Չեչնիայի Հանրապետությունը ստեղծվել է հայի կողմից. բրիտանական Time ամսագիր

1944 թվականաին Իոսիֆ Ստալինը, իր մի հրամանով լուծարել էր Չեչնիան, իսկ ողջ  չեչեն ժողովրդին արտաքսել Միջին Ասիան: ԽՍՀՄ քաղաքային բյուրոյի միակ մարդը, ով դեմ է արտահայտվել այդ որոշմանը, դա եղել է Անաստաս Միկոյանը: Ստալինի մահից հետո Միկոյանը կրկին բարձրացնում է Չեչնիայի  վերակազմավորման և չեչեն ժողովրդին Ռուսաստան հետ վերադարձնելու հարցը: Միկոյանի միջնորդում է ստեղծել Չեչնիայի ինքնավար մարզը: 1956 թվականին Միկոյանն ընդունում է չեչեններից և ինգուշներից կազմված խմբին ՝ նպաստելով չեչենների և ինգուշների վերադարձին իրենց հայրենիք. «Անհրաժեշտ է ստեղծել Չեչնիայի ազգային ինքնավարություն չեչենների գլխավորությամբ»: «Լինելով Մոսկվայում, ես խորհրդակցել եմ Ստալինի հետ: Նա գաղափարին մոտեցել է լավ՝ զգուշացրելով զգուշություն ցուցաբերելու անհրաժեշտության մասին և պարզելու ազգի հավատարմության: 1923 թվականի հունվարին Անաստաս Իվանի Միկոյանը հրավիրել էր իր մոտ Վարաշիլովին և ինձ. -Ստորագրված է Համամիութենական Կենտրոնական Գործադիր Կոմիտեի որոշումը, -ասաց նա,երբ մենք մտանք նրա սենյակ:-Չեչնիան հռչակվում է սովետական ինքնավար մարզ: Պետք է այդ մասին հայտնել չեչեններին:Ստեղծվել է պատվիրակություն: Նրա մեջ ներառված եք դուք երկուսդ, Լևանդովսկին և մի շարք այլ ընկերներ: Պատվիրակությունը ղեկավարում եմ ես : Վաղն մեկնում ենք Գրոզնի: Մենք հանդիպում կանցկացնենք, համագումարի կոչ կանենք, և մենք կընտրենք հեղափոխական հանձնաժողովը: — Պետք է լինենք գյուղերում,- հետաքրքրվեցի ես: -Իհարկե,-համաձայնեց Միկոյանը: -Ինչպիսի՞ ցուցումներ կլինեն անվտանգության մասին: Չէ որ անվտանգ չէ գնալ Չեչնիայի: Որոշ տեղերում դեռավազակները  գործում են, հատկապես լեռներում: Միկոյանը թափահարեց  իր ուսերը: — Անվտանգության միջոցներ պետք չէ ձեռնարկել ընկերներ: Ի՞նչ կմտածեն մարդիկ մեր մասին: Նրանք կասեն, որ բոլշևիկները վախենում են: Ես ուշադիր նայեցի Վորոշիլովին և առաջարկեցի. -Նվագախումբ վերցնե՞նք: -Անշուշտ, — զարմացավ նա: Մենք կվերցնենք երկուսը: Թող նրանք միմյանց փոխարինելով նվագեն: Չեչենները սիրում են երաժշտություն: Երբ 1944-ին բարձրացվեց չեչենների և ինգուշների տարհանման հարցը, Միկոյանը զգուշորեն բողոքեց Ստալինին, որ նման գործողությունները կարող են վնաս հասցնել ԽՍՀՄ միջազգային հեղինակությանը: Մոտավորապես այդ ժամանակից ի վեր Ստալինյան դարաշրջանի Միկոյանի աստղը սկսեց մարել: 1956 թ. հունիսին Անաստաս Միկոյանի կողմից ընդունվեց 14 չեչեններից և ինգուշներից կազմված մի խումբ: Այս «հայտնի խորհրդային պետական գործչի եւ քաղաքական գործչի հետ» հանդիպման պատճառներից մեկն այն էր, որ 1920-ական թվականներին նա Հյուսիսային Կովկասի ղեկավարներից էր, բազմիցս այցելել էր Վայնախ ի գյուղեր: 1956 թ. հուլիսին  ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի նախագահությունը չեղարկեց «Չեչենների, Ինգուշների, Կարաչեիսցիների և նրանց ընտանիքների անդամների հատուկ վերաբնակեցման սահմանափակումների վերացման մասին» հրամանագիրը: 1957 թ. գարնանը և ամռանը մոտ 140 հազար մարդ վերադարձան հայրենիք: ariaczinvor.com