Ասֆալտ փռե՞մ, թե՞ էլեկտրահաղորդման գիծ կառուցեմ․ ճիշտը սակագինը բարձրացնելն է

2022 թվականի հունվար ամսից ջրի սակագինը կբարձրանա։
Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի նախագահ Գարեգին Բաղրամյանը հայտարարել է, որ քննարկվում է նաև էլեկտրաէներգիայի սակագնի բարձրացման հարցը։ Նրա ասելով ՝ ամեն ինչ պարզ կդառնա առաջիկա օրերին ։ Եթե թանկացման վերաբերյալ որոշում կայացվի, ապա նոր սակագները կգործեն 2022 թվականի փետրվարի 1-ից։
Ներկայումս գործող կարգավորումներով՝ 220 կՎ լարման սպառմամբ սովորական բաժանորդները մեկ կիլովատի համար վճարում են 44,98 դրամ ցերեկային և 34,98 դրամ գիշերային ժամերի համար: Փորձագետների կանխատեսմամբ՝ սակագները կարող են բարձրանալ 3-5 տոկոսով, բարձրացումը կտարածվի 400 կՎտ-ժամից ավելի սպառողների վրա։
Որպես գների բարձրացման գործոններ Բաղրամյանը մատնանշել է Հրազդանի ՋԷԿ-ի 5-րդ էներգաբլոկի շուրջ ստեղծված իրավիճակը, ինչպես նաև Մեծամորի ԱԷԿ-ի շահագործման ժամկետը երկարացնելու համար նախկինում տրամադրված վարկերի վճարման ժամանակացույցը:
Կառավարությունն ըստ էության ձախողել է էներգետիկ բալանսի հավասարակշռության ապահովումը։
Իրան էլեկտրահաղորդման 3-րդ գծի շինարարությունն այդպես էլ չիրականացվեց, մինչդեռ, ի սկզբանե պլանավորված էր, որ Հրազդանի Ջեկի-ի 5-րդ էներգաբլոկի արտադրած էներգիան պետք է արտահանվի Իրան։ Քանի որ դեպի Իրան Էլեկտրագիծը փաստացի չկա, «Գազպրոմ Արմենիա» ընկերությանը, բնականաբար, ձեռնտու չէ շարունակել կայանի շահագործումը։ Հրազդանի Ջեկի-ի 5-րդ էներգաբլոկն այժմ կանգնած է փակման հեռանկարի առջև։
Ասֆալտ փռելու մեծ սիրահար Նիկոլ Փաշինյանն ու իր թիմը երևի չեն էլ պատկերաացնում դեպի Իրան էլեկտրահաղորդման 3-րդ գծի ռազմավարական կարևորությունը։ Ասֆալտի համար լայն զանգվածներից ընտրությունների ժամանակ ձայներ ստանալն ավելի հեշտ է՝ ի տարբերություն էլեկտրահաղորդման գծի, որն ընադմենը պետք է բարձրացներ մեր երկրի էներգետիկ անկախության և անվտանգության մակարդակը, մեզ դարձներ էներգիա արտահանող երկիր։

Ինչ վերաբերում է Մեծամորի ԱԷԿ-ի վարկերի վճարմանը՝ ապա այստեղ ևս խնդիրները շատ են։ Ի սկզբանե ԱԷԿ-ի հիմնանորոգումը նախատեսվում էր ավարտել 2022 թվականին, որը թույլ կտար, որ կայանը մինչև 2026 թվականի վերջ աշխատի: 2015-2020 թվականներին տեխնիկական վերազինման աշխատանքներ ընթացել են, որոնք կատարվել են Ռուսաստանից վերցված վարկով։ 2020-2021 թվականներին վերազինման աշխատանքները կատարվել են ՀՀ պետական բյուջեի միջոցներով։
Զուգահեռաբար, քանի որ ՀՀ տնտեսության մեջ գնալով նվազում է էներգիայի սպառման ծավալը, այն դեպքում, երբ համակարգի պահպանման և արտադրողական ծախսերը չեն կրճատվել։ Նշված բոլոր գործոնների ազդեցությամբ պայմանավորված՝ էներգետիկ համակարգն իսկապես հայտնվել է ճգնաժամային իրավիճակում, որից դուրս գալու ելքերի մասին կառավարությունը չի էլ խոսում։ Սակագնի բարձրացումը կարող է լինել, ոչ թե խորքային, այլ իրավիճակային լուծում։

Հայկ Դավթյան