Կաստան ու Արա Աբրահամյանի գանգատը

Այս տարվա մարտին, այսինքն, խորհրդարանական ընտրություններից հաշված օրեր առաջ, վարչապետ Կարեն Կարապետյանի և ՌԴ հայկական սփյուռքի երեսունից ավելի գործարարների մասնակցությամբ պաշտոնապես տրվեց «Հայաստանի ներդրողների ակումբ» ներդրումային ֆոնդի գործունեության մեկնարկը: Խոստացվում էին բազմամիլիոն հատկացումներ, աննախադեպ թռիչք ու աճ, տնտեսության զարգացում: Սակայն ընտրություններից արդեն հինգ ամիս է անցել, սակայն այդ ակումբից ու ներդրումներից ոչ ձայն կա, ոչ ծպտուն, անունը կա, ամանուն՝ չկա: Ակումբի հռչակված նպատակներից էր Հայաստանում խորը բարեփոխումներ անցկացնելու գործընթացին աջակցելը և ՀՀ կառավարության հետ համատեղ նախաձեռնություններին և բիզնես-ծրագրերին մասնակցելը։ Վարչապետ Կարեն Կարապետյանը խոստանում էր 3,2 մլրդ դոլարի ներդրում, կոնկրետ այս տարվա համար խոստացել է մոտ 830 միլիոն դոլարի ներդրում, արդեն սեպտեմբերն է, սակայն այդ գումարի կեսն անգամ Հայաստան չի մտել: Հակառակը, ըստ ԱՎԾ-ի տվյալների՝ այս տարվա հունվար-հունիս ամիսներին ՀՀ-ում իրականացվել է 17 մլրդ 267,7 մլն դրամի (մոտ 35.9 մլն դոլարի) ուղղակի ներդրում, մինչդեռ նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածում ուղղակի օտարերկրյա ներդրումները կազմել էին 18 մլրդ 456 մլն դրամ (38,4 մլն դոլար): Այսինքն ներդրումները ավելանալու փոխարեն նվազել են 1 մլրդ 188 մլն դրամով կամ 2.4 մլն դոլարով: Բայց սա դեռ ամենը չէ: Այս կես տարվա ընթացքում Հայաստանի հիմնական տնտեսական գործընկեր երկրներից ոչ միայն նոր ներդրումներ չեն արվել, այլև շարունակվել է կապիտալի արտահոսքը, օրինակ՝ միայն ՌԴ-ն 12.2 մլրդ դրամի կապիտալ է հոսել: Իհարկե, Կարեն Կարապետյանի վերջին հենարանը Սամվել Կարապետյանն է, որը վերջին ժամանակներս ակտիվության նշաններ է ցուցադրում, օրեր առաջ ինֆորմացիա տարածվեց, որ Գյումրիում Սամվել Կարապետյանը մեծ մասշտաբների ներդրում է անեելու, մինչ այդ հիշեցնենք վարչապետն էր խոստացել: Բնական է, որ Սամվել Կարապետյանը պետք է ու պարտավոր է ներդրումներ անել, ի վերջ, Հայաստանի կարեւորագույն կոմունիկացիաները պետությունը հանձնել է նրան, ՀԷՑ-ից հետո հիմա էլ կան տեղեկություններ, որ ատոմակայանն են 5 տարի ժամկետով կոնցեսիոն կառավարման պայմանագրով «Տաշիր» ընկերությանը հանձնելու: Այնպես որ, Սամվել Կարապետյանի ներդրումները պայմանավորված են ոչ այնքան Կարեն Կարապետյանի գործոնով: Իսկ ընդհանուր առմամբ բոլորն էլ մեզանից լավ գիտեն, որ Հայաստանում ներդրումների համար նույնիսկ բավարար միջավայր չկա, օրինակ չնայած ՊԵԿ-ը ղեկավարում է Կարեն Կարապետյանի ներկայացուցիչը, սակայն մամուլում լուրեր են հայտնվել, որ մաքսայինի ամենափոքր հարցը կարգավորվում է վարչապետի փեսայի կողմից: Այսինքն, փոխարենը ոսկե սարեր խոստացող վարչապետը իրավիճակը, միջավայրը փոխելու քայլեր անի, ինքն է ադապտացվել միջավայրին: Այսպիսով՝ նման իրականությունում միայն անմեղսունակ պետք է լինել, որ Հայաստանում ներդրումներ անել: Այս համատեքստում Ռուսաստանի հայերի միության նախագահ Արա Աբրահամյանին, անշուշտ, կարելի է հեռատեսության պարգեւ շնորհել: Իսկզբանե նրա անունն այդպես էլ չհոլովվեց Ներդրողների ակումբի համատեքստում, թեև մինչ այդ Աբրահամյանը գրեթե վստահեցնում էր, որ հանուն հայրենիքի պատրաստ է զոհաբերել իր ամբողջ կարողությունը.«Այդ հարցը պետք է իրանց տաք՝ ինչի չհրավիրեցին»,- այսօր Հայաստանում լրագրողներին պատասխանել է Աբրահամյանը.«Չնայած չէ, տենց խնդիր չի առաջացել, որ հրավիրեն կամ չհրավիրեն: Դա կամավոր է, ով ցանկացել է, միացել է: Ես չեմ կարող բոլոր տեղերը մասնակցել, միանալ, հազար հատ գործ կա, որ ես անում եմ»: Փաստորեն, Արա Աբրահամյանը չի ցանկացել միանալ, ինչու, շատ պարզ, որովհետեւ նա ավելի մոտիկից է ճանաչում ՀՀ իշխանություններին, քան մնացյալ գործարարները եւ ինքը գիտե, թե ինչ հետեւանքներ է ունենում ներդրում անելը: Իհարկե, Աբրահամյանը որեւէ թթու խոսք չի ասել ոչ վարչապետի, ոչ էլ որեւէ մեկի հասցեին, բայց այն, ինչ ինքն է ասել, արդեն բառերից ավելին են խոսուն: Իրականում խնդիրը ոչ որեւէ գործարարի հոտառությունն է, ոչ ներդրումներ չանելու համարձակությունը, այլ հստակ ձեւավորել է մի կաստա, այն ձեւավորել է Սերժ Սարգսյանը եւ այդ խումբն է որոշում՝ ինչ անել երկրում, ինչ չանել, ով անի, ով դուրս մղվի, ում որտեղ օգտագործել, դա հայտնի օլիգարխների այն խումբն է, որոնք Սերժ Սարգսյանին ուղեկցում էին Ժնեւում: Այս ամենը շատ լավ իմանալով՝ Արա Աբրահամյանը  երեկ և այսօր տվեց նրանց պատասխանը: Անի Սահակյան