Էրդողանն ու Ալիևը փորձում են Պուտինին դուրս թողնել պրոցեսից. Ինչու է Փաշինյանը գնում Մոսկվա

Պաշտոնական Մոսկվան ողջունում է Բաքվի և Երևանի պատրաստակամությունը՝ սկսել խաղաղության պայմանագրի նախապատրաստումը, և պատրաստ է օժանդակել բանակցային գործընթացին, երեկ հայտարարել է Ռուսաստանի արտգործնախարարության պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան։

«Մենք ողջունում ենք Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև խաղաղ պայմանագրի նախապատրաստումը սկսելու՝ Բաքվի և Երևանի պատրաստակամությունը և վերահաստատում ենք բանակցային գործընթացին ըստ ամենայնի օժանդակելու մեր տրամադրվածությունը», - ամենշաբաթյա ճեպազրույցում ասել է Զախարովան։

Միաժամանակ, նա ընդգծել է, որ առայժմ վաղ է խոսել խաղաղ պայմանագրի ստորագրման ժամկետների մասին։ Այնուհետև անդրադառնալով հայ–ադրբեջանական սահմանին հրադադարի ռեժիմի խախտումներին Զախարովան ասել է. «Մենք անհանգստացած ենք այս տարածաշրջանում, ինչպես նաև հայ-ադրբեջանական սահմանի առանձին հատվածներում իրավիճակի առնչությամբ։

Մարտի սկզբից մենք պարբերաբար հայ-ադրբեջանական սահմանին հրադադարի խախտման դեպքեր ենք արձանագրում»: Նրա խոսքով` ռուս խաղաղապահներն իրենց պատասխանատվության գոտիներում անում են ամեն ինչ, որպեսզի իրավիճակը կայուն և վերահսկելի լինի։ Հենց այս ջանքեր շնորհիվ էլ, ըստ Զախարովայի, մարտի 13-ից սկսած` զինված միջադեպեր չեն արձանագրվել։

Մոսկվան, փաստացի, ՌԴ ԱԳՆ խոսնակի մակարդակով արձանագրել է, որ ողջունում են Երևանի և Բաքվի պատրաստակամությունը՝ սկսել խաղաղության պայմանագրի նախապատրաստումը:

Ի՞նչ է սա նշանակում՝ այս գործընթացը եռակողմ փաստաթղթի շահերի՞ց է բխում:

Եթե այդպես չլիներ՝ Մոսկվան առնվազն կարձանագրեր, որ Հայաստան-Ադրբեջան առանձին բանակցությունների մասին տեղյակ չէ և ներգրաված չեն այս պրոցեսում:
Մոսկվայի հանգստությունը կարող է երկու բան նշանակել, որ՝ Կրեմլը տեղյակ է հայ-ադրբեջանական նոր պրոցեսից՝ ներառյալ Բաքվի ներկայացրած 5 կետերը Երևանին, և կամ՝ ռուսական կողմ մի կողմ է քաշվում՝ ձգտելով վիժեցնել հնարավոր պրոցեսը:

Նկատենք, որ նախօրեին տեղի ունեցավ Փաշինյանի և Պուտինի հեռախոսազրույցը:

Ըստ պաշտոնական հաղորդագրության՝ նրանք քննարկել են Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ ստեղծված իրավիճակը և անդրադարձել 2020թ. նոյեմբերի 9-ի, 2021թ. հունվարի 11-ի և 2021թ. նոյեմբերի 26-ի եռակողմ հայտարարություններով ամրագրված պայմանավորվածությունների կատարման ընթացքին: Նիկոլ Փաշինյանը և Վլադիմիր Պուտինն անդրադարձել են նաև Հայաստանի կողմից ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահությանն ուղղված դիմումին, որը վերաբերում է խաղաղության պայմանագրի շուրջ բանակցությունների կազմակերպմանը: Նրանք նաև մտքեր են փոխանակել հայ-թուրքական երկխոսության, տարածաշրջանային վերջին զարգացումների, Ուկրաինայում ստեղծված իրավիճակի շուրջ:

Հիշեցնենք, որ առաջիկայում Փաշինյանը Ռուսաստան է մեկնելու՝ պաշտոնական այցով, պարզ է, որ Պուտինի հետ բանակցություններում էլ կքննարկվի գլխավոր հարցերից մեկը՝ շարունակվո՞ւմ է եռակողմ ղարաբաղյան ֆորմատը, թե՞ հայ-ադրբեջանական և հայ-թուրքական պրոցեսներից Մոսկվան մի կողմ է քաշվում:

Ըստ ամենայնի, Արցախում խաղաղապահ առաքելություն իրականացնող Ռուսաստանին ձեռք չի տա՝ մի կողմ քաշված մնալ՝ նույնիսկ ռուս-ուկրաինական պատերազմի պայմաններում:

Հիշեցնենք, որ ընդամենը մի քանի օր առաջ Թուրքիայի արտգործնախարար Չավուշօղլուն Անթալիայում ոչ ավել, ոչ պակաս հայտարարեց, որ Թուրքիայի համար նախընտրելի է, որպեսզի Հայաստան-Ադրբեջան բանակցություններն ընթանան առանց երրորդ կողմի:

Հետևաբար, կարելի է ենթադրել, որ Անկարայի ու Բաքվի մոտեցումներն այս հարցում նույնական են:

Սպասենք հետագա զարգացումներին...

Մետաքսյա Շալունց