Թրամփի «առեղծվածային» շրջագայությունը, կեղծ ցավակցականն Իրանին և տարածաշրջանային շահերը

Թեհրանի շուրջ զարգացումների վերաբերյալ պաշտոնական Վաշինգտոնի հայտարարությունները բուռն են ընդունվեցին Իրանում: Նախ` ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը ցավակցեց Իրանի ժողովրդին՝ կապված Թեհրանում տեղի ունեցած ահաբեկչական հարձակումների հետ։ «Մենք սգում և աղոթում ենք Իրանում ահաբեկչական հարձակումների անմեղ զոհերի, Իրանի ժողովրդի համար, որը դժվար ժամանակներ է վերապրում։ Մենք ընդգծում ենք, որ ահաբեկչությունը հովանավորող երկրները ենթարկված են անձամբ այդ չարիքի զոհը դառնալու ռիսկին»,-ասվում է պետության ղեկավարի հայտարարությունում։ Իրանի ՆԳՆ տվյալներով՝ ներկայում իրավիճակը գտնվում է անվտանգության ուժերի լիարժեք վերահսկողության տակ։ Վերջին տվյալներով՝ կրկնակի ահաբեկչության զոհն դարձան 13 մարդ, ևս 43-ը վիրավորվել է։ ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդն Իրանի մայրաքաղաքում տեղի ունեցած ահաբեկչություններն անվանել է «բարբարոսական և երկչոտ», ինչպես նաև կոչ արել պատասխանատվության ենթարկել կազմակերպիչներին, իրագործողներին և նրանց, ովքեր ֆինանսավորել են այդ հարձակումները։ Հայտարարությունը, որը հաստատել են ԱԽ բոլոր 15 անդամները, նախապատրաստվել էր հունիսի 7-ին Ճապոնիայի կողմից՝ Ասիախաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանի երկրների անունից։ ԱԽ-ում ընդգծել են, որ ահաբեկչությունն իր բոլոր ձևերով ու դրսևորումներով իրենից ներկայացնում է միջազգային խաղաղության ու անվտանգության լրջագույն սպառնալիքներից մեկը, իսկ ցանկացած ահաբեկչական գործողություն հանդիսանում է «հանցավոր և չարդարացված»։ Սակայն պաշտոնական Թեհրանը քննադատեց Թրամփի հայտարարությունը: Իրանի արտգործնախարար Մուհամմադ Ջավադ Զարիֆը քննադատությամբ է պատասխանել ԱՄՆ նախագահի հայտարարությանը՝ կապված Թեհրանում տեղի ունեցած ահաբեկչությունների հետ։ «Սպիտակ տան հակասական հայտարարությունը և սենատի պատժամիջոցները հնչել են այն պահին, երբ իրանցիները բախվել են ահաբեկչության՝ ԱՄՆ-ի արբանյակի (Սաուդյան Արաբիա) աջակցությամբ։ Իրանցի ժողովուրդը մերժում է ԱՄՆ-ի կողմից բարեկամության նման հավաստիացումները»,-գրել է Զարիֆն իր թվիթերյան էջում։ Նկատենք, որ Իրանի Իսլամական հեղափոխության պահակազորն իր պաշտոնական հայտարարության մեջ Սաուդյան Արաբիայի իշխանություններին մեղադրել է Թեհրանում կատարված ահաբեկչական հարձակումներին առնչություն ունենալու մեջ։ Չնայած այն բանին, որ հարձակումների պատասխանատվությունը ստանձնել է ԴԱԻՇ խմբավորումը, իրանական կողմը կարծում է, որ դա Էր Ռիադի ձեռքի գործն է: Հայտարարությունում նշվում է, որ հարձակումը տեղի է ունեցել ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի՝ Սաուդյան Արաբիա այցից մեկ շաբաթ անց։ Իր հերթին, կարծես լարվում են Սաուդիան Արաբիայի և Թուրքիայի հարաբերությունները: Սաուդիան Արաբիայում օնլայն արշավ է սկսվել, որը կոչ է անում բոյկոտել թուրքական ապրանքները, քանի դեռ պաշտոնական Անկարան պաշտպանում է Կատարին՝ արաբական աշխարհում խորացող դիվանագիտական ճգնաժամի ֆոնին: Երեկ Թուրքիայի խորհրդարանը, նախագահի կուսակցության առաջարկությամբ, օրենք էր ընդունել՝ արտոնելով զորքերի տեղակայումը Կատարում: Ռեջեփ Էրդողանը հայտնի է Կատարի առաջնորդների հետ իր սերտ հարաբերություններով, որոնց հետ համակարծիք է արտաքին քաղաքականությանը վերաբերող մի շարք հարցերում: Այսպիսով, կրոնական պատերազմը, որն ընթանում է Մերձավոր Արևելքում, չշրջանցեց Իրանի տարածքը: Հայտնի է, որ Իրանում աշխատում են Սաուդյան Արաբիայի հատուկ ծառայությունները, գործում են կազմակերպություններ, որոնց ֆինանսավորում է Էր-Ռիադը: Այսինքն, խոշոր հաշվով` Իրանում իրավիճակն ապակայունացնելու մղումներ մշտապես են եղել, ու թերևս, գործ ունենք Իրանի հետ Սաուդյան Արաբիայի և նրա դաշնակիցների կրոնական պատերազմի հետևանքով տեղի ունեցած ահաբեկչության հետ` Թրամփի կողմից Իրանի նկատմամբ ընդգծված բացասական տրամադրությունների ֆոնին: Մետաքսյա Շալունց