ՊՇՌ թեստերի մասին ՍԴ հայտնի որոշումը մնաց Կարեն Անդրեասյանի վրա

Սահմանադրական դատարանը ՔՈՎԻԴ 19-ի դեմ չպատվաստված քաղաքացիների՝ իրենց հաշվին թեստավորման պահանջը, որը սահմանված է առողջապահության նախարարի հրամանով, ճանաչել է սահմանադրությանը հակասող։
Հիշեցնենք՝ առողջապահության նախարար Անահիտ Ավանեսյանի հրամանով նախատեսվում էր, որ աշխատող քաղաքացիները որոշակի պարբերականությամբ պետք է իրականացնեն կորոնավիրուսի դեմ ՊՇՌ թեստ՝ իրենց հաշվին:
Տրված էր նաև կարգավորում, որ գործատուն արդեն օրենքի ուժով կարող է ՊՇՌ թեստի սերտիֆիկատ չներկայացնող չպատվաստված աշխատակցին ազատել աշխատանքից։ Այս հարցը ՍԴ-ում վիճարկվում էր ԱԺ ընդդիմադիր պատգամավորների բողոքի հիման վրա։
Բարձր դատարանի որոշման հրապարակումից հետո ուշագրավ հայտարարությամբ է հանդես եկել առողջապահության նախարարությունը։

<<Սահմանադրական դատարանը հրապարակել է «Հայաստանի Հանրապետության բնակչության սանիտարահամաճարակային անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 20.1-ին հոդվածի 3-րդ մասի, 22-րդ հոդվածի 3-րդ պարբերության և ՀՀ առողջապահության նախարարի 2021 թվականի օգոստոսի 20-ի N 65-Ն հրամանի՝ Սահմանադրությանը համապատասխանության հարցը որոշելու վերաբերյալ» գործով որոշումը։
Սահմանադրական է համարվել առողջապահության նախարարության որոշումը` ՊՇՌ թեստավորման պահանջի առումով, քանի որ այն բխում է հանրային առողջապահական շահից: Նախարարի հրամանի բոլոր հավելվածների. «ՊՇՌ թեստավորումն իրականացնում է աշխատողն իր հաշվին» նախադասության մեջ հակասահմանադրական է ճանաչվել միայն «իր հաշվին» բառակապակցությունը:
Այնուամենայնիվ, հաշվի առնելով, որ պետությունը արտոնյալ և անվճար պայմաններով չի երաշխավորում ՊՇՌ թեստավորումը, աշխատողներն ամեն դեպքում պետք է իրականացնեն թեստավորում:
Այսպիսով` ՀՀ առողջապահության նախարարի հրամանը ճանաչվեց սահմանադրական, և բոլոր պահանջները մնում են ուժի մեջ։ Միայն վերոնշյալ ձևակերպումը ճանաչվեց հակասահմանադրական>>,- նշված է Առողջապահության նախարարության հաղորդագրության մեջ։
Սրանով Անահիտ Ավանեսյանի գլխավորած գերատեսչությունը կարծես թե հարցի պատասխանատվությունը փորձում է հանել իր վրայից՝ այն տեղափոխելով այլ՝ մասնավորապես արդարադատության նախարարության տիրույթ։
Բանն այն է, որ ցանկացած նորմատիվ բնույթի իրավական ակտ, մինչև ուժի մեջ մտնելը, մասնագիտական փորձաքննություն է անցնում արդարադատության նախարարությունում։ Եվ եթե արդարադատության նախարարությունը չտա համաձայնություն, ապա իրավական ակտն ուղղակի չի կարող հաստատվել և մտնել ուժի մեջ։
Առողջապահության նախարարության հրապարակած տեքստում շատ պարզ ասվում է, որ առողջապահական տեսանկյունից Անահիտ Ավանեսյանի հրամանը հիմնավոր է՝ ՊՇՌ թեստի հանձնումը իրավաչափ է, քանի որ բխում է հանրային առողջության պահպանման շահերից։ Սահմանադրական խնդիրն առաջացել է պայմանավորված բացառապես այն հանգամանքով, որ քաղաքացուն պարտադրվել է թեստավորվել իր հաշվին։ Բայց սա արդեն առողջապահական խնդիր չէ՝ իրավունքի խնդիր է, որի պատասխանատուն ՀՀ կառավարությունն է, այս դեպքում ի դեմս արդաադատության նախարարության, որը չի կասեցրել մարդու իրավունքի խախտում ենթադրող իրավական ակտի ընդունումը և կիրառումը։
Պարզ է, որ Սահմանադրական դատարանի որոշման հիմքով բազմաթիվ քաղաքացիններ կարող են դատական հայց ներկայացնել և ետ ստանալ թեստի համար վճարած իրենց գումարները։ Բացի այդ՝ թեստավորման համար այսուհետ պետք է վճարի կամ գործատուն կամ էլ պետությունը։ Բայց ու՞մ հաշվին։ Խիստ կարևոր այս հարցի պատասխանը պետք է տա կառավարությունը՝ ի դեմս Նիկոլ Փաշինյանի, Անահիտ Ավանեսյանի և Կարեն Անդրեասյանի։

Հայկ Դավթյան