Եթե ֆորսմաժոր չլինի. Սերժ Սարգսյանի նոյեմբերյան «հեղափոխությունը»

Պաշտոնական Բրյուսելը պատրաստվում է Եվրամիություն-Հայաստան նոր համաձայնագրի ստորագրմանը։ «Ազատության» հետ զրույցում նախօրեին հայտարարել է Հայաստանում Եվրամիության պատվիրակության ղեկավար, դեսպան Պյոտր Սվիտալսկին, ով վերջերս է վերադարձել Բրյուսելից: Դեսպանի խոսով՝ «այնտեղ հիմա նախապատրաստում են թուղթն ու թանաքը»՝ փաստաթղթի ստորագրման համար։ «...Համաձայնագրի ստորագրման նախապատրաստման համար պատասխանատու բոլոր անձանց հետ իմ զրույցներն ամփոփելով՝ կարող եմ ասել, որ ամեն ինչ ընթանում է իր հունով: Մարդիկ շատ քրտնաջան աշխատում են, որպեսզի կարողանանք համաձայնագիրը ստորագրել նոյեմբերին՝ Արևելյան գործընկերության գագաթնաժողովին: Մեր՝ Եվրամիության կողմից ամեն ինչ նախապատրաստվում է», ասել է Սվիտալսկին: Եվրամիության արևելյան գործընկերության գագաթնաժողովը կմեկնարկի նոյեմբերի 24-ին Բրյուսելում։ Հարցին ի պատասխան՝ արդյո՞ք Ռուսաստանի և Արևմուտքի միջև լարված հարաբերությունների ֆոնին հնարավոր է, որ նոր ճնշումների գործադրմամբ՝ վտանգվի նաև այս համաձայնագրի ստորագրումը, Սվիտալսկին միայն վերահաստատել է` Եվրամիությունը ստորագրմանն է պատրաստվում։ Մոտ երկու շաբաթ առաջ, «Բազե» համահայկական երիտասարդական հավաքի մասնակիցների հետ հանդիպմանն անդրադառնալով Հայաստան-ԵՄ նոր համաձայնագրի ստորագրմանը, Սերժ Սարգսյանն ասաց՝ «ԵՄ-ի հետ համաձայնագիրը չստորագրելու որևէ պատճառ չունենք»: Սվիտալսկին հիշեցրեց նաև Եվրամիության և Հայաստանի միջև վիզաների դյուրացման բանակցությունների մասին՝ նշելով․ «Հայաստանի հետ հիմա վիզային ռեժիմի ազատականացման երկխոսություն է ընթանում, կարծում եմ շատ արդյունավետ երկխոսություն է»: Սվիտալսկին նաև Հայաստանում նոր ներդրումների հեռանկարի մասին է խոսել, նշելով, որ իրենց կարծիքով Հայաստանի ապագան կրթության ոլորտի զարգացման մեջ է, ուստի հենց այդ ոլորտում ներդրումներ կանեն: «Մենք, որպես Եվրամիություն, խորհրդակցեցինք և որոշեցինք Հայաստանի կառավարության հետ համագործակցության շրջանակում մեծ ներդրումներ կատարել կրթության ոլորտում: Նրա խոսքով՝ կրթական ծրագրերի շուրջ Հայաստանի կառավարության և Եվրամիության ղեկավարության բանակցությունները մեծ առաջընթաց են գրանցել, և շուտով Հայաստանի կրթության ոլորտում ԵՄ-ն ավելի քան 20 միլիոն եվրոյի ներդրում կկատարի. «Չեմ կարող հիմա կոնկրետ ծրագրեր նշել, բայց կարող եմ ասել, որ արագ կգործենք, և շատ շուտով այդ ամենը հրապարակային կդարձնենք: Մենք երկու բազմամիլիոնանոց ծրագիր ունենք, որ ուզում ենք իրագործել Հայաստանում: Եվ սա միայն սկիզբն է»: Այպիսով, եթե ֆորսմաժոր չլինի` Հայաստանը նոյեմբերին կստորագրի ԵՄ-ի հետ նոր փաստաթուղթը: Բայց այսօր, նկատի առնելով Ռուսաստան-Արևմուտք, մասնավորապես` Ռուսաստան-ԱՄՆ հարաբերություններում իրապես խորը ճգնաժամը, ոչինչ բացառել չի կարելի: Սերժ Սարգսյանն, ակնհայտորեն, ցանկանում է ԵՄ-ի հետ ստորագրել համապարփակ փաստաթուղթ ստորագրել, և, թերևս, ամենաշահագրգռվածն է, որպեսզի մեր երկիրը չապրի երկրորդ սեպտեմբերի 3-ի խայտառակությունը, ինչը տեղի ունեցավ չորս տարի առաջ: Բայց Հայաստանը դեռ երկու ամիս ունի` հնարավորինս ճկունություն դրսևորելու` Ռուսաստանի հետ հարաբերություններն այնպիսի որակի փոխելու, որպեսզի Ռուսաստանից չլինեն ճնշումներ: Իսկ դատելով ռուսաստանցի փորձագետների ու մեկնաբանների կարծիքներից, Մոսկվայում այնքան էլ հիացած չեն Հայաստանի արևմտյան մանևրերով, ինչը բոլորովին էլ անսպասելի չէ: Ռուսաստանյան էլիտան չի փոխվել այս չորս տարիների ընթացքում, այլ բան սպասել` միամտություն կլիներ: Թե՛ Հայաստանի կողմից հուլիսին ՆԱՏՕ-ի երկու զորավարժություններին մասնակցելը, թե՛ Իրանի ու Չինաստանի հետ հարաբերություններում որոշակի շարժերն, ակնհայտորեն, ջղաձգություններ են առաջացնում Ռուսաստանում: Առայժմ` ոչ իշխանական մակարդակում: Անցած չորս տարիների ընթացքում մենք պետք է փոխվեինք, պետությունն ամրացնեինք, այն աստիճանի հասցնեինք, որպեսզի Հայաստան-Ռուսաստան հարաբերությունները լինեին իրապես գործընկերային, հավասար, որպեսզի այսօր, շունչներս պահած ու սրտերումս դող ընկած չասեինք` «բա որ հանկարծ Մոսկվան նորից թույլ չտա ԵՄ-ի հետ փաստաթուղթ ստորագրել...»: Թամար Բագրատունի