Կոնկրետ` ոչ հոգևոր հարցեր

Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին երկրորդի, Մոսկվայի և Համայն Ռուսիո Կիրիլ Պատրիարքի և Կովկասի մահմեդականների վարչության նախագահ շեյխ-ուլ-իսլամ Ալլահշուքյուր Փաշա Զադեի՝ Մոսկվայի Ս. Դանիելի պատրիարքանիստ վանքում տեղի ունեցած եռակողմ հանդիպումից հետո տարածաշրջանի հոգևոր առաջնորդները հանդես են եկել համատեղ հայտարարությամբ: Հայ և ադրբեջանցի հոգևոր առաջնորդները կրկին հանդիպեցին Մոսկվայում Մոսկվայի և Համայն Ռուսիո Կիրիլ Պատրիարքի հրավերով, որտեղ էլ քննարկեցին ղարաբաղյան հակամարտության խաղաղ կարգավորման ուղիները և փաստեցին, որ առանց որոնց հնարավոր չէ հասնել Կովկասում հաշտության և անվտանգության։ «Մենք հատուկ նշանակություն ենք ընծայում խաղաղարարական երկխոսության հետևողական զարգացմանը, բանակցությունների շարունակմանը և միջազգային հանրության միջնորդական ջանքերին, որոնք կօգնեն հասնել հակամարտության համապարփակ կարգավորմանը։ Համոզված ենք, որ տարաձայնությունները կարելի է հաղթահարել՝ հենվելով բարիդրացիության սկզբունքների և ավանդական կրոնների կողմից քարոզվող բարոյական արժեքների ՝ բարության, մերձավորի նկատմամբ սիրո, փոխադարձ ներողամտության և բարեգթության վրա։ Հայ և ադրբեջանցի ժողովուրդները մշտապես ապրելու են կողք կողքի, այդ իսկ պատճառով չկա այլընտրանք, քան խաղաղությունն ու համագործակցությունը։ Բազմաթիվ մարտահրավերների առջև մենք՝ մեր ժողովուրդների հոգևոր առաջնորդներս, պարտավոր ենք փնտրել համատեղ պատասխաններ», ասվում է համատեղ հայտարարությունում։ «Մենք, որպես հոգևոր առաջնորդներ, մեր կողմից պատրաստակամություն ենք հայտնում պաշտպանելու ղարաբաղյան հակամարտության հանգուցալուծմանն ուղղված խաղաղարարական նախաձեռնությունները։ Հոգևոր առաջնորդների եռակողմ հանդիպումների պատմությունը վկայում է նման շփումների դրական ներգործության մասին հակամարտության կարգավորման գործընթացի վրա, որը երբեք չպետք է վերաճի կրոնական հակամարտության։ Մենք մեծ հույսեր ենք կապում բանակցային գործընթացի հետ... Աղոթում ենք Բարձրյալին տարաձայնությունների հաղթահարման և չարիքից ու մեղքից մեր ժողովուրդներին պահպանելու համար։ Թող Կովկասի հինավուրց և սուրբ հողի վրա հաստատվի օրհնյալ խաղաղությունը, իսկ մեր երկրների ժողովուրդներն ապրեն հաշտ և խաղաղ, աստվածատուր բարոյական օրենքներով», ասվում է հայտարարությունում։ Տարածաշրջանի հոգևոր առաջնորդների հանդիպումը` Մոսկվայի և Համայն Ռուսիո Կիրիլ Պատրիարքի հովանու ներքո առաջինը չէ: Մոսկվան ևս մեկ անգամ այս հանդիպմամբ շեշտում է ռուսական նախաձեռնության վճռորոշ դերը: Այս հանդիպումները չկանխեցին ոչ ապրիլյան պատերազմը, ոչ էլ դրանից առաջ` վերջին մի քանի տարիներին Ադրբեջանի ռազմատենչ քաղաքականությանը: Ավելին` Ադրբեջանում գնալով ավելացավ ու արմատավորվեց հայատյացությունն ու պատերազմի քարոզչությունը: Իհարկե, դրանք նաև Ալիևի համար իշխանության պահպանման համար հարմար «մեթոդներ» են: Բայց Մոսկվան դա նկատո՞ւմ է, մեկ անգամ քննադատե՞լ է այս ընթացքում խաղաղ կարգավորումից ամեն քայլ հեռացող Ալիևին: Հետևաբար` ի՞նչ է տալու հոգևոր առաջնորդների հերթական հանդիպումը` Մոսկվայի և Համայն Ռուսիո Կիրիլ Պատրիարքի հովանու ներքո… Նպաստելո՞ւ է խաղաղ կարգավորմանը, խոչընդոտելո՞ւ է Ալիևի ռազմատենչ քաղաքականությանը... Բացառելու՞ է Ալիևի կողմից հայատյաց քաղաքականությունը... Թամար Բագրատունի