Ռուսական գազի փոխարեն՝ ադրբեջանական. Ալիևի նոր ապտակը Պուտինին

Ադրբեջանը ԵՄ հետ հաստատում է ռազմավարական էներգետիկ համագործակցություն՝ պարտավորվելով ավելացներ Եվրոպա արտահանվող նավթի և գազի ծավալները՝ դրանով իսկ նվազեցնելով Եվրոպայի էներգետիկ կախվածությունը Մոսկվայից: Հայտարարվեց նաև ԵՄ հետ առաջիկա ամիսներին ռազմավարական գործընկերության մասին համաձայնագիր ստորագրելու նպատակների մասին:

Եվրամիությունն ու Ադրբեջանը էներգետիկ ոլորտում ռազմավարական գործընկերության փոխըմբռնման հուշագիր ստորագրեցին 3 օր առաջ: Բաքվում Եվրահանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենի հետ հանդիպումից հետո նախագահ Իլհամ Ալիևը հայտարարել է, թե սա Եվրամիության և Ադրբեջանի միջև ստորագրված արդեն երրորդ նմանօրինակ փաստաթուղթն է, և Բրյուսելի հետ կյանքի կոչված էներգետիկ ծրագրերը արդեն իսկ լիովին փոխել են Եվրոպայի էներգետիկ քարտեզը:

«Այսօրվա հուշագիրը յուրատեսակ ճանապարհային քարտեզ է ապագայի համար: Հաշվի առնելով, որ մենք կյանքի ենք կոչել նախկինում ծրագրված բոլոր նախագծերը, վստահ եմ, որ մենք մեծ ձեռքբերումներ կունենանք: Իհարկե, մեր օրակարգը շատ լայն է: Մենք աշխատում ենք Եվրամիություն-Ադրբեջան նոր համաձայնագրի շուրջ: Ես հույս ունեմ, որ այդ բանակցությունները կարող ենք ավարտել առաջիկա ամիսներին: Անկասկած, սա մեծ ներդրում կլիներ մեր երկկողմ համագործակցության մեջ», - ասել է նա:

Եվրամիությունը մտադիր է ընդլայնել Ադրբեջանը Եվրոպային կապող Հարավային գազային միջանցքը և կրկնապատկել ադրբեջանական գազի մատակարարումը։ Նոր համաձայնագիրը ուղղված է լինելու նաև արտանետումների կրճատմանն ու համագործակցության ընդլայնմանը վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների բնագավառում: Ադրբեջանի նախագահի հետ համատեղ ասուլիսում Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենը հայտարարել է, թե Բրյուսելը էներգիայի հուսալի մատակարարներ է դիմում, որոնցից մեկը Ադրբեջանն է:

«Մինչև Ուկրաինայի նկատմամբ զավթողական պատերազմը Ռուսաստանը վստահելի էներգետիկ գործընկեր չէր: Այդ պատճառով էլ Եվրամիությունը կենտրոնացել է Ռուսաստանից բացի, էներգիայի հավելյալ աղբյուրների դիվերսիֆիկացիայի վրա և սկսել է աշխատել ավելի հուսալի գործընկերների հետ: Ուրախ եմ, որ Ադրբեջանը նրանց շարքում է, ում մենք վստահում ենք», - նշել է նա:

Եվրահանձնաժողովի նախագահը ընդգծել է, որ այսօրվա հուշագիրն էլ ավելի է ամրապնդում Բաքու-Բրյուսել էներգետիկ գործընկերությունը: Նրա խոսքով` երկկողմ նոր համաձայնագրի շուրջ աշխատանքները շուտով կավարտվեն: Նախատեսվում է արդեն հաջորդ տարի 12 մլրդ խորանարդ մետր ադրբեջանական գազ հասցնել Եվրամիություն՝ նվազեցնելով կախումը ռուսականից և զգալիորեն ապահովելով մատակարարումների անվտանգությունը: Այժմ արտահանման ծավալը ութ միլիարդ է։

Ի դեպ, եվրոպացի պաշտոնյաների Բաքու այցի շեմին շրջանառության մեջ էր դրվել մի փաստաթղթի նախագիծ, որի համաձայն` Եվրամիության ղեկավարությունն առաջարկում է ռուսական գազը փոխարինել ադրբեջանականով: Գործակալության հաղորդմամբ՝ այդ նախագծով Եվրահանձնաժողովն առաջարկում է ԵՄ անդամ պետություններին համաձայնություն ձեռք բերել Ադրբեջանի հետ՝ մեծացնելով այդ երկրից բնական գազի ներկրման ծավալները, ինչպես նաև ընդլայնել Ադրբեջանից Եվրոպա գնացող խողովակաշարերի ցանցը։

2021-ին Ռուսաստանից դեպի Եվրամիություն 155 մլրդ խորանարդ մետր գազ է արտահանվել, ինչը կազմում է գազի ընդհանուր սպառման 40 տոկոսը: Բրյուսելը ծրագրում է մինչև 2027 թվականը ադրբեջանական հարավային գազային միջանցքով տարեկան առնվազն 20 մլրդ խորանարդ մետր գազ հասցնել Եվրամիություն, հավանական է նաև Բալկաններ։

Նկատենք, որ Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև շարունակվող պատերազմի ֆոնին Բաքուն բազմիցս հայտարարել է, որ պատրաստվում է ավելացնել գազի մատակարարումը դեպի Եվրոպա՝ որպես այլընտրանք ռուսական գազին:

Ինչպե՞ս է Պուտինը գնահատելու Ռուսաստանի նորաթուխ «դաշնակից» Ադրբեջանի նախագահի կողմից սույն քայլը, որը ինչ-որ առումով, ընդդեմ ռուսական քայլի է...

Մոսկվան մշտապես խանդով է վերաբերվել պետություններին, որոնք ՌԴ-ին «փոխարինել» են այս, կամ այն հարցում: Այն էլ՝ ինչպիսի ֆինանսատնտեսական հարցում...

Մետաքսյա Շալունց