Ալիևը կհասկանա` «ռուսական արջին» չի կարելի ծաղրել, իսկ հայերն էլ կգիտակցեն, որ փրկությունը Եվրոպայից ու ԱՄՆ-ից չի գալու. Միհրանյան

«Մոսկվան և անձամբ Պուտինը երբեք չեն ների և չեն մոռանա այն նվաստացուցիչ դիրքը, որում Ալիևը դրել է Ռուսաստանին և նրա առաջնորդին»,- կարծում է ռուսաստանաբնակ, հայազգի հայտնի քաղաքագետ Անդրանիկ Միհրանյանը` «Գոլոս Արմենիին» տված հարցազրույցում:

Նա անդրադարձել է Արցախի երկամսյա արգելափակման խնդրին: Ըստ քաղաքագետի` Ալիևը փորձում է օգտվել առիթից, Ռուսաստանի խնդիրներից ու զբաղվածությունից, Հայաստանի թուլությունից, և քայլեր ձեռնարկել արցախահայության էթնիկ զտումների ուղղությամբ։ Սա արցախահայությանը ապագայի ցանկացած հեռանկարից զրկելու փորձ է՝ սա է հիմնական նպատակը։ Իսկ թե որքանո՞վ է դա իրագործելի, Միհրանյանը կարծում է, որ դա, փաստորեն, իրագործելի է։ Այստեղ նա արդեն մատնանշում է ՀՀ իշխանությունների պահվածքը, որի հիմնական գիծն է` «Ռուսաստանը ոչինչ չի կարող անել», «թքած ունենալ Ռուսաստանի վրա», «վտարել Ռուսաստանին, փոխարինել Ռուսաստանին Արևմուտքով»։

Միհրանյանն ասում է. «Ես չեմ հասկանում այս խելագար ոգևորությունները, թե ինչպես «Ռուսաստանին ուղիղ ճակատին ասացինք, ասում են՝ այսինչն ես, պետք է ներողություն խնդրես, ընդունես, հրապարակավ դատապարտես» և այլն։ Թվում է, թե Հայաստանում որոշ մարդիկ փողոցից, քաղաքական գործընթացները փողոցային մակարդակով ըմբռնելով, որոշումներ են կայացնում կամ, գոնե, վերահսկում են հանրային կարծիքը, ընդ որում՝ անհասկանալի նպատակներով»։

Ինչ վերաբերում է Արևմուտքի օգնության հավաստիացումներին, ապա Միհրանյանը հեգնում է. ««Արևմուտքը մեզ կօգնի», իսկապե՞ս։ ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդը նիստ է անցկացրել, և որո՞նք են, որտե՞ղ են լուծումները։ Մենք տեսնում ենք Եվրոպայի, ԱՄՆ-ի և այլոց համակրանքն ու դրական հայտարարությունները Հայաստանի, Ղարաբաղի վերաբերյալ. որտե՞ղ են իրական քայլերը, որտե՞ղ են պատժամիջոցները Ադրբեջանի դեմ։ Ոչինչ չկա: Փաշինյանի իշխանությունն իրեն հռչակեց ժողովրդավարության չեմպիոն, ասում են՝ մեզ բոլորը պաշտում են, ընկալվում ենք որպես օրինակելի, ամբողջ աշխարհին ցույց ենք տվել, թե ինչ ընդհանուր արժեքներ ունեն Եվրոպայի և Ամերիկայի հետ։ Ինչու՞ Եվրոպան ու Ամերիկան իրենց պաշտպանության չեն գալիս։ Կրկին խաբեություն...»

Միհրանյանն արձանագրում է, որ, այո՛, այսօր Ռուսաստանը հայտնվել է ծանր վիճակում, նա չի կարող կատարել իր որոշ պարտավորություններ, որոնք ստանձնել է 2020թ. նոյեմբերի 9-ի պայմանագրով։ «Իհարկե, նորմալ իրավիճակում ռուս խաղաղապահները պետք է մաքրեին ճանապարհը... բայց ճանապարհը մաքրելու միլիոն ճանապարհ կա։ Բայց դա կարող է հանգեցնել ռուս-ադրբեջանական հարաբերությունների բարդացմանը, և այսօր Ռուսաստանը գտնվում է ծայրահեղ ծանր վիճակում, և նրա կենսական շահերը մեծապես կախված են Ադրբեջանի և Թուրքիայի դիրքորոշումից», նկատում է քաղաքագետը։

Քաղաքագետը նկարագրելով, որ հայությունն էլ այսօր ամենաբարդ վիճակում է, այնուամենայնիվ նաև հավելում է. «Եթե Ռուսաստանի հետ փոխադարձ ծանր իրավիճակում դուք, ձեր կողմից, նույնպես փորձեք նվաստացնել և վիրավորել Ռուսաստանին, ի՞նչ կքաղեք դրանից։ Պետք է ասեմ, որ Մոսկվան և անձամբ Պուտինը երբեք չեն ների և չեն մոռանա այն նվաստացուցիչ դիրքորոշումը, որում Ալիևը դրել է Ռուսաստանին և նրա առաջնորդին. սա իմ կարծիքն է։ Որովհետև դա Պուտինի ստորագրությունն է պայմանագրի վրա, սա Ռուսաստանի պարտավորությունն է՝ իսկապես բաց ճանապարհ ապահովել։ Մյուս կողմից՝ սա քաղաքականություն է, և Ալիևն էլ կարող է ասել՝ պայմանավորվածությունները պայմանավորվածություններ են, բայց հիմա ես հնարավորություն ունեմ, կարող եմ սեղմել և՛ Հայաստանին, և՛ Ռուսաստանին։ Համենայն դեպս, նա այդպես է զգում, իրեն տեսնում է նման դերում, փորձում է քամել առավելագույնը։ Միաժամանակ, արդարության համար պետք է նշել, որ տեղում խաղաղապահներն ինչ-որ կերպ օգնում են՝ մասնակցում են իրավիճակի էլ ավելի վատթարացում թույլ չտալու համար»։

Միհրանյանն անդրադառնում է ամենահիմնական խնդրին. «Ինչո՞ւ են հայերը հայտնվել այս վիճակում։ Շատերը զուգահեռներ են անցկացնում 1991-1992թթ.-ի հետ, երբ իրավիճակն էլ ավելի բարդ էր, Արցախի զգալի հատվածը գրավել էին ադրբեջանցիները։ Բայց, ցավոք սրտի, այսօր սրան գումարվում է մի բացարձակ սարսափելի բան. սա այն փաստն է, որ իրականում Ղարաբաղը լքված է Հայաստանի ղեկավարության կողմից, Հայաստանում չկա ոչ իրավասու պետական կառավարում, ոչ բանակ, ոչ էլ իշխանություն, որը գիտակցի սեփական երկրի ռազմավարական շահերը: Եվ նորից վերադառնում ենք հարցին, որ քանի դեռ Հայաստանում իշխանություն չկա, չի լինելու պետություն ու բանակ, խեղդվողների փրկությունը լինելու է հենց իրենք՝ խեղդվողների գործը։ Այո, բոլորը գիտեն Արցախի ժողովրդի կամքն ու վճռականությունը. նրանք դարեր շարունակ ապացուցել են, որ իրենք չեն կարող ենթարկվել»։

Անդրադառնալով Արցախի նոր մարտահրավերներին, Միհրանյանը նկատում է. «Թերևս, այս առումով Ռուբեն Վարդանյանի այնտեղ լինելը շատ լուրջ դեր է խաղում, այդ թվում՝ բարոյական աջակցություն։ Այն առումով, որ կան մարդիկ, ովքեր ոչ միայն խոսքով, այլև անձնական մասնակցությամբ պատրաստ են կիսվել արցախցիների խնդիրներով, անհարմարություններով, դժվարություններով, բարդություններով, լինել նրանց հետ։ Սպասելով, որ ինչ-որ բան փոխվի»:

Հարցին, թե ի՞նչը կարող է փոխվել և ինչպե՞ս, Անդրանիկ Միհրանյանը պատասխանում է. «Փրկությունը Եվրոպայից և ընդհանրապես Արևմուտքից չի գա։ Ինչ վերաբերում է Ռուսաստանին, եթե ռուս-ուկրաինական առճակատման շրջադարձը հաջողվի Ռուսաստանի համար, դա կսթափեցնի Ալիևին և նրան հնարավորություն չի տա լկտիանալ մինչև վերջ ու ծաղրել Ռուսաստանին, Պուտինին։ Ալիևը կհասկանա, որ «ռուսական արջին» չի կարելի ծաղրել, դա կարող է վատ վախճան ունենալ... Բայց շատ ավելի կարևոր է, որ հայերը հասկանան, որ իրենց փրկությունն առաջին հերթին իրենց ձեռքերում է։ Քանի դեռ Հայաստանում տեղի չի ունեցել իշխանափոխություն, իշխանության համախմբում և բոլոր ռեսուրսների մոբիլիզացիա, քանի դեռ հայերը, բոլորը միասին, ոտքի չեն ելել ի պաշտպանություն Ղարաբաղի և ի պաշտպանություն բուն Հայաստանի, քանի դեռ այսօր Հայաստանն ինքը գտնվում է անհետացման վտանգի տակ, այս ամենը, եթե չգիտակցվի` իրավիճակը միայն կվատթարանա»։

Ադրբեջանցիների ներխուժումը բուն Հայաստանի տարածք արդեն տեղի է ունեցել, և ակնհայտ են Ալիևի՝ Հայաստանի տարբեր հատվածները գրավելու հեռահար ծրագրերը, ասում է Միհրանյանը, միաժամանակ` հավելելով. «Որքան շուտ հայությունը հասկանա, որ ոչ ոք չի գա ու չի փրկի իրենց, փրկությունն առաջին հերթին պետության ու բանակի շուտափույթ վերականգնման մեջ է, իսկ երկիրը աղետի հասցրած Փաշինյանն ու իր թիմն ի վիճակի չեն դա անել` այնքան լավ: Իսկ այն, որ Հայաստանի ներկայիս իշխանություններն ի վիճակի չեն, դա փաստ է՝ պատերազմի ավարտից ավելի քան երկու տարի է անցել, և ոչինչ չի կատարվում։

Բանակը չի վերականգնվել, պետությունը չի վերականգնվել, իսկ իշխանությունները առայժմ միայն թալանում են ու իրենց բարեկեցության հարցն են լուծում, իրենց կյանքն են դասավորում ու հարստացնում իրենց ու հարազատներին։ Ցավոք սրտի, նման ճանապարհով Հայաստանը դժվար թե ինչ-որ բանի հասնի` թշնամու դեմ կենաց-մահու մղվող այս պայքարում»:

Մետաքսյա Շալունց