«Զանգեզուրի միջանցքի» բացումը՝ Մոսկվա-Անկարա բանակցություններում. Թուրքական գաղտնազերծում

Թուրքիայից չեն դադարում «Զանգեզուրի միջանցքի» վերաբերյալ քննարկումները։ Ու բանը հասել է նրան, որ թուրք պաշտոնյաները խոսում են «միջանցքի» մասին՝ անգամ հարկ չհամարելով հիշատակել Հայաստանի դիրքորոշումը։

Ինչպես ԱՊԱ-ին հայտարարել է Թուրքիայի Հանրապետության առևտրի փոխնախարար, մաքսային բաժնի ղեկավար Ռեզա Թունա Թուրագայը, նախատեսվում է ընդլայնել Ադրբեջանի և Թուրքիայի միջև «Արտոնյալ առևտրային համաձայնագրի» շրջանակը։

Թուրագայը նշել է, որ նպատակ է դրվել երկու երկրների միջև ապրանքաշրջանառությունը 15 միլիարդ դոլարի հասցնել. «Այս պահին մեր ապրանքաշրջանառությունը մոտ 5 միլիարդ դոլար է կազմում։ 2021 թ. մեր ներմուծումը կազմել է 2.3 մլրդ դոլար, իսկ արտահանումը` 2.7 մլրդ դոլար։ Մենք աշխատում ենք ապրանքաշրջանառության այս ծավալն ավելացնելու ուղղությամբ»։

Նրա խոսքով՝ առևտրային հարաբերությունների ընդլայնման համար կարևորագույն հարցերին մեկը «Զանգեզուրի միջանցքի բացումն է»։ «Այդ միջանցքի բացումը մեզ առավելություն կտա Ադրբեջան, իսկ այնտեղից Կենտրոնական Ասիայի երկրներ մուտք գործելու տեսանկյունից՝ առևտրի ծավալներն ավելացնելու համար։

Այնուհետև թուրք պաշտոնյան անկեղծել է՝ տեղեկացնելով. «Զանգեզուրի միջանցքի» բացման շուրջ Ռուսաստանի հետ բարձր մակարդակով բանակցությունները շարունակվում են։ Մենք ակնկալում ենք, որ միջանցքը կբացվի ամենամոտ ապագայում»:

Կարելի է եզրակացնել, որ փաստորեն, Թուրքիան ու Ռուսաստանը ինչ-որ գաղտնի բանակցություններ են վարում՝ առանց Հայաստանի իշխանությունների որոշում ունենալու։

Ավելին, «միջանցքի» բացումը նշվում է որպես՝ մեզ առավելություն Ադրբեջանի համար, իսկ այնտեղից Կենտրոնական Ասիայի երկրներ մուտք գործելու առումով՝ կավելացնի առևտրի ծավալները ու ավետում են, թե ակնկալում են, որ «միջանցքը» կբացվի «շատ մոտ ապագայում»:

Հիշեցնենք, որ մի քանի օր առաջ Նիկոլ Փաշինյանը կառավարության նիստում հանձնարարել էր Ազգային անվտանգության ծառայության տնօրենին և Պետական եկամուտների կոմիտեի նախագահին ապահովել, որ ադրբեջանական կողմը կարողանա անարգել անցնել Հայաստանի տարածքով դեպի Նախիջևան: Միաժամանակ, Փաշինյանը ընդգծել էր, որ դա պիտի լինի Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով:

«Մենք այս ընթացքում ամեն օր էլ պատրաստ ենք այդ կապն ապահովել, Ադրբեջանի արևմտյան շրջանի և Նախիջևանի միջև կապն ապահովելու: Մենք ամեն օր էլ պատրաստ ենք այդ կապն ապահովել, այդ Ադրբեջանն է, որ չի օգտվում մեր ընձեռած հնարավորություններից: Մենք այսօր էլ ասում ենք` Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով, ինչպես կարգն է, եկեք, հատեք Հայաստանի սահմանը, գնացեք Նախիջևան: Հենց այսօր», ասել էր Փաշինյանը:

Հիմա ինչ է ստացվում, թուրքերը ռուսների հետ «Զանգեզուրի միջանցքի» բացման շուրջ բանակցություններ են վարում՝ ՀՀ ինքնիշխան տարածքի վրա ու հարկ էլ չեն համարում Հայաստանի դիրքորոշման հետ հաշվի նստե՞լ...

«Զանգեզուրի միջանցքի» նպատակն է Իրանի թուլացումն է, նաև՝ Ռուսաստանի: Հասկանալով թուրքական գործոնի ու ազդեցության մեծացման վտանգը, ըստ ամենայնի, Մոսկվան Անկարային հասկացնել է տվել, որ առանց ռուսական գործոնի հետ հաշվի նստելու հնարավոր չի լինի «միջանցքի» գործարկումը:

Ու հիմա ռուս-թուրքական բանակցությունները, փաստորեն, հասել են հետ «Զանգեզուրի միջանցքի» բացման կետին, հաշվի առնելով թուրք պաշտոնյայի խոստովանությանը:

Մետաքսյա Շալունց

Հետևե՛ք լրահոսին Telegram-ում. https://t.me/HAYELI_am