Երկու «ֆորպոստների» տարբերությունը

Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը հայ-ռուսական միացյալ զորախմբի վերաբերյալ համաձայնագիրն ուղարկել է Պետդումա՝ վավերացման համար, ԶԼՄ-ները տեղեկացնում են՝ վկայակոչելով Պետդումայի պաշտոնական կայքը: Ըստ    համաձայնագրի՝ զորախումբը ստեղծվում է Կովկասյան տարածաշրջանում կոլեկտիվ անվտանգության կողմերից յուրաքանչյուրի անվտանգությունը ապահովելու նպատակով: Այն պետք է ի զորու լինի համարժեք արձագանքել զինված ագրեսիային: Համաձայնագիրը կնքվել է Մոսկվայում անցյալ տարվա նոյեմբերի 30-ին՝ 5 տարի ժամկետով: Հայ-ռուսական միացյալ զորախմբի համաձայնագիրն, ի սկզբանե, հարցականներ էր պարունակում, այն առումով, թե Հայաստանի, կամ Արցախի համար վճռորոշ պահերին, ինչ-ինչ գործողությունների դեպքում հայկական ԶՈՒ կարողանալո՞ւ են ինքնուրույն որոշումներ կայացնել, թե՞ սահմանափակված են լինելու իրենց գործողություններում: Այսինքն, կպաշտպանե՞ն այդ զորքերը մեզ Ադրբեջանի հերթական հարձակումից, թե ոչ: Անցյալ տարի նոյեմբերի 30-ին Հայաստանի և Ռուսաստանի պաշտպանության նախարարներ Վիգեն Սարգսյանն ու Սերգեյ Շոյգուն Մոսկվայում ստորագրեցին հայ-ռուսական միացյալ զորամիավորման մասին պայմանագիրը։ Վիգեն Սարգսյանը հայտարարեց, որ միացյալ զորամիավորման կազմում կընդգրկվեն Գյումրիի ռուսական 102-րդ ռազմաբազան և հայաստանյան ռազմական ստորաբաժանումներ։ Ավելի վաղ՝ նոյեմբերի 14-ին փաստաթուղթը հավանության էր արժանացրել Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը։ Հայաստանի և Ռուսաստանի պաշտպանական գերատեսչությունների ղեկավարներն այսօր ստորագրել են նաև երկու նախարարությունների միջև 2017 թվականի համագործակցության ծրագիրը։ Այդ շրջանում Հայաստանի պաշտպանության նախարարը հարցազրույց էր տվել ռուսական «Իզվեստիա» թերթին, որում ընդգծել էր՝ իրականում հայ-ռուսական միացյալ զորամիավորումը գործում է 2000 թվականից և նոր պայմանագիրը միայն ամրապնդում է այդ զորամիավորման իրավական հիմքը։ Վիգեն Սարգսյանը կարևորել էր հանգամանքը, որ միացյալ միավորումը գործում է Հայաստանի տարածքում։ Միևնույն ժամանակ Մոսկվան շարունակում էր հավատարմությունը ապացուցել նաև Բաքվին: Ադրբեջանի պաշտպանության նախարար Զաքիր Հասանովի հետ անցյալ տարի ունեցած հանդիպման ժամանակ էլ Սերգեյ Շոյգուն նշեց, թե «Ադրբեջանը Կասպյան տարածաշրջանի անվտանգության ֆորպոստն է»՝ հույս հայտնելով, որ 2017-ին կստեղծվի երկու երկրների ռազմածովային ուժերի հրամանատարական կառույց՝ Կասպիական տարածաշրջանի անվտանգության հարցերը կարգավորելու նպատակով: Զաքիր Հասանովն էլ իր հերթին վստահեցրել էր, թե երկու երկրների միջև զարգանում է ռազմական և ռազմատեխնիկական համագործակցությունը: Նա նշել է, թե Ռուսաստանի զինվորական բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում ավելի քան 80 ադրբեջանցի կուրսանտ է սովորում: Ադրբեջանի և Ռուսաստանի ռազմական գերատեսչությունների ղեկավարները ստորագրել էին երկու երկրների պաշտպանության նախարարությունների միջև 2017-ի համագործակցության պլանը: Ստացվում էր, որ Ադրբեջանը Ռուսաստանի համար Կասպյան տարածաշրջանի անվտանգության ֆորպոստն էր, իսկ մենք թույլ տվեցին ռուսական ազդեցությունն ուժեղացում հայոց բանակում: Մի բան է, որ Ռուսաստանը Հայաստանում ունի ռազմաբազա, մեկ այլ բան, երբ իրենք ստեղծում են համատեղ զորամիավորում՝ որում ներգրավված կլինեն նաև հայկական ստորաբաժանումներ: Եվ հետո հարցը` որտե՞ղ են օգտագործվելու այդ միավորված ուժերը, օրինակ` Մերձավոր արևելքո՞ւմ, ինչի մասին արդեն խոսակցություններ կան, մասնավորապես Սիրիա ՀԱՊԿ-ական զորքեր ուղարկելու մասին: Բացի այդ, ի՞նչ կոնկրետ ձեռքբերումներ կարող է ունենալ Հայաստանը` հայ-ռուսական միացյալ զորախմբի վերաբերյալ համաձայնագրի շրջանակներում: Երևանը կարողանում է Մոսկվայում զենքի նոր մատակարարումների մասին պայմանավորվածություններ ձեռք բերել, կամ զսպել` Մոսկվայի կողմից Բաքվին զինտեխնիկա մատակարարելու հարցում... Ակնհայտորեն, թե՛ մեկ, թե՛ մյուս հարցում առանձնապես ձեռքբերումները մեծ չեն: Ոչ լիարժեքորեն ժամանակակից սպառնալիքներին դիմագրավելու, ոչ անվտանգության սահմանման հարցում տարածաշրջանային մակարդակով խնդիր չի լուծվում: Միակ եզրակացությունն այն է, որ ռազմական միավորումը տարածաշրջանում ՌԴ-ի ազդեցության մեծացման առումով ևս մեկ քայլ էր, ընդամենն այդքանը: Թամար Բագրատունի