Նիկոլ Փաշինյանի մանիպուլացիան և դիակապտությունը

Կառավարության նիստում վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, թե Աբովյանի դատաբժշկական կենտրոնի հայտնի կադրերը ամենևին էլ չեն արտահայտում պետության կամ կառավարության վերաբերմունքը զոհված զինվորների և ընդհանրապես հանգուցյալների նկատմամբ:

<<Եվ ֆունդամենտալ հարցը, որ, կարծում եմ, պետք է պատասխան ստանա, հետևյալն է. արդյոք սա պետության կամ կառավարության վերաբերմունքն է արտահայտո՞ւմ զոհված զինվորների և ընդհանրապես հանգուցյալների նկատմամբ: Այս հարցի պատասխանը գտնելու համար, ես նախ կուզենամ՝ Առողջապահության նախարարի պաշտոնակատարը՝ տիկին Ավանեսյանը, ներկայացնի, թե ոլորտում 2018 թվականից ի վեր ինչ է տեղի ունեցել, ինչ փոփոխություններ են տեղի ունեցել, և ինչ աշխատանքներ են արվել>>,- նշել է նա:

Ըստ առողջապահության նախարարի պարտականությունները կատարող Անահիտ Ավանեսյանի՝ 2018 թվականից հետո մշակվել և կյանքի է կոչվել դատաբժշկական համապետական ցանցի ստեղծման ծրագիրը: Նախագծվել է Երևան քաղաքում կենտրոնական կառույցի և մարզերում մասնաճյուղերի համապարփակ համակարգ, և սկսվել են լայնածավալ աշխատանքներ: Այս ծրագրի շրջանակում Մեծամոր, Աբովյան, Գյումրի, Վանաձոր, Եղեգնաձոր, Սևան, Գորիս քաղաքներում հիմնվել են դատաբժշկական կենտրոնի մասնաճյուղեր: Նա մեկ առ մեկ թվարկել է, թե որ դիահերձարանում որքան սառնարային տեղ է ավելացվել։ 2018 թվականին մի քանի գերատեսչությունների համատեղ ջանքերի շնորհիվ գնվել և տեղադրվել է ԴՆԹ անալիզի առաջին սեկվենատորը, 2020 թվականին՝ երկրորդ ամբողջական հոսքագիծը:
<< նյութատեխնիկական այս հզորությունների զարգացումը չափազանց կարևոր է, բայց նաև պիտի նշեմ՝ մասնագետների առկայությունը և նրանց մշտական հնարավորությունների զարգացումը ևս մեր ուշադրության կենտրոնում է եղել: Ընդհանուր առմամբ, 25 տոկոսով աճել է նրանց աշխատավարձային ֆոնդը, ուժեղացվել է գիտագործնական բաղադրիչը: Եթե խոսենք բյուջետային հատկացումների մասով, ունենք հետևյալ պատկերը. 2017 թվականին իրենց ընդհանուր բյուջեն կազմել է 389 մլն դրամ: 2018 թվականի առաջին ամիսներին այն կրճատվել է 24 մլն դրամով և դարձել 364 մլն դրամ, 2019 թվականին դարձել է 481 մլն դրամ, 2020 թվականին՝ 594 մլն դրամ>>,- հայտարարել է Ավանեսյանը։

Առավել ևս, եթե պետության կողմից այսքան աշխատանք է կատարվել և այսքան գումար է հատկացվել, ինչո՞ւ է առաջացել այդ խայտառակ վիճակը, կնշանակի, իսկապես, վերաբերմունքն է եղել պատճառը, ոչ թե միջոցների անբավարարությունն ու սղությունը։
<<Մենք փոխում ենք համակարգը, բայց մարդուն փոխելն այդքան հեշտ գործ չէ: Այստեղ կարևորը մտածողության խնդիրն է: Հայաստանի Հանրապետությունում այդպիսի համակարգ ընդհանրապես գոյություն չի ունեցել՝ 2018 թվականից առաջ: Եվ մենք սկսել ենք այդ համակարգի հիմնադրումը: Առաջին սեկվենատորը, որով արվում են ԴՆԹ հետազոտությունները, 2018 թվականի մայիսից առաջ Հայաստանի Հանրապետությունում ընդհանրապես այդպիսի սարք գոյություն չի ունեցել, այսինքն՝ Հայաստանի Հանրապետությունում ԴՆԹ հետազոտություն անելու հնարավորություն գոյություն չի ունեցել: 2018 թվականից հետո՝ պատերազմից առաջ, առաջին սարքն արդեն եղել է: Երկրորդը ձեռք ենք բերել պատերազմից հետո, երբ հասկանալի է դարձել, որ մենք այդ ծավալները պիտի կարողանանք ապահովել: Սա է ցույց տալիս կառավարության վերաբերմունքը տեղի ունեցողի նկատմամբ: Տվյալ դեպքում այդ միջադեպի հետ անմիջական առնչություն ունեցող բոլոր մարդիկ ազատվել են աշխատանքից>>,- նշել է Փաշինյանը։

Իրականում, սակայն, Փաշինյանը ստել է, որովհետև միջադեպին առնչվող անձանցից ամենակարևորը՝ ինքն ու իր առողջապահության նախարարը, ազատված չեն։ Բանն այն է, որ դիակների խնդրի շուրջ իշխանական շրջանակներում դեռևս անցյալ տարվա դեկտեմբերին փակ քննարկումներ են եղել, որի մասին տեղյակ են եղել և՛ անձամբ Նիկոլ Փաշինյանը, և՛ նախարար Անահիտ Ավանեսյանը։ ԱԺ պատգամավոր Սոֆյա Հովսեփյանը Ազգային ժողովում հայտարարեց, որ ԴՆԹ անալիզները ամբողջ ծավալով չեն իրականացվում, քանի որ չկան համապատասխան մասնագետներ։ 2020 թվականի փետրվարին նախկին առողջապահության նախարար, ներկայումս Նիկոլ Փաշինյանի աշխատակազմի ղեկավար Արսեն Թորոսյանի հրամանով՝ լուծարվեց «ՁԻԱՀ-ի կանխարգելման հանրապետական կենտրոնը»։ Թավշյա կառավարությունը հրաժարվեց այդ կենտրոնում աշխատող մասնագետների ծառայությունից, որոնց մեծ մասը գենետիկ-կենսաբաններ էին և այսօր կարող էին ԴՆԹ հետազոտություններ կատարել։

Ինչ վերաբերում է Փաշինյանի արդարացմանը, թե կառավարությունը կամ Առողջապահության նախարարը չեն կարող գնալ, ամեն օր բոլոր տեղերը պտտվել, տեսնել՝ ով ինչպես է աշխատում։ Փաշինյանին պետք է մի կերպ հասկացնել, որ ամեն օր բոլոր տեղերը գնալ պետք չէ, սակայն կարևոր է՝ տալ հանձնարականներ, սահմանել ժամկետներ և վերահսկել, որ դրանք ճիշտ ժամանակին կատարվեն։ Դիակների նույնականացման և ճանաչման հարցը ո՞վ է զեկուցում վարչապետին։ Հենց այդ զեկուցողը պետք է առաջինը ազատվեր և օրենքի առաջ պատասխան տար։ Դա չէր կարող այլ անձ լինել, քան առողջապահության ներկա կամ նախկին նախարարը։ Ամեն դեպքում՝ հազիվ թե զեկուցողները Աբովյանի դիսպանսերի՝ աշխատանքից ազատված սանիտարները լինեին։ Իսկ եթե Փաշինյանին այդ հարցով երբեք ոչ ոք ոչինչ չի զեկուցել, կնշանակի նրան զոհերի մարմինների ու մասունքների հարցը երբևէ չի հետաքրքրել։ 

Հայկ Դավթյան