Օդի հարկ բանկերում․ իշխանության հեգնանքը

Ազգային ժողովն այսօր քննարկեց Բնակարանային հիպոթեքային կրեդիտավորման մասին օրենքի նախագիծն ու հարակից փաթեթները: Կենտրոնական բանկի փոխնախագահ Ներսես Երիցյանը երկար-բարակ փորձում էր հիմնավորել, թե փոփոխություններն ուղղված են սպառողների իրավունքների պաշտպանությանը և հիպոթեքային վարկերի շուկայում մրցակցության բարձրացմանը, սակայն Ներսիսյանի լոլոները չկերան անգամ ՀՀԿ-ական պատգամավորները, ամենահիմնավոր քննադատությունը հնչեց ՀՀԿ-ական Հակոբ Հակոբյանի կողմից։ Պատգամավորի վրդովմունքն առաջացավ այն բանից հետո, երբ Երիցյանը ներկայացնում էր, թե ըստ նախագծի՝ վարկը վաղաժամկետ մարելու համար քաղաքացին տոկոսներ պետք է վճարի,ավելի ճիշտ չի կարող վաղաժամկետ վարկի մարում կատարել, քանի որ բանկը տվյալ վարկառուի ու վարկի տոկոսադրույքները սահմանել է ենթադրենք տասը-տասնհինգ տարվա համար, իսկ վաղաժամկետ մարման դեպքում բանկը կտուժի։ «Դուք մեկ միլիոն վերցրել եք, դրա վրա 10 տարի 10 տոկոս պետք է վճարեք: Բայց դուք ընդամենը մեկ տարի այդ մեկ միլիոնի 100 հազար դրամը վճարում եք, մեկ միլիոնն էլ վճարում եք: Բանկը 10 տարվա այն 9 անգամ 10-ը օգուտ չի ստանում: Դրա համար եթե ինքն իմանա, որ ամեն մեկն այդպես արագ մարելու է, այդ տարբերությունը դնելու է տոկոսարդույքների մեջ և 10 տարվա ռիսկ չի վերցնելու»,- բացատրեց Երիցյանը։ Հակոբ Հակոբյանը հեգնեց՝ բանկ մտնող ցանկացած քաղաքացուց հարյուր դոլար գանձել, օրինակ՝ օդի տուրք սահմանեք։«Դուք շատ պարզ ասում եք հետևյալը՝ եթե վարկառուն վարկ է վերցրել ու վարկը պետք է հետ վերադարձնի, նա պետք է ավել գումար վճարի: Նա եթե վարկ է վերցրել, տոկոսադրույքը վճարում է վերցրած մայր գումարի համար: Եթե նա գումարը հետ է տալիս, դուք ասում եք՝ բանկի ծրագրերը խառնվեցին, որովհետև 10-15 օր հետո բանկը պետք է կարողանա նոր վարկառու ներգրավել, այդ օրերի գումարը ես պետք է վերցնեմ, որ բանկը չտուժի: Բա քաղաքացի՞ն»,- տարակուսեց Հակոբ Հակոբյանը՝ արձանագրելով, որ ԿԲ-ն պահում է բանկերի շահը։ «Բնական է, որ բանկային համակարգին վերաբերող ցանկացած նախաձեռնություն նման բուռն քննարկման տեղիք պետք է տար, որովհետև մեզանում բանկն ամենաանձեռնմխելի էլիտար բլոկն է»,- իր ելույթում հայտարարեց «Ծառուկյան» դաշինքի պատգամավոր Նաիրա Զոհրաբյանը: Նա հիշեցրեց Ծառուկյանի՝ նախընտրական խոստումները «Վարկը ստանում են, օրինակ, 0.25 տոկոսով, 0.5 տոկոսով, այս մասին քարոզարշավի ողջ ընթացքում ներկայացնում էր «Ծառուկյան» դաշինքի առաջնորդը, և առ այս պահը որևէ ադեկվատ հակափաստարկ, թե ինչպես է հնարավոր ստանալ 0.25, 0.5 տոկոսով վարկեր և այդ վարկերը քաղաքացիներին տալ 25, 26, 18 տոկոսով, այդպես էլ չհնչեց: Սա մի ոլորտ է, որը ստանում է գերշահույթներ՝ հերիք չէ, մի հատ էլ ասում է՝ քաղաքացի, եթե հանկարծ քո վիճակը լավացել է, և դու տանում ես՝ ժամկետից շուտ քո վարկերը մարում ես, դու պետք է շքեղության վարկ վճարես, դու պետք է վարկին տուրք տաս, որ դու բանկի հնարավոր, պոտենցիալ երեք, չորս, հինգ, տասը տարի հետո շահույթների մեխանիզմը խախտել ես, և զեկուցողը զարմանում է, որ մենք այստեղ փորձում ենք շարքային քաղաքացու շահը պաշտպանել և ասել, որ, եթե քաղաքացին ունի հնարավորություն իր կնքած պայմանագրից շուտ մարելու վարկը, նրան չասել՝ ստոպ, դու խախտել ես բանկի հնարավոր գերշահույթների մեխանիզմը, դու դրա համար պետք է նալոգ վճարես: Այս ամբողջ համակարգը պետք է վերանայվի»: Խոսեց նաեւ նույն դաշինքի մեկ ուրիշ պատգամավոր՝ Սերգեյ Բագրատյանը, այնուհետև Միքայել Մելքումյանն էլ փաստեց, որ բանկերը գործում են լոմբարդային տրամաբանությամբ։ Փոխարենը ՀՀԿ խմբակցության անունից ելույթ ունեցող Հերմինե Նաղդալյանը բանկային ոլորտի վերաբերյալ գրքային սահմանումներ ցիտեց, թե իբր բանկերը մեր տնտեսության արյունատար անոթներն են, եկեք թշնամաբար չվերաբերենք բանկերին եւ այլն, եւ այլն։ Ներսիսյանը խոստացավ նախագիծը երկրորդ ընթերցման ժամանակ բերել պատգամավորների դիտողությունները հաշվի առնելով։ Անի Սահակյան