Կանի՞ նման նվեր Գազպրոմն Հայաստանին և ի՞նչ կպահանջի դրա դիմաց

Փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանը լրագրողների հետ զրույցում հայտարարել է, որ գազի գնի շուրջ բանակցություններն անընդհատ պրոցես են և այս պահին էլ դրանք ընթանում են։ Նրա խոսքով՝ բուն սահմանին գազի գնի և ՀՀ տարածքում գործող սակագնի հետ կապված մենք ռուսական կողմի հետ կոնսենսուս ունենք։
<<Եթե հիշում եք, մենք դեռևս 2019 թվականից ծանր, երկարատև և շատ բազմաբաղադրիչ բանակցությունների մեջ ենք եղել։ Եվ կարծում եմ՝ բավական խորը քննարկել ենք այդ հարցը և որոշակի իմաստով նաև համաձայնեցրել ենք։ Բայց մենք ի՞նչ խնդիր ունենք գլոբալ իմաստով «Գազպրոմ» խմբի հետ կապված։Ժամանակին՝ 2013 թվականի համաձայնագրի հիման վրա կառուցվել է հինգերորդ էներգաբլոկը, որն էլեկտրաէներգիա արտադրող ջերմակայան է։ Կայանը, ցավոք սրտի, հիմա չի աշխատում։ Եվ բոլոր ներդրումները, որոնք իրականացվում են «Գազպրոմ» խմբի կողմից ՀՀ-ում, նույն 2013 թվականի համաձայնագրի ուժով պետք է ունենան տարեկան շուրջ 9 տոկոս եկամտաբերություն։ Բնականաբար, կայանի կառուցումը լուրջ և խոշոր ներդրում է։ Բայց այդ ներդրումն այսօր չի գեներացնում այն հասույթը, որը կապահովի այն եկամտաբերությունը, որը պայմանավորված է 2013 թվականի համաձայնագրով։ Եվ այդ հարցը մնացել է օրակարգում, շարունակվում է քննարկվել։ Եթե հաջողվի այդ հարցին լուծում գտնել, ապա մենք կունենանք կայուն իրավիճակ գազի գնի հետ կապված՝ թե սահմանին, թե սակագնով։ Չնայած որ գիտեք՝ աշխարհում գինն այսօր 940 դոլարի է հասել՝ մեր 165 դոլարի պարագայում։ Բայց նույնիսկ այդ պարագայում այդ մասով առանձին խնդիրներ չեն առաջանալու մոտակա տեսանելի ժամանակահատվածում, եթե մեզ հաջողվի հինգերորդ էներգաբլոկի հետ կապված լուծումներ գտնել և աշխատանքի այնպիսի օպտիմալ ռեժիմ գտնել, որը կապահովի 2013 թվականի համաձայնագրից բխող տրամաբանությունը»,- ասել է Մհեր Գրիգորյանը։

Այս տարվա սեպտեմբերին Մհեր Գրիգորյանը Ազգային ժողովի հարցուպատասխանի ժամանակ հայտարարել էր, թե հույս ունի, որ այս տարի սահմանին կհաջողվի գազի համար պահպանել նույն գինը։Փաստորեն, վերջնական պայմանավորվածություն դեռևս չկա։ Ինչպես հայտնի է, «Գազպրոմը» Հայաստանի գազի միակ մատակարարն է։ Այժմ Հայաստանը երկնագույն վառելիքը ձեռք է բերում 165 դոլարով՝ 1000 խորանարդ մետրի դիմաց։Նկատենք, որ գազի միջազգային գինը շեշտակի աճ է արձանագրում։ Այսպես՝ միջազգային լրատվամիջոցներն հայտնում են, որ հոկտեմբերի ICE սակարանում գազի սակարկությունները հասել են մինչև 1224 դոլարի՝ 1000 խորանարդ մետրի դիմաց։ Փաստացի այս պահին Հայաստանը գազ է ստանում մոտ 8 անգամ ավելի էժան գնով։

Արդյո՞ք Ռուսաստանը տուրք տալով միջազգային շուկայի այս պահի գնային միտումներին կբարձրացնի նաև Հայաստանին մատակարարվող գազի գինը։ Նման բարձրացումը Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական համակարգում պայթյուն կառաջացնի։Ըստ էության ներկա պահին հայկական կողմը փորձում է լեզու գտնել Մոսկվայի հետ գազի գինը չբարձրացնելու շուրջ, որպեսզի հնարավոր շրջանցել վերահաս թանկացումը։Կանի՞ նման նվեր Գազպրոմն Հայաստանին և ի՞նչ կպահանջի դրա դիմաց՝ ցույց կտա ժամանակը։

Հայկ Դավթյան