Տականքության նոր ժամանակները

Քաղպայմանագրի ցուցակով խորհրդարանում հանգրվանած պատգամավոր Վիգեն Խաչատրյանի «փառահեղ» անցյալի մասին ժամանակակիցները լեգենդներ են պատմում: 90-ականների ակտիվ ՀՀՇ-ականը մինչ այդ եղել է ակտիվ կոմունիստ, հեղափոխության ժամանակ արագ տեղորոշվել է, դավաճանել կոմկուսին եւ քվեարկել նոր եկող իշխանության՝ ՀՀՇ-ի օգտին: Բայց սրանով չի սահմանափակվել, երբեմնի հարազատ կուսակցության դեմ նրա ունեցած նողկալի ելույթը մինչ օրս պահպանվել է ժամանակակիցների հուշերում, դրանից հետո սկսվել է նոր իշխանություններին քծնելու, նրա հակառակորդներին քննադատելու ժամանակները: Մարդիկ հիշում են՝ Լևոն Տեր-Պետրոսյանին քծնելու ամենաընդունված միջոցը դաշնակցությանը հայհոյելն էր: Եվ Վիգեն Խաչատրյանն այդ գործն իր վրա է վերցրել: Մի անգամ էլ ՀՅԴ-ական Ռուբեն Հակոբյանը ստիպված է եղել պատասխանել ամբիոնից, ասել է, որ երբ երրորդմասցի տղաները (Վիգեն Խաչատրյանն այդ վարչական շրջանում կոմերիտմության քարտուղար է եղել) ուզում են մեկին հայհոյել, ասում էին՝ «դու իսկական վիգենխաչատրյան ես»: Այս անունը փաստորեն դարձել էր դավաճանության, անազնվության խորհրդանիշ:
Թվում էր, թե մարդկային տականքությունն էլ սահման ունի եւ սույն քաղգործիչ կոչված թոշակառուն արդեն հասցրել է հատել բոլոր ռուբիկոնները, քծնել բոլոր ժամանակների իշխանություններին եւ հիմա պետք է իշխանություններին իր ծառայությունները մատուցի «լայցի» մեջ, բայց ոչ, թրքահպատակ իր շեֆերին սույն թոշակառուն պատրաստ է պաշտպանել ու արդարացնել ամենաեղկելի, ամենաբարձր մակարդակով: Նա հայտարարել է, թե «Հայաստանն առանց Արցախի ապագա չունի՞ թեզը շատ վտանգավոր է եւ կխանգարի մեզ՝ երաշխավորել Արցախի ապագան»: Բայց, միաժամանակ, իր կարծիքով, սա չի նշանակում հրաժարվել Արցախի խնդիրը հետապնդելու նպատակից, բայց գերնպատակը ՀՀ-ն է, ոչ թե Արցախը: Վիգեն Խաչատրյանի համոզմամբ, մենք չենք լուծել կարեւոր հարց, որ Արցախի հետ կապված հարցերում Հայաստանը մեկ ճակատով, դիրքորոշմամբ եւ նպատակով հանդես գա: Սրա համար նախ պետք է փորձագետներից սկսել՝ հնարավորինս ընդհանրացնելով մոտեցումները, տարաձայնությունների մասին լռելով՝ դրանով իսկ հակառակորդին մեզ մասնատել-բզկտելու նյութ չտալ:

Նա պատմական էքսկուրս կատարեց՝ ասելով, որ ոչ միասնականության արդյունքում միշտ տապալել ենք հայկական հարցը, հիմա էլ միասնականություն չկա եւ Արցախի հարցը իշխանության գալու թատերաբեմ չպետք է լինի:
Նա նաեւ ուշադրություն հրավիրեց այն հանգամանքին, որ վերջին 300 տարում այդ տարածքները եղել են վիճելի եւ երբեք խոսք չի գնացել, որ դրանք Հայաստանին են պատկանում, այլ ՌԴ-ի՞ն, Թուրքիայի՞ն, թե՞ Իրանին եւ կոչ արեց իրականությանն ուղիղ նայել եւ խոսել ոչ թե տարածքների պատկանելիության մասին, այլ այն մասին, որ այդ տարածքներում մարդկանց անվտանգությունը վտանգված է:

Եւ, ուրեմն, մարդ որքան անմեղսունակ եւ տականք պետք է լինի, որ 44-օրյա պատերազմից ու Հայաստանին պատուհասած այս աղետից հետո հայտարարի, թե Հայաստանն առանց Արցախ թեզը վտանգավոր է: Այո, վտանգավոր է, բայց Հայաստանն առանց Արցախ է վտանգավոր, եւ այո, եթե կուզեք իրատես լինել, ապա՝ ապագա չունի: Իսկ վիգենխաչատրյանները պարզապես կրկնում են Ալիեւի թեզը եւ փորձում են Արցախը ջնջել անգամ թեզերից ու մեր լեքսիկոնից:

Անի Սահակյան