Խոշոր սադրանք ընդդեմ Կրեմլի՝ Փաշինյան-Պուտին հանդիպումից առաջ

Նիկոլ Փաշինյանն ու Վլադիմիր Պուտինը հանդիպելու են Մոսկվայում հոկտեմբերի 12-ին: Այս մասին հայտնեց РИА "Новости" լրատվական գործակալությունը՝ վկայակոչելով "Россия 1" հեռուստաալիքի հաղորդումը: Փաշինյան-Պուտին հանդիպմանը քննարկվելու են Արցախի և անվտանգային հարցերը:

Վերջին անգամ նրանց հանդիպումը կայացել էր հուլիսի 7-ին՝ Հայաստանում արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններից քիչ չանցած: Օրեր առաջ Ազգային ժողովի փոխխոսնակ Ռուբեն Ռուբինյանը փոխանցել էր, որ Փաշինյան-Պուտին առաջիկա հանդիպման «օրակարգն ընդգրկելու է հայ-ռուսական հարաբերությունների ամբողջական սպեկտրը, Ղարաբաղը, բնականաբար, հայ-ռուսական հարաբերությունների ամբողջական սպեկտրի մի թեմա է»։ «Բոլոր հարցերը, որոնք հայ-ռուսական հարաբերությունների օրակարգում են, այդ թվում՝ տարածաշրջանային հարցերը, անվտանգային, Ղարաբաղին վերաբերող, բնականաբար, քննարկվելու են», - ասել էր Ռուբինյանը։

Հոկտեմբերի 10-ին աշխատանքային այցով Մոսկվա մեկնեց Հայաստանի պաշտպանության նախարար Արշակ Կարապետյանը: ՊՆ-ի տեղեկատվության և հասարակայնության հետ կապերի վարչության հաղորդագրությունում այլ մանրամասներ չհրապարակվեցին:

Փաշինյանի այցը Մոսկվա կայանալու է Ադրբեջանի կողմից ընդդեմ Ռուսաստանի մի խոշոր սադրանքի: Օրերս Մարտակերտում ադրբեջանական կողմի արձակած կրակոցից քաղաքացիական անձ զոհվեց: Հայաստանի պաշտպանության նախարարությունն էլ հայտնեց, որ նույն օրը հայ-ադրբեջանական սահմանի Երասխի հատվածում ադրբեջանցիների կրակոցից հայ զինծառայող է վիրավորվել:

Մարտակերտի հարակից տարածքում գտնվող նռան այգում Ադրբեջանի զինված ուժերի դիպուկահարի կրակոցից զոհվել է քաղաքի 55-ամյա բնակիչը, հաղորդեցին Արցախի մի քանի պաշտոնական գերատեսչություններ։ Արցախի ներքին գործերի նախարարության խոսնակի փոխանցմամբ՝ սպանված Արամ Տեփնանցը այգում իր ամենօրյա գործերն անելիս է եղել։ «Այդ անձը Մարտակերտ քաղաքի բնակիչ, 55-ամյա Արամ Տեփնանցն էր։ Նա աշխատում էր իր սեփական տրակտորով, իր սեփական այգում, և ադրբեջանցի զինված ուժերի դիպուկահարը նկատել է այնտեղ ու կրակել այդ ուղղությամբ, որը մահացու հրազենային վիրավորում է ստացել», - հայտնել էր խոսնակը։

Իսկ ըստ Մարտակերտի քաղաքապետ Միշա Գյուրջյանի՝ կրակոցների ժամանակ Արամ Տեփնանցը միայնակ չի եղել, այնտեղ են գտնվել նաև ռուս խաղաղապահները։ «Տրակտորը վար անելիս կրակել են, Արամը տեղում մահացել է, դիակը հանել են, բերել հիվանդանոց։ Խաղաղապահներն իր մոտ նստած են եղել` տրակտորի մեջ: Կասկածելի բան է եղել, գնացել են խաղաղապահները երևի, որ օգնեն, այդպես է ստացվել», - ասաց նա:

Ներքին գործերի նախարարության խոսնակը «Ազատությանն» ասել է, որ 44-օրյա պատերազմից հետո սա առաջին դեպքն է, երբ ադրբեջանական կրակոցից քաղաքացիական անձ է զոհվում. «Պատերազմից, զինադադարից հետո սա փաստորեն առաջին քաղաքացիական զոհն է դիպուկահարի և առհասարակ Ադրբեջանի ոտնձգություններից: Շատ դեպքերում թիրախավորվել են խաղաղ բնակավայրերը, ինչպես օրինակ` Թաղավարդում են թիրախավորվել, բնակավայրերի ուղղությամբ կրակել Ստեփանակերտում, նույն Ասկերանի վերին շրջանում, Մարտակերտում էլ շատ անգամ հրադադարի ռեժիմը խախտվել է, բայց դա առաջին քաղաքացիական զոհն է, որ ունեցանք այսօր»:

Քաղաքացիական անձի սպանությունից մեկ օր հետո ռուսական խաղաղապահ առաքելությունն արձագանքեց վերջապես։ Ռուսաստանի ՊՆ-ում հաստատեցին Մարտակերտի ադրբեջանցիների կողմից խաղաղ բնակչի սպանության փաստը. «Հոկտեմբերի 9-ին Մարտակերտի շրջանում՝ շփման գծի մոտակայքում, գյուղատնտեսական աշխատանքներ կատարելիս ադրբեջանական կողմի հրաձգության հետևանքով մահացու վիրավորում է ստատել Մատաղիս գյուղի խաղաղ բնակիչը: Ռուսական կոնտինգենտի հրամանատարության կողմից ուսումնասիրվում է դեպքը երկու կողմերի ներկայացուցիչների ներգրավմամբ»:

Բոլորի համար պարզ է, որ Ադրբեջանը դիմում է խոշոր սադրանքի՝ ընդդեմ Ռուսաստանի խաղաղապահ առաքելության: Թուրքերը կարծես, փորձում են ստուգել, չափել Ռուսաստանի համբերության բաժակը: Իհարկե, այդ համբերությունն անսպառ չէ, մի օր կավարտվի, բայց պետք է հասկանալ, թե Մոսկվան որքան պետք է մնա «չեզոք» խաղաղապահի դերում, եթե պարզ է, որ հարված է հասցվում հենց Ռուսաստանի խաղաղապահ առաքելության վարկանիշին:

Այստեղ միայն հարցը չէ, որ Հայաստանի ռազմավարական դաշնակից պետության՝ Հայաստանի հասարակությունը Ռուսաստանից ավելի ադեկվատ գնահատականներ է ակնկալում, ոչ թե ՌԴ ՊՆ-ից այնպիսի փաստերի արձանագրումները, որոնց ականատես ենք դառնում:

Իրականում, Բաքուն ու Անկարան կարող են հասնել իրենց երազանքին՝ ՌԴ խաղաղապահներին տարածաշրջանից դուրս շպրտելու հարցում այսպիսի խոշոր սադրանքներով, աշխարհին անուղղակիորեն հասկացնել տալով, որ Ռուսաստանը ի վիճակի չէ խաղաղապահ առաքելություն իրականացնել:

Հետևաբար, Մոսկվայի որոշելիքն է, թե որքան պետք է ենթարկվեն ու համբերեն ի պատասխան թուրք-ադրբեջանական տանդեմի բացահայտ սադրանքներին:

Մետաքսյա Շալունց