«Խաղաղասեր» Ալիևը Փաշինյանին դարձնում է ապակառուցողական

Ադրբեջանն առայժմ չի ընդունել Հայաստանի հետ հարաբերությունների կարգավորման օրակարգում նաև Ղարաբաղի հետագա կարգավիճակն ու անվտանգությունը ներառելու՝ Երևանի առաջարկը, երեկ Բրյուսելում, պատասխանելով «Ազատության» հարցին, ասել է արտգործնախարար Արարատ Միրզոյանը։ Հայաստանի արտաքին քաղաքական գերատեսչության ղեկավարը միաժամանակ ակնարկել է, թե վաղ է հարցը վերջնականապես փակված համարել։ «Մենք հրապարակել ենք խաղաղության գործընթացի մեր տեսլականը։ Ասել ենք, որ Ադրբեջանի կողմից առաջարկված դրույթներում հայկական կողմի համար անընդունելի ոչինչ չկա, բայց այդ դրույթները չեն ներառում ակնկալվող խաղաղության համաձայնագրում առկա խնդիրների ողջ օրակարգը։ Մեզ համար առանցքային է քննարկել Ղարաբաղի հայերի իրավունքներն ու անվտանգության խնդիրները, ինչպես նաև, համապատասխանաբար, Ղարաբաղի կարգավիճակը», - հայտարարել է Միրզոյանը՝ շարունակելով. - «Մենք նաև կարծում ենք, որ կարևոր է խաղաղության պայմանագրի շուրջ այս բանակցությունները շարունակել ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի շրջանակներում և համանախագահության մանդատի համաձայն։ Մինչ այժմ մենք Ադրբեջանից դրական արձագանք չենք ստացել այս առաջարկներին, բայց ջանքեր են գործադրվում, որպեսզի այդ բանակցությունները հնարավոր դառնան»։

Թե ում կողմից են գործադրվում ջանքերը, և կա արդյոք այդ ուղղությամբ ինչ-որ առաջընթաց՝ Արարատ Միրզոյանը չի հստակեցրել։ Խոսելով Եվրամիության մայրաքաղաքում՝ Հայաստանի արտգործնախարարը շեշտել է՝ Երևանը պատրաստ է գնալ հարաբերությունների կարգավորման, բայց դրա համար նաև մյուս կողմի համաձայնությունն է պետք. - «Ես կարող եմ միայն ընդգծել մեր պատրաստակամությունը և հանձնառությունը՝ տարածաշրջանի խաղաղությանն ու անվտանգությանը։ Բայց դրան հասնելու համար երկու կողմերի հավանությունն է անհրաժեշտ»:

Նկատենք, որ մինչդեռ մոտ մեկ ամիս առաջ հենց այստեղ՝ Բրյուսելում, Հայաստանի ու Ադրբեջանի առաջնորդները պայմանավորվել էին արագորեն առաջ շարժվել խաղաղության պայմանագիր կնքելու ուղղությամբ և այն նախապատրաստելու հանձնարարական տվել իրենց արտգործնախարարներին։ Բացի այդ, Փաշինյանն ու Ալիևը պայմանավորվել էին նաև մինչև ապրիլի վերջ համատեղ հանձնաժողով ստեղծել սահմանազատման ու սահմանային անվտանգության հարցով։ Ապրիլն ավարտվել է, հայտնի է, որ կողմերը համաձայնեցրել են հանձնաժողովի կառուցվածքը, սակայն կազմն ու օրակարգը մինչ օրս չեն հրապարակել՝ անհայտ պատճառներով։ Ավելին, Հայաստանի արտգործնախարարը հայտարարել էր, թե երկկողմ այդ հանձնաժողովն այս շաբաթասկզբին Մոսկվայում առաջին նիստն է անցկացնելու, որը, սակայն, այդպես էլ տեղի չունեցավ։ «Ինչո՞ւ, ի՞նչն է խոչընդոտում կողմերին նստել բանակցային սեղանի շուրջ», - «Ազատության» հարցին Միրզոյանն արձագանքել է՝ կան անհամաձայնություններ, բայց թե ինչի շուրջ՝ չի հստակեցրել։

«Դուք ճիշտ եք, այդ հանդիպումը չկայացավ, բայց կարող եմ հավաստիացնել, որ մենք շարունակում ենք քննարկումները այդ հանդիպումները կազմակերպելու շուրջ։ Որոշ տեխնիկական դետալներ կան, որոնք պետք է համաձայնեցվեն կողմերի միջև, և հույս ունենք, որ առաջիկա օրերին և շաբաթներին այդ հանդիպումը վերջապես կլինի», - ասել է Հայաստանի արտգործնախարարը:

Միրզոյանը, երեկ Բրյուսելում էր՝ մասնակցելու Հայաստան-ԵՄ գործընկերության խորհրդի նիստին, որը եվրոպական կողմից նախագահում էր կառույցի արտգործնախարար Ջոզեպ Բորելը։ Եվրոպացի բարձրաստիճան դիվանագետը ևս փաստեց՝ Հայաստանն ու Ադրբեջանը դեռևս հեռու են համաձայնությունից, սակայն Եվրամիությունը պատրաստ է հնարավորն անել, որպեսզի կողմերն ընդհանուր հայտարարի գան։ «Շատ գոհ կլինեինք, եթե խաղաղության այդ համաձայնությունը ձեռք բերվեր, մենք կապի մեջ ենք երկու կողմի հետ էլ, որպեսզի նրանք իսկապես ամենաանկեղծ ցանկությամբ մոտենան այդ հարցին։ Մենք դրանից շատ հեռու ենք դեռ, բայց եթե դա տեղի ունենա, Եվրամիությունը կտրամադրի ցանկացած աջակցություն, որ մենք կարող ենք՝ համաձայնագրի կիրարկմանն աջակցելու համար», - հայտարարել է Բորելը:

Իսկ ահա Ալիևը պնդում է՝ հայկական կողմը երկու անգամ չեղարկել է նախապես համաձայնեցրած հանդիպումները, պաշտոնական Երևանի այդ քայլը Ադրբեջանի առաջնորդն անպատասխանատու է որակել։ «Եվրամիության խորհրդի նախագահ պարոն Շառլ Միշելի նախաձեռնությամբ ապրիլի 6-ին Բրյուսելում կայացած հանդիպման ընթացքում պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել, որ մինչև ապրիլի վերջ երկու կողմերը կստեղծեն աշխատանքային խմբեր, որոնք կսկսեն աշխատանքները», - Բաքվում Լիտվայի նախագահ Գիտանաս Նաուսեդայի հետ համատեղ ասուլիսի ընթացքում պատմել է Իլհամ Ալիևը՝ շարունակելով․ - «Ադրբեջանը ժամանակին ստեղծել է աշխատանքային խումբը և պատրաստ էր պատվիրակություն ուղարկելուն։ Դա հայկական կողմի հետ համաձայնեցված էր։ Ի դեպ, հենց Հայաստանի արտգործնախարարությունն էր առաջարկել առաջին հանդիպումն անցկացնել սահմանների հարցով։ Ադրբեջանն ընդունել է այդ առաջարկը, և մենք պատրաստ էինք պատվիրակություն ուղարկել։ Սակայն վերջին օրը՝ ապրիլի 29-ին, Հայաստանը չեղյալ է հայտարարել արդեն համաձայնեցված հանդիպումը»։

«Սա շատ հիասթափեցնող է: Է՛լ ավելի հիասթափեցնող է դարձյալ Հայաստանի կողմից մայիսի 7-11-ը սահմանին նոր հանդիպում անցկացնելու նախնական առաջարկի մերժումը», - պնդել է Ադրբեջանի առաջնորդը։ Միևնույն ժամանակ, Ալիևը հայտարարել է, որ ադրբեջանական կողմը շարունակում է սպասել Հայաստանից «աշխատանքի մեկնարկի որևէ նոր ժամկետ»։ «Նման անպատասխանատու դիրքորոշումը, իհարկե, մտահոգություն է առաջացնում», - հայտարարել է Ադրբեջանի նախագահը։

Փաստորեն, արդեն Բաքուն հրապարակավ պաշտոնական Երևանին ապակառուցողական կողմ է ներկայացնում: Ակնհայտ է, որ Ալիևը դժգոհ է, քանի որ անցած ամիս Հայաստանի և Ադրբեջանի առաջնորդները Բրյուսելում պայմանավորվել էին մինչև ապրիլի վերջ համատեղ հանձնաժողով ստեղծել սահմանազատման ու սահմանային անվտանգության հարցերով։ Կողմերը հայտարարել էին, որ համաձայնեցրել են հանձնաժողովի կառուցվածքը։ Հայաստանի արտգործնախարարը հայտարարել էր, թե երկկողմ այդ հանձնաժողովի առաջին նիստը տեղի կունենա այս շաբաթ Մոսկվայում, այն, սակայն, տեղի չունեցավ։

Հիմա, Ալիևն, այսպես ասած՝ սրտատրոփ «խաղաղության» սպասողի դերում՝ Փաշինյանին կամաց-կամաց դարձնում է ապակուցողական ղեկավար: Այսինքն, Փաշինյանը ձգում է պրոցեսը, որպեսզի իշխանություն պահի, իսկ դրանով Ալիևին անուղղակիորեն «հնարավորություն» ընձեռում, որպեսզի ընդդեմ Հայաստանի Ադրբեջանը նոր հարձակում սկսելու «հիմքեր» ստանա՝ «հիմնավորելով», թե՝ «տեսե՛ք, Հայաստանը մերժում է խաղաղության հասնելու առաջարկները...»

Մետաքսյա Շալունց