«Միսիան» ավարտված է. սպասենք նոր արհավիրքի

ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը որոշեց հրաժարական տալ իր պաշտոնից։
«Ես շատ երկար եմ մտածել և որոշել եմ մոտ չորս տարի ակտիվ աշխատելուց հետո հրաժարական տալ Հանրապետության նախագահի պաշտոնից: Այդ որոշումը բացարձակապես էմոցիոնալ չէ և բխում է որոշակի տրամաբանությունից», գրել է Արմեն Սարգսյանը: Նա շեշտում է, որ նախագահը չունի անհրաժեշտ գործիքներ՝ երկրի և ազգի համար ներկայիս բարդ ժամանակներում ազդելու ներքին և արտաքին քաղաքականության արմատական գործընթացների վրա: «Մեր պետության համար այս բարդ փուլում, երբ անհրաժեշտ է համազգային միասնություն, նախագահական ինստիտուտը չպետք է դառնա բամբասանքների ու դավադրության տեսությունների թիրախ՝ դրանով իսկ շեղելով հասարակության ուշադրությունը կարևորագույն խնդիրներից», - նշում է Արմեն Սարգսյանը:

Նա նկատում է` կարող է հարց առաջանալ, թե ինչու հրաժարական չտվեց 2018-ի գարնանը` հեղափոխությունից հետո: «Պատասխանն ակնհայտ է՝ այն պատասխանատվության պատճառով, որը ես վերցրել էի ինձ վրա՝ ստանձնելով Հանրապետության նախագահի պաշտոնը: Ես պարտավոր էի անել ինձնից կախված ամեն ինչ՝ բացառելու ներքին պառակտման հետագա խորացումը, հնարավոր բախումները, որոնք կարող էին հանգեցնել չափազանց բացասական հետևանքների: Ես նաև ձգտում էի իմ երկարամյա աշխատանքի շնորհիվ ձեռք բերած հեղինակությունը, կապերը և իմ միջազգային քաղաքական ու տնտեսական ներուժը ծառայեցնել ուժեղ և կայուն պետականության կառուցմանը», - բացատրում է նախագահը:

Նա պնդում է` չի կարողացել ազդել այն քաղաքական իրադարձությունների վրա, որոնք երկրին հասցրել են ներկայիս ճգնաժամին, քանի որ համապատասխան գործիքների պակաս կա: Արմեն Սարգսյանը նշում է` ինքն առաջարկել է ոչ թե կառավարման մի ձևից մյուսին անցնելը, այլ՝ զսպումների և հակակշիռների վրա հիմնված պետական համակարգ ստեղծելը: Նա ուրախությամբ է արձանագրում, որ ստեղծվել է սահմանադրական փոփոխությունների հանձնաժողով, հույս է հայտնում, որ, ի վերջո, սահմանադրական փոփոխությունները տեղի կունենան, և հաջորդ նախագահն ու նախագահական ինստիտուտը կկարողանան աշխատել ավելի հավասարակշռված և համակարգված միջավայրում:

Բացի այդ, Արմեն Սարգսյանն ընդգծում է, որ իրականությունն այնպիսին է, որ «պետության գլուխը և երբեմն նաև նրա ընտանիքը թիրախավորվում են տարբեր քաղաքական խմբավորումների կողմից»: «Վերջիններս այնքան էլ հետաքրքրված չեն նախագահական ինստիտուտի կողմից ի շահ երկրի իրականացված ձեռքբերումներով, որքան իմ անցյալով, դավադրության զանազան տեսություններով ու միֆերով: Իմ անձի հանդեպ այդ «մտահոգվածությունը» դուրս է գալիս նաև բարոյականության սահմաններից՝ վերջնական արդյունքում ուղղակիորեն բացասաբար ազդելով առողջության վրա», - իր հայտարարության մեջ նկատում է նա:

Հիշեցնենք, որ Արմեն Սարգսյանը նախագահի պաշտոնում ընտրվեց Ազգային ժողովի կողմից 2018-ի մարտի 2-ին: Ապրիլի 9-ին ստանձնել է այդ պաշտոնը: Այս աշնանը իր հարցազրույցներից մեկում նա ասել էր, որ լինի նախագահական, թե խորհրդարանական, շատ կարևոր է կառավարման հավասարակշռումը: «Եթե մենք ամեն դեպքում Սահմանադրությունը փոխենք, ապա այն կսկսի աշխատել, երբ հաջորդ նախագահն ընտրվի: Եթե մենք նման որոշում կայացնենք և նոր Սահմանադրություն ընդունենք, ես պատրաստ եմ անմիջապես հրաժարական տալ, որպեսզի մարդկանց ցույց տամ, որ դա ինձ կամ իմ իշխանության համար չէ, այլ՝ նրա համար, որ մեր երկրի համար ավելի հեշտ և լավ լինի»:

Համաձայն Սահմանադրության` հանրապետության նախագահն իր հրաժարականը ներկայացնում է ԱԺ-ին: Հրաժարականը համարվում է ընդունված օրենքով սահմանված կարգով այն հրապարակելու պահից: Նախագահի պաշտոնանկության, լիազորությունների կատարման անհնարինության, հրաժարականի կամ մահվան դեպքերում մինչև նորընտիր նախագահի կողմից պաշտոնի ստանձնումը նրա լիազորությունները կատարում է Ազգային ժողովի նախագահը: Նախագահի պաշտոնանկության, լիազորությունների կատարման անհնարինության, հրաժարականի կամ մահվան դեպքերում նախագահի պաշտոնը թափուր մնալուց ոչ շուտ, քան քսանհինգ, և ոչ ուշ, քան երեսունհինգ օր հետո անցկացվում է նախագահի արտահերթ ընտրություն:

Բոլորի մոտ տրամաբանական հարց է առաջ գալիս՝ 4 տարի ակտիվ աշխատելուց հետո՞ միայն Արմեն Սարգսյանը հասկացավ, որ երկրում կարևոր փոփոխություններ կատարելու համար լծակներ առանձնապես չունի: Կամ՝ եթե Արմեն Սարգսյանն իսկապես ունեցել է ցանկություն ազդելու ներքին և արտաքին քաղաքականության արմատական գործընթացների վրա՝ նա տարբեր խնդիրների մասին կարող էր գոնե բարձրաձայնել, ներկայացնել իր դիրքորոշումը հասարակությանը, ոչ թե լռեր, իսկ երկրում խնդիրներն ավելի խորանային:

Բացի այդ, Արմեն Սարգսյանը մշտապես ծանր ու թեթև անող գործիչ է եղել, եթե նա հեռանում է, ուրեմն նա կանխազգում է նոր արհավիրքներ, որոնց կարող է Հայաստանը բախվել ու ճիշտ ժամանակին պարզապես դուրս է գալիս պատասխանատվության տակից: Սա նրա բնավորությանը բավական մոտիկ պահվածք է:

Իսկ ընդհանուր առմամբ՝ Արմեն Սարգսյանի հեռացումը կարող է բավական խորքային զարգացումների ազդակ լինել նաև ներքաղաքական կյանքում: Չի կարելի բացառել տարբերակը, որ այս հեռացումը Նիկոլ Փաշինյանի կողմից շանտաժի արդյունք է, քանի որ նա ցանկանում է տոտալ «մենիշխանություն» սահմանել երկրում և անգամ Արմեն Սարգսյանի նման թույլ լիազորություններով նախագահի կերպարը խանգարում է Փաշինյանին:

Այս տարբերակի դեպքում՝ կարելի է սպասել մի անդեմ կերպարի նախագահի պաշտոնում: Արդեն իսկ երեկվանից շրջանառվում են օրինակ՝ Արամ Զ. Սարգսյանի ու Էդմոն Մարուքյանի անունները:

Թե ում վրա կկանգնի Փաշինյանի ընտրությունը՝ կարևոր էլ չի: Մի բան է հստակ, որ Փաշինյանի իշխանությունն իրեն անպատիժ է զգում, ու գնում է իշխանության վերահսկողության էլ ավելի ուժեղացման, հետևաբար՝ իշխանության ամրապնդման:

Մետաքսյա Շալունց