Պուտինը` Հայաստանի հետ «պատմական կապերի» ու «պաշտպանունակության ամրապնդման» մասին

Մոսկվան «առանցքային դաշնակցի դիրքից» կշարունակի օգնել Երևանին՝ պաշտպանունակության ամրապնդման, սահմանների անվտանգության, հարևանների հետ հարաբերությունների կարգավորման գործում

Նիկոլ Փաշինյանը հեռախոսազրույց է ունեցել Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ: «Զրուցակիցները շնորհավորել են միմյանց Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև Բարեկամության, համագործակցության և փոխադարձ օգնության պայմանագրի 25-ամյա հոբելյանի առիթով, որը լրանում է այսօր: Կողմերը համոզմունք են հայտնել, որ այսուհետ ևս հայ-ռուսական դաշնակցային փոխշահավետ հարաբերությունները տարբեր ոլորտներում կշարունակեն արդյունավետ կերպով զարգանալ ու ամրապնդվել:

Նիկոլ Փաշինյանը և Վլադիմիր Պուտինը մտքեր են փոխանակել հայ-ռուսական օրակարգային մի շարք հարցերի շուրջ», ասվում է կառավարության տարածած մամլո հաղորդագրությունում:

Նաև նշվել է, որ անդրադարձ է կատարվել նաև Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ իրավիճակին. «Մասնավորապես, ընդգծվել է 2020թ. նոյեմբերի 9-ի, 2021թ. հունվարի 11-ի և նոյեմբերի 26-ի եռակողմ պայմանավորվածությունների հետևողական իրականացման կարևորությունը»:

Ավելի վաղ, Կրեմլի խոսնակ Դմիտրի Պեսկովը հայտնելով կայանալիք հեռախոսազրույցի մասին՝ նշել էր. «Այսօր Ռուսաստանի և Հայաստանի համար շատ կարևոր օր է։ 25 տարի առաջ մեր երկու երկրների միջև ստորագրվեց բարեկամության պայմանագիրը»: Պեսկովը նշել է, որ կողմերն ընդգծում են այդ փաստաթղթի կարևորությունը երկկողմ հարաբերությունների համար, և որ հեռախոսազրույցը լավ հնարավորություն է՝ քննարկելու նաև ընթացիկ խնդիրները։

Ռուսական խաղաղապահ կոնտինգենտը Լեռնայի Ղարաբաղում մնում է խաղաղության ապահովման առանցքայի գործոնը, հաղորդում է Ռուսաստանի արտգործնախարարությունը՝ Ռուսաստանի և Հայաստանի միջև Բարեկամության, համագործակցության և փոխօգնության պայմանագրի կնքման 25-ամյակի ուղերձում։

Ռուսաստանի ԱԳՆ-ն նշում է, որ Մոսկվան «առանցքային դաշնակցի դիրքից» կշարունակի օգնել Երևանին՝ պաշտպանունակության ամրապնդման, սահմանների անվտանգության, հարևանների հետ հարաբերությունների կարգավորման գործում։ «Մենք համոզված ենք, որ տարածաշրջանում կայունության ճանապարհն անցնում է 2020թ. նոյեմբերի 9-ի, հունվարի 11-ի և 2021թ. նոյեմբերի 26-ի եռակողմ պայմանավորվածությունների խստիվ պահպանմամբ», - ասված է հայտարարությունում։

Գերատեսչությունը շեշտել է՝ «անցած ժամանակաշրջանը համոզիչ կերպով ցույց տվեց, որ Մոսկվայի և Երևանի միջև պատմական կապերի հետագա ամրապնդումն ամբողջությամբ համապատասխանում է մեր ժողովուրդների կենսական շահերին, ծառայում է երկու երկրների սոցիալ-տնտեսական զարգացման նպատակներին, կայունության ամրապնդմանը Հարավային Կովկասում»։ Մոսկվան հայտնում է, թե անկեղծորեն գնահատում է բարեկամությունը եղբայրական Հայաստանի հետ և վճռական է տրամադրված ռուս-հայկական դաշնակցային հարաբերություններն ամրացնելու՝ երկու երկրների բարգավաճման համար։

Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև Բարեկամության, համագործակցության և փոխադարձ օգնության մասին պայմանագրի կնքման 25-ամյակի առթիվ ուղերձ է տարածել նաև Հայաստանի արտգործնախարարությունը՝ մեծապես արժևորելով «եղբայրական Ռուսաստանի հետ բարեկամությունը», վճռականություն հայտնելով՝ էլ ավելի ամրապնդելու հայ-ռուսական դաշնակցային հարաբերությունները՝ ի շահ երկու երկրների և ժողովուրդների բարգավաճման։ Երևանն իր երախտագիտությունն է հայտնել «ռուս խաղաղապահների այն առանձնահատուկ դերակատարության համար, որը կոչված է համապատասխան պայմաններ ապահովելու Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի խաղաղ և արժանապատիվ կյանքի վերականգնման համար»։

Շեշտելով, որ Հայաստանում և Լեռնային Ղարաբաղում բարձր են գնահատում ռուսաստանյան կողմի գործուն քայլերը՝ ուղղված Հարավային Կովկասի տարածաշրջանում համապարփակ խաղաղության, վստահության մթնոլորտի և բարգավաճման հաստատմանը՝ Հայաստանի արտաքին քաղաքական գերատեսչությունը ևս շեշտել է․ - «Համոզված ենք, որ տարածաշրջանում կայունության հաստատման ճանապարհը 2020թ․ նոյեմբերի 9-ի, 2021թ․ հունվարի 11-ի և նոյեմբերի 26-ի եռակողմ հայտարարությունների հստակ իրականացումն է»։

Հիշեցնենք, որ ռուս խաղաղապահները Լեռնային Ղարաբաղում են 2020-ի նոյեմբերի 9-ի եռակողմ հայտարարության շրջանակներում: Համաձայնագրով՝ զորակազմը տեղակայվել է 5 տարի ժամկետով, որը ևս հինգ տարով կարող է երկարաձգվել, եթե կողմերից որևէ մեկը ժամկետի ավարտին չպահանջի, որ առաքելությունը դուրս բերվի Ղարաբաղից։ Բաքուն, սակայն, պարբերաբար հայտարարում է, որ Ղարաբաղը Ադրբեջանի տարածքն է, իսկ ռուս խաղաղապահներն այնտեղ տեղակայվել են ժամանակավոր։

Օգոստոսի սկզբին Արցախում իրավիճակը սրվեց, բախումներ արձանագրվեցին Պաշտպանության բանակի և Ադրբեջանի զինված ուժերի միջև, երկու կողմերից եղան զոհեր և տուժածներ: Ռուս խաղաղապահների մասնակցությամբ բանակցությունների արդյունքում օրեր անց իրավիճակը համեմատաբար կայունացավ:

Կառավարության նիստերից մեկի ժամանակ Փաշինյանը խիստ քննադատություն հնչեցրեց ռուսական խաղաղապահ առաքելության հասցեին՝ ուղիղ հայտարարելով՝ Հայաստանն ակնկալում է զսպել Ադրբեջանին։

Հիշեցնելով ադրբեջանցիների կողմից Խծաբերդի ու Հին Թաղերի, Փառուխի գրավումները՝ նա շեշտեց՝ իրադարձությունները զարգացել են ռուս խաղաղապահների ներկայությամբ ու նրանց թողտվությամբ, շփման գծի երկայնքով հրադադարի խախտումները, Ղարաբաղի հայությանը խաղաղապահների ներկայությամբ ֆիզիկապես և հոգեբանորեն ահաբեկելու դեպքերը, որոնք անընդունելի էր համարել։

Մետաքսյա Շալունց