Սովետական քարտեզի փաստաբանը և Նիկոլ Փաշինյանի մունետիկը

«Լիճը, որ մեր տարածքում է, Չայզամի է անունը, գիտե՞ք դրա մասին: Իրենք տեղակայված են այն հատվածներում, որտեղ նախկինում այդ խնդիրն առաջացել է:

Այսինքն՝ իրենց տեղակայման տեսակետից բան չի փոխվել, ուղղակի տեղադրել են հսկիչ կետերը: Խոսքն այն ելակետային դիրքերի մասին է, որտեղ տեղակայվել են թե՛ ադրբեջանական, թե՛ հայկական կողմերը: Ըստ Սովետական Միության քարտեզի՝ այդ հատվածը, որտեղ իրենք տեղակայված են, գտնվում է Սովետական Ադրբեջանի տարածքի մեջ»:

Թրքահաճո բառերով շաղախված այս փառահեղ մտքերի հեղինակը արտաբերել է հեղինակը ՀՀ ԱԺ արտաքին հարցերի հանձնաժողովի նախագահ Էդուարդ Աղաջանյանն է։ Շարունակելով ադրբեջանական հատուկ ծառայությունների կողմից թելադրված օրակարգի նիկոլական թեզը, սույն երիտքպականը նշել է, թե իրենք առաջ են շարժվում խաղաղության օրակարգով․ «Մենք գնում ենք այս ճանապարհով, պատրաստվում ենք չտրվել սադրանքներին: ․․․ Դրանք կարող են ուղեկցվել զոհերով, կարող են ուղեկցվել այլ տհաճ ու անցանկալի երևույթներով, բայց դա է այն ճանապարհը, որով պետք է մեր քաղաքական ուժը տանի այս գործընթացը՝ առաջին հերթին հաշվի առնելով, որ դրա համար ստացել է ժողովրդի մանդատը»,- ասել է նա:

Այսպիսով՝ Նիկոլ Փաշինյանի քաղաքական մունետիկը բացում է խաղաքարտերը՝ գրեթե բաց տեքստով հաստատելով, որ Գորիս-Կապան միջպետական ճանապարհին ադրբեջանական ուղեկալը հայտնվել է Նիկոլ Փաշինյանի հետ ձեռք բերված գաղտնի պայմանավորվածության շրջանակում, և գտնում է, որ մայրուղու տարածքը նույնքան դժգույն ու դժբախտ է, որքան Շուշին էր, Հադրութը և Արցախի մնացյալ հատվածը, որն այսօր ադրբեջանական հսկողության տակ է։ Մի առիթով Նիկոլ Փաշինյանը արդարացավ, թե անհնար էր Շուշին չտալ, քանի որ Ալիևը նման պահանջ էր դնում։ Ալիևը, ինչպես հայտնի է, պահանջում է նաև Սյունիքը։ Նիկոլ Փաշինյանը իր մունետիկ Աղաջանյան Էդոյի բերանով ասում է, որ չի պատրաստվում հրաժարվել իր խաղաղության օրակարգից, հետևաբար պատրաստվում է կատարել Ալիևի պահանջը։

Խորհրդային սահմանները վաղուց չկան ու չեն էլ կարող լինել, որովհետև չկա այդպիսի պետություն։ Բայց անգամ խորհրդային տարիներին սահմանը բոլորովին այլ տեղագծում է ունեցել․ Գեղարքունիիքի մարզի Սոթք գյուղի սարերը, Սյունքի Սև լճի հատվածը խորհրդային միության ժամանակ երբևէ չեն եղել Ադրբեջանի կազմում, բայց այնտեղ այսօր ադրբեջանական զինվորներն են վերահսկում։ Պարզապես խայտառակություն է, երբ ԱԺ արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի նախագահը ՀՀ տարածքների պաշտպանության նախաձեռնումը համարում է սադրանքին տուրք տալու քայլ։
Իսկ ինչ կարելի էր սպասել բանակից թռած, անհայտ ծագման օտարերկրյա բուհում անհասկանալի արժեքներով կրթություն ստացած երիտկարիերիստից, որն առանց ամոթի փողոցի թափառաշրջիկին հրավիրել էր Նիկոլ Փաշինյանի հանրահավաքին ու նրան ներկայացնում էր որպես ապրիլյան քառօրյայում զոհված հերոս Ռոբերտ Աբաջյանի պապ։

Ողբերգությունն այն է, որ խորհրդային Ադրբեջանի քարտեզի կեղծ ուսմունքով առաջնորդվող այս տղան անգամ տեղանունները չի կարողանում ճիշտ օգտագործել։ Չայզամին ոչ թե լճի անունն է, այլ Աղաջանյան Էդոյի և նրա հողատու թիմի քաղաքական կողմնորոշումը։ Տեսնես դրանք գիտե՞ն այդ լճի իսկական անունը։

Հայկ Դավթյան