արաբիայի իշխանությունների աջակցությունը վայելող օրինական կառավարության ու Իրանի աջակցությունը վայելող հուսիթ զինյալների միջև հակամարտությունը, որի հետևանքով 2015թ. ի վեր զոհվել է 8.600 մարդ: Այժմ, փաստացի, Սաուդյան Արաբիան սպառնում է «համաչափ քայլերի» դիմել Իրանի դեմ: Հավելենք նաև, որ նախօրեին Սաուդյան Արաբիայում կործանվեց արքայազնին փոխադրող ուղղաթիռը: Սաուդյան Արաբիայի պետական ԶԼՄ-ները հայտնել են, որ ուղղաթիռի կործանման հետևանքով զոհվել է արքայազն Մանսուր բեն Մուկրինը ու բարձրաստիճան ևս մի քանի պաշտոնյաներ: Աղետը տեղի է ունեցել Սաուդյան Արբաիայի օդային տարածությունում՝ Եմենի հետ սահմանի մերձակայքում: Նախնական տվյալներով՝ ընդամենն ուղղաթիռում եղել է ինը մարդ: Արքայազն Մանսուր բեն Մուկրինը Ասիրի նահանգի փոխնահանգապետն էր: Ուղղաթիռի կործանման պատճառը դեռևս հայտնի չէ: Սաուդյան Արաբիան գլխավորում է Եմենում ապստամբ հուսիների դեմ պատերազմող կոալիցիան: Հենց նոյեմբերի 4-ին թագավորության հակաօդային պաշտպանությունը խոցեց Եմենից Ռիադի օդանավակայանի ուղղությամբ արձակված հրթիռը: Մետաքսյա Շալունց