Ադրբեջանը կարող է մաքսային կետ դնել Նիկոլ Փաշինյանի առանձնատան մոտ

Կառավարության նիստում Նիկոլ Փաշինյանը բացատրել է, որ Գորիս-Կապան ճանապարհին Ադրբեջանի կողմից մաքսային անցակետ տեղադրելու փաստին պետք է նորմալ վերաբերվել։ Փաշինյանն այն կարծիքին է, թե ադրբեջանական անցակետը չի գտնվում Հայաստանի Հանրապետության տարածքում:

<<Խոսքը Էյվազլիի հատվածի մասին է: Հիմա կարող է այլ հարց ծագել. իսկ հնարավո՞ր չէր բանակցել, որ այդ ճանապարհին Հայաստանի քաղաքացիների և բեռների նկատմամբ որևէ սահմանային հսկողություն չիրականացվեր: Հնարավոր էր, բայց դրա գինը լինելու էր միջանցքային տրամաբանությունը, ինչն անընդունելի է մեզ համար>>,- ասել է նա։

Նիկոլ Փաշինյանը հիշեցրել է, որ այս տարվա օգոստոսից Ադրբեջանն Իրանի Իսլամական Հանրապետության բեռնատարների նկատմամբ մաքսային վարչարարություն էր իրականացնում, այսինքն՝ մաքսային տուրքեր էր գանձում Գորիս-Կապան ավտոճանապարհի՝ իր տարածքով անցնող Էյվազլի-Չայզամի հատվածում:
Փաշինյանը նաև հայտարարել է, որ նախօրեին Ադրբեջանից ոչ պաշտոնական ծանուցում է ստացվել, որ նոյեմբերի լույս 11-ի կեսգիշերից նրանք պատրաստվում են մաքսային, անձնագրային հսկողություն իրականացնել նաև Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիների և բեռների նկատմամբ: <<Ծանուցումն ստացվելուց հետո մենք որոշում ենք կայացրել այդ հատվածով երթևեկող քաղաքացիներին ուղղորդել դեպի Կապան-Աղվանի-Տաթև-Հալիձոր-Շինուհայր Մ2 ավտոճանապարհ և այստեղով իրականացնել երթևեկությունը: Այս ավտոճանապարհի Տաթև-Աղվանի հատվածը, որը մի քանի տասնյակ տարի գործնականում անանցանելի է եղել, ասֆալտապատվել, շահագործման է հանձնվել նախորդ շաբաթ:

Նախորդ հինգշաբթի ես ինքս այդ ճանապարհով գնացել եմ Կապան և վերադարձել: Կարող եմ վկայել, որ ստացել ենք իսկապես որակյալ ճանապարհ, որը որոշակի լավարկումների կարիք ունի՝ կցորդիչով բեռնատարների առավել հարմար անցումն ապահովելու համար: Չնայած պիտի ասեմ, որ Կապան մեկնելիս և վերադառնալիս այդ ճանապարհին տեսել եմ մի քանի տասնյակ կցորդիչով բեռնատարներ, այդ թվում՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետության, որոնք ազատ երթևեկում էին: Երեկ մինչև կեսգիշեր և դրանից հետո, այսինքն՝ մինչև լուսաբաց Կապան-Տաթև հատվածով անցել է շուրջ 100 կցորդիչով բեռնատար: Ադրբեջանի երեկվա որոշումից հետո, ի դեպ, իրանական բեռնատարների համար իրադրությունը չի փոխվում՝ այն տարբերությամբ, որ հիմա նրանք կարող են երթևեկել նաև Տաթև-Աղվանի ասֆալտապատ ճանապարհով՝ առանց լրացուցիչ մաքսատուրքի: 

Ընդգծեմ նաև, որ նոր երթուղով Երևանից Կապան և հակառակ ուղղությամբ երթևեկության ժամկետը չի ավելանում, ընդհակառակը, մի քիչ էլ կրճատվում է՝ հաշվի առնելով ճանապարհի որակը: Սրան գումարենք նաև այն, որ Երասխ-Գորիս հատվածում այս պահին էլ տեղի են ունենում աննախադեպ ծավալի ճանապարհաշինարարական աշխատանքներ, և ճանապարհի որակն էականորեն փոխվում է: Շեշտեմ, որ այլընտրանքային ճանապարհների շինարարության ծավալուն աշխատանքներ են իրականացվում Տաթև-Լծեն հատվածում, Շուռնուխի և Որոտանի հատվածում, մի քանի այլ հատվածներում ևս, որոնց մասին հետագայում նաև լրացուցիչ կհայտարարենք: Երթևեկության տրամաբանության փոփոխության արդյունքում որևէ գյուղ չի կտրվում, չնայած մի քանի գյուղի պարագայում ճանապարհների որակի բարձրացումն անհրաժեշտություն է, և այդ հարցը հնարավորինս արագ կլուծենք>>,- ասել է նա և կրկնել խաղաղ դարաշարջանի և տարածաշրջանի բոլոր տրանսպորտային ու տնտեսական կոմունիկացիաներն ապաշրջափակելու մասին իր հայտնի թեզերը։

<<Այս չափազանց կարևոր ժամանակահատվածում մեզ անհրաժեշտ են սառնասրտություն, ամուր նյարդեր: Հայաստանի շուրջ նոր միջավայր է ձևավորվում, և մենք պիտի ամեն ինչ անենք, որ այդ միջավայրը հնարավորինս համապատասխան լինի մեր երկարաժամկետ ռազմավարական շահերին: Եվ մենք գնում ենք այդ ճանապարհով>>,- ասելիքը եզրափակել է Փաշինյանը։

Նախ արձանագրենք, որ Գորիս-Կապան ճանապարհի 21 կմ-անոց հատվածը Ադրբեջանին հանձնելը, ապա նաև այդ ճանապարհով երթևեկող ՀՀ քաղաքացիներից մաքսային վճարներ գանձելը կտրականապես հակասում է կոմունիկացիաների բացմանը։
Ամենաուշագրավը, սակայն, այն է, որ երկրի ղեկավարը համոզում է մեզ սառնասրտորեն ընդունել Ադրբեջանի կայացրած որոշումը։ Տեսականորեն սա նշանակում է, որ ինքը՝ Փաշինյանը, նույն կերպ կընդունի Ադրբեջանի այդ կարգի ցանկացած որոշում։ Ենթադրենք, Ալիևը որոշել է մաքսային կետ դնել Փաշինյանի կառավարական առանձնատան մոտ և նրանից մաքսային տուրք պահանջել կառավարության շենք հասնելու և ետ գալու համար։ Փաշինյանն այդ դեպքում հարգանքով ու սառնասրտորեն կընդունի այդ որոշումը և կսկսի երթևեկել այլընտրանքային համարվող Հրազդանի ձորի ճանապարհով։ Ի վերջո, ի՞նչ տարբերություն՝ Գորիս-Կապա՞ն, թե՞ կառավարական առանձնատուն-հրապարակ ճանապարհը։ Կարևորը մոտեցումն է, որը վաղուց արդեն հայտնի է։

Հայկ Դավթյան

Լուսանկարը՝ armtimes.com կայքի