Մոսկվան Երևանի նկատմամբ անցնում է կոշտ մեթոդների

Ախալցխայի մոտ՝ Օրֆոլո ռազմական զորավարժարանում սեպտեմբերի 3-ից մեկնարկեցին ԱՄՆ-ի և Վրաստանի կողմից կազմակերպվող Agile Spirit 2017 ռազմական զորավարժությունները: Ինչպես դեռ օգոստոսի վերջից հաղորդում էին վրաստանյան լրատվամիջոցները՝ վկայակոչելով Վրաստանի պաշտպանության նախարարությանը, զորավարժություններին մասնակցելու էին` Վրաստանը, Հայաստանը, Ուկրաինան, Բուլղարիան, Լատվիան, Ռումինիան: Ադրբեջանի մասին խոսք չէր գնում: Զորավարժությունները ներառում են դաշտային և շտաբային փուլեր. դրանց նպատակն է ընդլայնել փոխգործակցությունը ՆԱՏՕ-ի արագ արձագանքման ուժերի կազմում, ինչպես նաև փոխգործակցությունն ԱՄՆ-ի և այլ գործընկեր երկրների միջև: Զորավարժությունները կավարտվեն սեպտեմբերի 11-ին: Agile Spirit զորավարժությունները սկսած 2011թ-ից՝ անցկացվում են ամեն տարի Վրաստանում: Սկզբնապես դրանց մասնակցում էին միայն երկու երկիր՝ ԱՄՆ-ը և Վրաստանը, իսկ 2015-ից միացան այլ երկրներ: Սակայն երեկ անակնկալ ձևով հայտնի դարձավ, որ Հայաստանը չի մասնակցում զորավարժություններին, Հայաստանը զորախումբ չի ուղարկել, մինչդեռ Ադրբեջանը մասնակցում է: Հայաստանը վերջին պահին հրաժարվել է մասնակցությունից, Tert.am-ի հետ զրույցում ասել է Վրաստանի պաշտպանության նախարարության հանրային կապերի պատասխանատու Գիորգի Կաջարավան. «Հայաստանի պաշտպանության նախարարությունը նախապես հայտարարել էր, որ մասնակցելու է Վրաստանում անցկացվելիք Agile Spirit 2017» զորավարժություններին: Սակայն, ցավոք, վերջին պահին մեր հարևան երկիրը հրաժարվեց մասնակցությունից»: Երեկվանից համացանցում տեղեկատվական թոհուբոհ էր: ՀՀ պաշտպանության նախարարությունից երեկ հրաժարվել էին մեկնաբանել զորավարժություններին չմասնակցելու որոշումը։  Թե ինչու է Հայաստանը հրաժարվել մասնակցել ՆԱՏՕ-ի «Agile Spirit 2017» զորավարժություններին, NEWS.am-ը փորձել է պարզաբանում ստանալ ՀՀ պաշտպանության նախարարի մամուլի քարտուղար Արծրուն Հովհաննիսյանից, որը, սակայն, չի ցանկացել մեկնաբանել ՊՆ-ի այդ որոշումը։ «Ես չեմ մեկնաբանում», ասել է Հովհաննիսյանը: ՊՆ խոսնակի այս հուժկու «չեմ մեկնաբանումը», թերևս, վկայում է այն մասին, որ նա կամ այդ պահին դեռ տեղյակ չի եղել, որ Հայաստանը վերջին պահին հրաժարվել է, կամ էլ իրավիճակն այնպիսին է, որ հայկական կողմը նպատակահարմար չի գտնում մանրամասնել, քանի որ «ջրի երես» դուրս կգան ավելի ոչ դուրեկան հանգամանքներ: Իսկ հանգամանքներն այսպիսին են: Ճիշտ նույն օրը 2013թ. սեպտեմբերի 3-ին Հայաստանը «մի գիշերում» որոշում կայացրեց անդամակցել Մաքսային միությանը: Շատերն օրվա «խորհրդի» շրջանակներում կապ են տեսնում, որ շատ հնարավոր է, որ Ռուսաստան-ԱՄՆ հարաբերությունների վերջին օրերին լարվածության ֆոնին` Մոսկվան ուղղակի պահանջել է Հայաստանից հրաժարվել ամերիկյան զորավարժություններին մասնակցել: Այն, որ ռուս-ամերիկյան վերջին օրերի իրադարձությունները կարող էին հանգեցնել դրան` միանգամայն սպասելի է: Իհարկե, չի բացառվում նաև երկրորդ տարբերակը, որ Հայաստանի քայլը պայմանավորված լինի վերջին պահին Ադրբեջանի մասնակցության փաստով, այն առումով, որ ի սկզբանե հայտնի է եղել, որ Ադրբեջանը չի մասնակցելու, իսկ հետո որոշում է փոխվել: Բայց այս դեպքում էլ, իսկապես, անհասկանալի կլինի հայկական կողմի քայլը, որովհետև նույն տրամաբանությամբ ցանկացած միջոցառման ի սկզբանե Ադրբեջանը կարող է հրաժարվել մասնակցությունից, ապա վերջին պահին հաստատի իր մասնակցությունը, և ի՞նչ Հայաստանն այդ պատճառով անընդհատ պետք է դուրս գա՞ տարբեր ձևաչափերով միջոցառումներից... Ինչևէ, այսօր արդեն ՀՀ ՊՆ-ն փոխնախարար Արտակ Զաքարյանի մակարդակով, արձագանքել է: Նրա գնահատմամբ՝ Հայաստանի ռազմաքաղաքական դիվանագիտությունն ամբողջովին համապատասխանում է ՀՀ արտաքին քաղաքականությանը և իր գործողությունների մեջ Երևանը վստահ որոշումներ է կայացնում, հայտնում է aysor.am-ը։ Վրաստանում Agile Spirit 2017 բազմազգ զորավարժություններին Հայաստանի չմասնակցելը, ըստ Արտակ Զաքարյանի, չի նշանակում, որ Հայաստանի գործընկերության մակարդակը ինչ-որ առումով նվազում է կամ ավելանում է մեկ այլ օղակի հաշվին. «Գաղտնիք չէ, որ ՀՀ զինված ուժերը և ընդհանուր անվտանգային համակարգը ՀԱՊԿ համակարգում ունի շատ կարևոր դերակատարություն և ՀԱՊԿ-ի դերակատարությունը ՀՀ անվտանգային համակարգի համար կարևոր և առանցքային նշանակություն ունի։ Գաղտնիք չէ, որ Հայաստանը շատ երկար ժամանակ և՛ քաղաքական, և՛ ժողովրդավարական ինստիտուտների զարգացման, և՛ խաղաղարար առաքելության իրականացման շրջանակներում ունի լայն համագործակցություն ՆԱՏՕ-ի կառույցի և անդամ երկրների հետ։ Այստեղ մի միջոցառմանը չմասնակցելը կամ մասնակցելը նույնիսկ արտառոց չպետք է դիտարկել»։ ՊՆ-ից այսպիսի «բացատրությունը», փաստորեն, բացառում է «ադրբեջանական» վարկածը` որպես զորավարժություններից հրաժարում: Այսպիսի` ոչ մի հստակություն չմտցնող «պարզաբանումը» ՀՀ ՊՆ-ից ավելի խորացրեց կասկածները, որ Մոսկվայից Հայաստանին է հասցվել հերթական հարվածը: Մետաքսյա Շալունց