Ռուսական զենքի վարկ՝ 7 մլրդ դոլարի պետական պարտքն էլ մեր վզին

Ռուսաստանի կողմից Հայաստանին տրամադրվելիք 100 մլն դոլարի նոր վարկի հարցը կառավարության օրակարգում էր: Ռուսաստանը Հայաստանին կտրամադրի 100 մլն դոլարի պետական արտահանման նոր վարկ ժամանակակից սպառազինության և տեխնիկայի ձեռքբերման, մատակարարուﬓերի ֆինանսավորման համար: «Հայաստանի Հանրապետության կառավարության և Ռուսաստանի Դաշնություն կառավարության միջև Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանը պետական արտահանման վարկ տրամադրելու մասին» համաձայնագրի կնքման առաջարկությանը համաձայնություն տալու մասին հարցը վերջերս ընդգրկված էր կառավարության օրակարգում։ Ռուսական կողմը վարկը տրամադրում է ռուսական արտադրության ռազմական նշանակության արտադրանքի մատակարարումների ֆինանսավորման համար։ Փաստաթղթով հայկական կողմը վարկի փաստացի օգտագործված գումարը մարում է 15 տարվա ընթացքում՝ տարեկան 3% տոկոսադրույքով: Նախագծում նշվում է, որ հայկական կողմը վարկը պետք է օգտագործի 2018-2022թթ. ընթացքում: Հիշեցնենք, որ 2016թ․ Ռուսաստանն ու Հայաստանը կնքել էին վարկային համաձայնագիր, որով Հայաստանին տրամադրվում էր 200 մլն դոլար՝ սպառազինություն և ռազմական տեխնիկա ձեռք բերելու համար։ Զենքի մատակարարումը ՀՀ-ին գործընկեր կողմը սկսեց ապրիլյան պատերազմից հետո: Հիմա հայտնի է, որ ռուսական 200 միլիոն դոլար վարկից ծախսվել է 85 տոկոսը, և որ 30 միլիոն դոլարի չափ գումար դեռ կա, որը չի օգտագործվել: Ընդ որում, հիշեցնենք, որ ՌԴ նպատակային 100 մլն դոլարանոց վարկից հետո ՀՀ պետական պարտքը կազմում է՝ 6 մլրդ 457 մլն դոլար: 2017թ. ավարտին, ըստ ֆինանսների նախարարի, պետական պարտքը կհասնի 6 մլրդ 700 մլն դոլարի: Հաջորդ տարի կհատենք 7 մլրդ դոլարի սահմանագիծը: Հայաստանն ակնկալում է մինչև տարեվերջ 100 միլիոն դոլարի նոր վարկ ստանալ Ռուսաստանից, «Ռիա նովոստի» գործակալությանն ասել է ՌԴ-ում Հայաստանի դեսպան Վարդան Տողանյանը։ Հոկտեմբերի 12-ին Հայաստանի կառավարությունը հավանություն տվեց համապատասխան համաձայնագրին: Պայմանավորվածության համաձայն՝ Ռուսաստանը տրամադրում է անհրաժեշտ գումարի 90 տոկոսը, իսկ հայկական կողմը պարտավորվում է վճարել մնացած 10 տոկոսը։ Հիշեցնենք, որ ավելի վաղ պաշտպանության նախարար Վիգեն Սարգսյանը հայտարարել էր, որ 200 մլն դոլարի առաջին ռուսական վարկի ռազմական մատակարարումները կավարտվեն մինչև 2017 թվականի վերջ: Վարկի մասին փաստաթուղթը ստորագրվել էր դեռ 2015 թ. հունիսի 25-ին, սակայն ուժի մեջ է մտել 2016 թ. փետրվարի 10-ից: Այսպիսով, Հայաստանը Ռուսաստանից հերթական վարկն է վերցնելու՝ սպառազինություն գնելու համար: Վարկի գումարը 100 միլիոն դոլար է: Այն տրամադրվելու է տարեկան 3 տոկոս տոկոսադրույքով և 20 տարի ժամկետով: Համաձայնագրի դրույթների հիման վրա Հայաստանի պաշտպանության նախարարության և «Ռոսոբորոնէկսպորտ» ԲԲԸ միջև կստորագրվեն առանձին պայմանագրեր վերոնշյալ ժամանակակից սպառազինության և տեխնիկայի ՀՀ-ին տրամադրելու կարգի, ժամկետների, այդ ռազմական տեխնիկայի կիրառմանը վերաբերող տեղեկատվության տրամադրման պայմանների, կողմերի պարտավորությունների, դրա նորոգման և տեխնիկական սպասարկման պարտավորությունների, ձեռքբերման համար վճարումների և այլ հարցերի վերաբերյալ: Հարկ է նշել, որ ՌԴ կառավարության հետ համանման համաձայնագիր կնքվել է 2015թ. հունիսի 26-ին, որն այժմ գործում է: Հայտարարվում է, որ համաձայնագրի կնքումը համապատասխանում է ՀՀ ռազմավարական շահերին և դրա իրագործումը կծառայի ՀՀ անվտանգության ամրապնդման նպատակներին: Իշխանությունները ոգևորված են, նրանք ասում են՝ Հայաստանը հնարավորություն է ստանում արտոնյալ պայմաններով ժամանակակից զենք-զինամթերք ձեռք բերել ՌԴ-ից: ՀՀ ԱԺ փոխնախագահ Էդուարդ Շարմազանովն օրինակ ողջունելով Ռուսաստանի կողմից Հայաստանին ժամանակակից սպառազինություն ձեռք բերելու համար 100 միլիոն դոլար վարկ տրամադրելու վերաբերյալ համաձայնագիրը` ընդգծել էր, որ դա միտված է Հայաստանի ազգային անվտանգության մակարդակի բարձրացմանն ու ամրապնդմանը. «Այս համաձայնագրով ևս, ինչպես նախկինով, Հայաստանը հնարավորություն է ստանում արտոնյալ պայմաններով ժամանակակից զենք-զինամթերք ձեռք բերել Ռուսաստանից: Մենք Ռուսաստանից զենքը ձեռք ենք բերում ներքին գներով: Որևէ այլ երկիր ոչ միայն նման պայմաններով զենք ձեռք բերելու հնարավորություն չունի, այլև նույնիսկ մոտ չի այդ պայմաններին»: Նա վստահեցնում էր, թե այդ համաձայնագիրը ևս մեկ անգամ վկայում է հայ-ռուսական դաշնակցային հարաբերությունների մասին` շեշտելով, որ 100 միլիոն դոլարի վարկային համաձայնագրով Հայաստանին արդիական սպառազինության նոր խմբաքանակ մատակարարելու մասին համաձայնագրի վերաբերյալ պայմանավորվածությունը ձեռք է բերվել երկու երկրների ղեկավարների մակարդակով: «Հայաստանը և Ռուսաստանը ռազմավարական դաշնակիցներ են, և այս համաձայնագիրը դրա վառ վկայությունն է», ասել էր Շարմազանովը: Միաժամանակ, փորձագետները քննարկում են, թե ինչ զենքերի համար կծախսվի այդ գումարը: Sputnik Արմենիային, օրինակ` ռազմական փորձագետ Վլադիսլավ Շուրիգինը կարծիք էր հայտնել, թե Հայաստանը լուրջ վերազինման կարիք ունի, պետք են հակատանկային միջոցներ և հակաօդային պաշտպանության ժամանակակից համակարգեր: «Հաշվի առնելով հավանական սպառնալիքները` Հայաստանը հակատանկային միջոցների, հետախուզության և կապի բարձր տեխնոլոգիական միջոցների, հակաօդային պաշտպանության ժամանակակից համակարգերի կարիք ունի», ասել է Շուրիգինը: Ըստ նրա` պարտադիր չէ, որ շարժական հակահրթիռային համակարգեր լինեն, կարող են լինել նաև անիվային, թրթուրավոր համակարգեր, օրինակ` «Ստրելա —10» և «Բուկ» հրթիռային համակարգեր: Շուրիգինի համոզմամբ՝ կապի և հետախուզության լավ միջոցներն այժմ զենքից շատ ավելի կարևոր են. «Ակնհայտ է, որ ցամաքային բանակին պետք են սպառազինություններ, քանի որ հիմնական սպառնալիքը, որին Հայաստանը կարող է բախվել, իհարկե, ցամաքային սպառնալիքն է»: «Հայրենիքի Արսենալ» ամսագրի ռազմական փորձագետ Ալեքսեյ Լեոնկովն էլ Sputnik Արմենիային ասել է, որ 100 միլիոնն այդքան էլ մեծ գումար չէ: «Ամենայն հավանականությամբ, խոսքը կվերաբերի այն զենքին, որը կարելի կլինի գնել գոնե գումարտակի համար: Դա կարող է հրազեն լինել, գուցե նռնակներ», — ասել է Լեոնկովը: Նրա կարծիքով, թե կոնկրետ ինչ զենք կլինի, պարզ կդառնա պայմանավորվածությունների ավարտից հետո: Թամար Բագրատունի