ՀԱՊԿ-ից ասում են՝ ձեր խնդիրը դուք լուծեք, իսկ «թավիշի» համար ադրբեջանական զորքը «տուրիստ» է

Հայաստանի իշխանությունները մայիսի 12-ից արձանագրել են, որ ադրբեջանական զինուժը առնվազն երեք ուղղություններով ներխուժել է Հայաստանի Հանրապետության տարածք և փաստացի ամրացել մի քանի կիլոմետր խորության վրա։ Երեկ հայտնի դարձավ արդեն ադրբեջանական կողմից սադրանքի մասին և դրա արդյունքում հայկական կողմը զոհ ունի:

Միջադեպը տեղի է ունեցել Շորժայում, սադրանքը Ադրբեջանն է արել, մենք պահանջ ենք ներկայացրել, որպեսզի լքեն ՀՀ սուվերեն տարածքը, բայց իրենք շարունակում են մնալ, և երբեմն պրովոկացիաներ են անում, երեկ Առաջին ալիքին տված հարցազրույցում ասել է ՀՀ Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արմեն Գրիգորյանը՝ պատասխանելով հարցին, թե ի՞նչ է կատարվում Վերին Շորժայի հատվածում, ինչո՞ւ ունենք զոհ:

Այսինքն, եթե ադրբեջանական կողմը շարունակի այսպես սադրանքների գնալ՝ ի՞նչ է անելու Փաշինյանի իշխանությունը՝ բացի փաստեր արձանագրելուց...

Նա հայտնել է, որ փոխանցել են ՀԱՊԿ-ին՝ քննարկումներ սկսելու համար, հասկանալու, թե իրավիճակին ինչպիսի լուծում ենք տալու. «Ընդհանուր սահմանում իրավիճակը լարված է, բայց համեմատության մեջ ցերեկվա լարվածությունն որոշակի նվազում է ապրել, բայց դա չի նշանակում, որ հանդարտություն կա: Մենք բազմիցս մեր գործընկերներին ներկայացրել ենք, որ այսպիսի իրավիճակում՝ լարված պայմաններում, հնարավոր չի լինելու իրավիճակը վերահսկողության տակ պահել: Այդ մասին, մեր ՀԱՊԿ գործընկերներին տեղյակ ենք պահել և ասել ենք, որ հնարավոր է ցանկացած իրավիճակում, ցանկացած զարգացման դեպքում իրավիճակը վերահսկողությունից դուրս գա, և սա ևս մեկ անգամ ցույց տվեց, որ անհրաժեշտ է անհապաղ միջոցառումներ ձեռնարկել, որպեսզի խնդիրը շատ արագ լուծում ստանա, հակառակ դեպքում կարող է այս լարվածությունը որևիցե միջադեպով ամբողջովին վերահսկողությունից դուրս գա»,- հավելել է ԱԽ քարտուղարը:

Նա նաև հայտնել է, որ այժմ բանակցություններ են վարում, որ ՀԱՊԿ պաշտպանության նախարարների կոմիտեի հանդիպում լինի, այնուհետև կլինի անվտանգության խորհրդի քարտուղարներին հանդիպում և կշարունակվի գործընթացը: «Կարևոր է նշել, որ այսօր իրավիճակի փոփոխություն է եղել, սահմանում զոհ կա, որն ամբողջովին փոխում է իրավիճակը և պետք է ՀԱՊԿ-ը արագացնի, ՀԱՊԿ-ը պարտավորություն ունի նաև առաքելություն ուղարկելու հակամարտության գոտի կամ ստեղծված իրավիճակում տվյալ պետության տարածքում, որ գնահատական տա: Մենք հույս ունենք, որ ՀԱՊԿ-ը նաև առաքելություն կուղարկի: ՀՀ վարչապետի և ՌԴ նախագահի շփումների արդյունքում նաև համաձայնություն կա, որ Ադրբեջանը պետք է լքի ՀՀ սահմանները, դիրքորոշումն այդպիսին է և բոլորը կիսում են այդ դիրքորոշումը: Այստեղ կարևոր է, որ այս դիրքորոշումով ենք առաջնորդվում և հստակ գիտենք՝ այլ հարց չի կարող քննարկվել Ադրբեջանը պետք է լքի ՀՀ տարածքը»:

Փաստորեն, Հայաստանի ԱԽՔ-ն արձանագրում է, որ ցանկացած պահի ՀՀ սահմաններում իրավիճակը կարող է դուրս գալ վերահսկողությունից, բայց Արմեն Գրիգորյանը չի ասում, թե ՀՀ ՊՆ-ն, ԱԱԾ-ն ինչ քայլեր են ձեռնարկում, որ օրինակ նման դեպքերը չկրկնվեն:

Պարզվում է, նույնիսկ երեկվա դեպքի պայմաններում՝ Փաշինյանի իշխանությունը սպասում է ՀԱՊԿ-ն առաքելություն ուղարկի... Գրիգորյանն ասում է, ՀԱՊԿ-ը պարտավորություն ունի առաքելություն ուղարկելու հակամարտության գոտի, որպեսզի գնահատական տա:

Ի դեպ, Արմեն Գրիգորյանն ակնարկել է, որ Հայաստանն արդեն կարող է ՀԱՊԿ-ին դիմել՝ 4-րդ հոդվածով. «Մեր դաշնակիցների դիրքորոշումն է, որ խաղաղ, դիվանագիտական ճանապարհով կարող է հարցը լուծվել, բայց այս միջադեպը ցույց է տալիս, որ սպառվում է խաղաղ և դիվանագիտական ճանապարհով խնդիրը լուծելու հնարավորություններն և ավելին ասեմ, ՀԱՊԿ 4-րդ հոդվածով ՀԱՊԿ-ին դիմելու իրավիճակ են ստեղծում և ՀԱՊԿ-ը այս հանգամանքը պետք է հաշվի առնի: Մենք շարունակում ենք հուսալ, որ քաղաքական-դիվանագիտական ճանապարհով խնդիրը կլուծվի, եթե հանկարծ քաղաքական-դիվանագիտական ճանապարհով հնարավոր չլինի, ստիպված ենք լինելու այլ գործիքներ կիրառել»:

Իսկ ի՞նչ կարող է փոխվել, եթե օրինակ ՀԱՊԿ-ից Հայաստան առաքելություն ժամանի՝ տեղում իրավիճակին ծանոթանալու համար: Նույն բանը՝ ինչ մինչ այժմ են հայտարարել՝ խնդիրը պետք է լուծել խաղաղ ճանապարհով: Իսկ խնդիր ասվածը ի՞նչն է՝ սահմանազատման գործընթաց:

Այսինքն, Հայաստանը բախվել է այս վիճակին՝ գնացեք սահմաններ գծեք Ադրբեջանի հետ, որպեսզի ադրբեջանական զորքը դուրս գա ձեր երկրի՞ց...

ՀԱՊԿ-ից ի դեպ, երեկ անդրադարձ է եղել: Մայիսի 25-ին ՀԱՊԿ միացյալ շտաբում տեղի է ունեցել ՀԱՊԿ անդամ պետությունների պաշտպանության և անվտանգության կոմիտեների ներկայացուցիչների հանդիպումը։ Տեղեկությունը հայտնեց կազմակերպության մամուլի ծառայությունը։ Հանդիպմանը ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի տեղակալ Վալերի Սեմերիկովը հանդես է եկել զեկույցով, որում գնահատել է ռազմաքաղաքական իրավիճակը ՀԱՊԿ-ի պատասխանատվության գոտում, տեղեկացրել մարտահրավերներին հակազդելու, ռազմական համագործակցության հեռանկարների մասին։

Այս համատեքստում նա անդրադարձել է ԼՂ–ին` ընդգծելով, որ հակամարտության գոտում իրավիճակն, ընդհանուր առմամբ կայունացել է: Իսկ հայ-ադրբեջանական սահմանին գրանցված վերջին սրացումը, Սեմերիկովի խոսքով, պահանջում է հրատապ միջոցառումների ընդունում, առաջին հերթին` քաղաքական և դիվանագիտական բնույթի, և Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև սահմանազատման և սահմանազատման հարցերի լուծում:

Ահա, թե ինչպես են ՀԱՊԿ-ում պատկերացնում իրավիճակի հանգուցալուծումը՝ քաղաքական-դիվանագիտական ճանապարհով հարթել իրավիճակը, իսկ Հայաստանն ու Ադրբեջանը թող սահմանազատման և սահմանազատման հարցերն ինքնուրույն լուծեն:
Հիմա այս պայմաններում, դեռ որքա՞ն է Փաշինյանի «թավշյա» իշխանությունը ՀՀ տարածք ներխուժած ադրբեջանցիներին «տուրիստ» համարելու:

Մետաքսյա Շալունց