Դաժան ու աննախադեպ պատժամիջոցներ. Արևմուտքը ՌԴ-ին տնտեսական մեկուսացման է տանում

ԱՄՆ-ի սանկցիաներն՝ ընդդեմ ռուսական պաշտպանական ոլորտի 22 ընկերության

Միացյալ Նահանգների իշխանություններն արգելափակող կոշտ պատժամիջոցներ են սահմանում Ռուսաստանի պաշտպանական ոլորտի 22 խոշոր ընկերությունների նկատմամբ: «Այդ լայնածավալ սանկցիաների հետևանքով սպառազինություններ արտադրող ռուսական ընկերությունները զգալի կորուստներ են կրելու, ընդհանուր հաշվով ցուցակում կհայտնվեն 22 կառույցներ, որոնք կապված են ռազմարդյունաբերական համալիրի հետ», - ասվում է Միացյալ Նահանգների Պետական դեպարտամենտի տարածած հաղորդագրությունում: Ըստ հաղորդագրության, ցուցակում ընկերություններ են, որոնք ռուսական բանակի համար արտադրում են մարտական օդանավեր, զրահատեխնիկա, ռադիոէլեկտրոնային պայքարի միջոցներ և անօդաչու թռչող սարքեր: Պետդեպարտամենտը նշում է, որ Միացյալ Նահանգների նպատակն է «առաջիկա տարիների ընթացքում թուլացնել Ռուսաստանի պաշտպանական ոլորտը և ռազմական հզորությունը, ինչպես նաև սահմանափակող միջոցներ ընդունել Ռուսաստանի պետական գանձարանի համար եկամուտ ապահովող առավել կարևոր աղբյուրների դեմ»:

Աշխարհի խոշորագույն ընկերությունները լքում են ՌԴ-ն, կամ դադարեցնում բիզնեսը ռուսական ընկերությունների հետ

Ռուսաստանի նկատմամբ արևմտյան պատժամիջոցների արդյունքում համաշխարհային տնտեսության տարբեր ճյուղերում առաջատար բազմաթիվ ընկերություններ՝ Apple-ից մինչև Boenig, BMW-ից մինչև Disney ու DHL հայտարարել են Ռուսաստանից հեռանալու կամ այդ երկրում իրենց գործունեությունը դադարեցնելու, սահմանափակելու մասին։ Reuters-ն ի մի է բերել այսօրվա իրավիճակը, ներկայացնում է «Ազատություն» ռադիոկայանը:

Ավտոարտադրողներ

Բեռնատարներ արտադրող գերմանական Daimler Truck-ը, ըստ Reuters-ի, հայտարարել է, որ սառեցնում է իր գործունեությունը Ռուսաստանում՝ ներառյալ համագործակցությունը ռուսաստանյան Камаз-ի հետ։ Միաժամանակ, Mercedes-Benz Group-ը իրավական ճանապարհ է փնտրում ազատվելու Камаз-ում իրեն պատկանող 15 տոկոս բաժնեմասից։ Շվեդական Volvo Cars-ը նշել է, որ առայժմ դադարեցնում է իր առաքումները Ռուսաստան։ 2021-ին Volvo-ն 9 հազար մեքենա է վաճառել Ռուսաստանում։ Նույն քայլին է դիմել General Motors-ը։ Հաղորդվում է, որ ամերիկյան այս ընկերությունը գործարան չունի Ռուսաստանում, անցած տարի վաճառել է 3 հազար մեքենա։ Ճապոնական Mitsubishi Motors-ի փոխանցմամբ, ընկերությունը կարող է դադարեցնել իր ավտոմեքենաների արտադրությունը և վաճառքը Ռուսաստանում, եթե տնտեսական պատժամիջոցների հետևանքով մատակարարումների շղթան չգործի։ Ֆրանսիական ավտոարտադրող Renault-ը հայտարարել է, որ հաջորդ շաբաթ կասեցնելու է Ռուսաստանում մեքենա հավաքող իր գործարանների որոշ գործառույթներ, որովհետև խնդիրներ են առաջացել մատակարարումների շղթայում։ Արևմտյան ավտոարտադրողներից Renault-ն ամենից շատն է ներկայացված Ռուսաստանում, ուր ստացված եկամուտը անցած տարի կազմել է ընկերության ողջ մուտքերի 8 տոկոսը։ Renault-ն նաև վերահսկում է Автоваз-ը՝ ռուսաստանյան խոշորագույն ավտոարտադրողին։ Harley-Davidson Inc-ը դադարեցրել է մոտոցիկլետների առաքումը Ռուսաստան։ Ford Motor Co-ը տեղեկացրել է իր ռուսաստանյան գործընկեր Sollers ընկերությանը, որն ի շարս այլ ակտիվների՝ УАЗ-ի վերահսկող բաժնեմասի սեփականատերն է, թե անհապաղ կասեցնում է իր գործունեությունը Ռուսաստանում։ Ford Motor Co-ն ու Sollers-ը համատեղ ձեռնարկություն ունեն։ Թանկարժեք ավտոմեքենաներ արտադրող բրիտանական Jaguar Land Rover-ը և Aston Martin-ը դադարեցրել են իրենց մեքենաների առաքումը Ռուսաստան։ Aston Martin-ի փոխանցմամբ, ռուսաստանյան և ուկրաինական շուկաներում անցած տարի վաճառվել է իր ողջ արտադրանքի ընդամենը 1 տոկոսը։ Եվ վերջապես, գերմանական BMW-ն հայտարարել է, որ դադարեցրել է իր ավտոմեքենաների արտահանումը Ռուսաստան և կասեցնելու է այդ երկրում ավտոմեքենաների արտադրությունը։

Ավիացիա

Օդանավերի լիզինգով զբաղվող աշխարհում խոշորագույն AerCap Holdings-ը, որի կենտրոնակայանը Դուբլինում է, դադարեցնելու է իր համագործակցությունը ռուսաստանյան ավիաընկերությունների հետ։ Ընկերության համաձայն, 2021 թվականի վերջի դրությամբ իր օդանավերի 5 տոկոսն է լիզինգի կամ վարձակալության հանձված ռուսաստանյան ընկերություններին։ Ինքնաթիռներ արտադրող ամերիկյան Boeing-ը հայտարարել է, որ դադարեցրել է պահեստամասեր առաքել ռուսաստանյան ավիաընկերություններին և սպասարկել այդ ընկերություններին պատկանող Boeing ինքնաթիռները։

Բանկային ոլորտ

Աշխարհում խոշորագույն բանկերից մեկը հանդիսացող HSBC-ին նշել է, որ նվազեցնում է իր փոխգործակցությունը ռուսաստանյան բանկերի, ներառյալ պատժամիջոցների ներքո հայտնված ВТБ-ի հետ։ HSBC-ի ներկայացվածությունը ռուսաստանյան շուկայում սահմանափակ է. անցած տարի բանկի եկամուտը կազմել է 50 միլիարդ ԱՄՆ դոլար, որից ընդամենը 15 միլիոնը Ռուսաստանում, ուր բանկի աշխատակիցների թիվը մոտ երկու հարյուր է։ Սկանդինավյան Nordea-ն հայտարարել է, որ դադարեցնում է Ռուսաստանում լայնորեն ներկայացված ներդրումային ֆոնդերի առքուվաճառքը։ Ավստրիական Raiffeisen Bank International-ը պատրաստվում է հեռանալ Ռուսաստանից՝ այս մասին Reuters-ին հայտնել են ընթացքին քաջածանոթ երկու հոգի, թեև բանկի պաշտոնական ներկայացուցիչը հերքել է տեղեկությունը։ Անցած տարի բանկի ողջ եկամտի մոտ 1/3-րդը առաջացել է Ռուսաստանում։

Էներգետիկա

Ֆրանսիական TotalEnergies-ը հայտարարել է, որ այլևս միջոցներ չի տրամադրի Ռուսաստանում նոր նախագծերի համար։ Բրիտանական BP-ն հայտնել է ռուսաստանյան նավթային խոշորագույն ընկերությունում՝ Роснефть-ում իր 19,75 տոկոս բաժնեմասը վաճառելու մասին։ Բրիտանա-նիդեռլանդական Shell-ը հայտարարել է Ռուսաստանում իր ողջ գործունեությունը դադարեցնելու մասին, ներառյալ գլխավոր նախագծում՝ հեղուկ բնական գազի Сахалин-2 գործարանում, որի բաժնետոմսերի 27,5 տոկոսը Shell-ինն է, իսկ 50 տոկոսը Газпром-ինը: Նորվեգիական Equinor-ը սկսելու է Ռուսաստանում համատեղ ձեռնարկություններից դուրս գալու գործընթաց։ Ընկերությունը այդ երկրում աշխատում էր մոտ երեսուն տարի։ 2012-ին համաձայնվեց ռազմավարական համագործակցություն սկսել Роснефть-ի հետ։ Դանիական Orsted-ն իր էլեկտրակայանների համար դադարեցրել է գնել ռուսաստանյան քարածուխ և կենսազանգված, սակայն շարունակելու է Газпром-ից տարեկան գնել երկու միլիարդ խորանարդ մետր բնական գազ՝ երկարատև պայմանագրի համաձայն։ Միաժամանակ, Orsted-ը հայտարարել է, որ նոր պայմանագրեր չի կնքի ռուսաստանյան ընկերությունների հետ և կհրաժարվի ռուսաստանյան ծագում ունեցող մատակարարումներից։

Ամերիկյան Exxon Mobil-ը դուրս է գալու ավելի քան 4 միլիարդ դոլար արժողությամբ ռուսաստանյան նավթա-գազային նախագծերից և հրաժարվելու է նոր նախագծերից։ Իտալական Eni-ին ծրագրում է վաճառել Ռուսաստանից Թուրքիա ձգվող Голубой поток գազատարում իր բաժնեմասը, ուր Газпром-ի հետ համասեփականատեր է։ Eni-ին երկարատև գազային պայմանագիր ունի Ռուսաստանի հետ։ 2020 թվականին իտալական ընկերությունը գնել է 22,5 միլիարդ խորանարդ մետր ռուսական բնական գազ։ Ավստրիական OMV էներգետիկ խումբը հրաժարվել է Газпром-ի հետ համատեղ մաս կազմել մի գազահանքի շահագործման նախագծում և հայտարարել է, որ վերանայելու է իր ներգրավվածությունը Ռուսաստանը Բալթիկ ծովի հատակով Գերմանիային կապող Nord Stream-2 գազամուղում։ Centrica-ն, որը Մեծ Բրիտանիայոււմ սպառողներին գազ մատակարարող խոշորագույն British Gas ընկերության սեփականատերն է, հայտարարել է, թե չեղարկելու է գազի մատակարարման վերաբերյալ իր պայմանագրերը ռուսաստանյան ընկերությունների, հատկապես՝ Газпром-ի հետ։

Կինովարձույթ, հեռուստատեսություն

Հոլիվուդյան Disney, Warner Bros և Sony Pictures Entertainment ընկերությունները հայտնել են, որ կասեցնելու են ռուսաստանյան կինոթատրոններում իրենց նոր ֆիլմերի ցուցադրությունները։

Արդյունաբերություն

Շվեդական մետաղագործական հսկան՝ Sandvik-ը կասեցնում է իր գործունեությունը Ռուսաստանում։ 2021 թվականին ընկերության եկամտի միայն 3,5 տոկոսն է ռուսաստանյան ծագման։ Ռուսաստանում ընկերությունը արտադրություն չունի, սակայն ունի շուրջ 900 աշխատակից՝ վաճառքի և սպասարկման ոլորտում։

Լոգիստիկա

Ամերիկյան հայտնի United Parcel Service Inc (UPS)-ը և FedEx Corp-ը, որոնք լոգսիտիկայի ոլորտում աշխարհի խոշորագույն ընկերություններն են, հայտարարել են, թե կասեցնում են առաքման իրենց ծառայությունները Ռուսաստանում և Ուկրաինայում։ Deutsche Post-ը հայտարարել է, որ դադարեցնում է DHL-ի ծառայությունը Ռուսաստանում։ Նավային (կոնտեյներային) փոխադրումներ իրականացնող՝ Ocean Network Express-ը արդեն այս երկուշաբթիից դադարեցրել է դեպի Ռուսաստան և Ռուսաստանից եկող պատվերների ընդունումը։ Նույն գործն անող աշխարհահռչակ Maersk ընկերությունը հայտնել է, որ դադարեցնելու է իր գործունեությունը Ռուսաստանի ուղղությամբ։ Maersk-ը բեռներ էր տեղափոխում դեպի Սանկտ-Պետերբուրգ, Կալինինգրադ, Նովոռոսիյսկ, Վլադիվոստոկ և Վոստոչնի նավահանգիստներ ու այնտեղից բեռներ վերցնում։ Դեպի Ռուսաստան և Ուկրաինա նավային փոխադրումների ժամանակավոր դադարեցման մասին է հայտարարել նաև գերմանական Hapag Lloyd-ը։ Ծովային փոխադրումներ իրականացնող MSC ընկերությունը դադարեցրել է պատվերների ընդունումը դեպի Ռուսաստան և Ռուսաստանից, սակայն դեռ կիրականացնի սննդամթերքի ու հումանիտար բնույթի առաքումներ։ Նույն որոշումն է կայացրել լոգիստիկայի ոլորտում գործող շվեյցարական Kuehne und Nagel ընկերությունը՝ ընդգծելով, թե բացառություն կանի դեղորայքի, բժշկական պարագաների և հումանիտար առաքումների համար։

Բարձր տեխնոլոգիաներ

Apple-ը դադարեցրել է իր բոլոր պրոդուկտների վաճառքը Ռուսաստանում։ Google-ի սեփականատեր Alphabet ընկերությունը իր Play store-ում՝ հավելվածների առցանց հարթակում, արգելափակել է ռուսաստանյան պետական Russia Today և Sputnik լրատվականների հետ կապված հավելվածները։ Alphabet-ը ավելի վաղ հեռացրել էր ռուսաստանյան այդ լրատվականներին նորություններ մատուցող իր ծառայություներից։ Microsoft-ը հայտնել է, որ կհեռացնի բջջային հեռախոսների համար նախատեսված Russia Today-ի հավելվածները Windows App store-ից՝ հավելվածների առցանց հարթակից, և կարգելափակի ռուսաստանյան պետական մեդիայի համար նախատեսված գովազդը։ Համակարգիչների արտադրությամբ հայտնի ամերիկյան Dell Technologies-ը հայտարարել է, որ դադարեցնում է իր արտադրանքի վաճառքը Ռուսաստանում և Ուկրաինայում։

Հեռահաղորդակցություն

Շվեդական հանրահայտ Ericsson-ը դադարեցնում է իր արտադրանքի առաքումը Ռուսաստան։ Նույն որոշմանն է հանգել ֆիննական Nokia-ն, որն անհրաժեշտ տեխնիկա է մատակարարում ռուսաստանյան МТС, ВымпелКом, МегаФон և Tele2 ընկերություններին։

Այլ ոլորտներ

Անվադողեր արտադրող ֆիննական Nokian Tyres-ը Ռուսաստանից Ֆինլանդիա և Միացյալ Նահանգներ է տեղափոխում իր արտադրության առանցքային մասերը։ Ընկերության համաձայն, տարեկան իր՝ մոտ 20 միլիոն անվադողերի 80 տոկոսը արտադրում է Ռուսաստանում՝ 1 600 աշխատակիցներով։ Քիմիական արտադրության ոլորտում գործող ֆիննական Kemira-ն մարտի 1-ից դադարեցրել է իր արտադրանքի առաքումը Ռուսաստան և Բելառուս։ Սպորտային հագուստ, մարզակոշիկներ ու այլ պարագաներ արտադրող գերմանական աշխարհահռչակ Adidas ընկերությունը դադարեցրել է իր համագործակցությունը Ռուսաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի հետ։ Nike-ը դադարեցրել է իր ապրանքների համար Ռուսաստանից պատվերների ընդունումը։ Կենցաղային տեխնիկա արտադրող շվեդական Electrolux-ը դադարեցրել է իր գործունեությունը Ռուսաստանում։

Հիշեցնենք, որ երեկ ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի հատուկ նստաշրջանը բանաձև ընդունեց` դատապարտելով Ռուսաստանի ներխուժումը Ուկրաինա։ «Ագրեսիա Ուկրաինայի դեմ» վերնագրով բանաձևին ՄԱԿ-ի 193 անդամներից կողմ են քվեարկել 141-ը, դեմ` ընդամենը 5-ը, ձեռնապահ է մնացել 35 երկիր։ Հայաստանը ձեռնպահների թվում է, ինչպես օրինակ` Չինաստանը, Հնդկաստանը, Իրանը և այլն։ Դեմ քվեարկած 5 երկրներն են՝ Ռուսաստանը, Բելառուսը, Սիրիան, Հյուսիսային Կորեան ու Էրիթրեան։ 12 երկիր, այդ թվում՝ Ադրբեջանը, Թուրքմենստանը, Ուզբեկստանը, Վենեսուելան, Մարոկկոն, քվեարկությանը չի մասնակցել: ՄԱԿ-ի բանաձևը դատապարտում է Ռուսաստանի ներխուժումը Ուկրաինա և վերահաստատում ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի հավատարմությունը Ուկրաինայի ինքնիշխանությանը, անկախությանն ու տարածքային ամբողջականությանը։ ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի բանաձևերը իրավական պարտադիր ուժ չունեն, բայց արտացոլում են միջազգային ձևավորված կարծիքը։ Հատուկ նստաշրջանների դեպքում բանաձևը ընդունվելու համար պետք է ստանա ՄԱԿ-ի անդամ երկրների ձայների 2/3-ը, ձեռնպահ քվեարկությունը հաշվի մեջ չէ։

Մետաքսյա Շալունց