Ռուսաստան-Արևմուտք բախում՝ Արցախում. Կփլուզվի միակ հարթակը

ԱՄՆ պետքարտուղար Էնթոնի Բլինկենը այսօր և վաղը Բրյուսելում կայանալիք ՆԱՏՕ-ի արտգործնախարարների հավաքի շրջանակում դեմ առ դեմ հանդիպում կունենա իր թուրք գործընկեր Մևլութ Չավուշօղլուի հետ:

Հանդիպումը տեղի է ունենում մի ժամանակահատվածում, երբ Վաշինգտոնը և Անկարան մի շարք հարցերի շուրջ հակասություններ ունեն, այդ թվում`Թուրքիայի կողմից ռուսական С-400 հրթիռային համակարգերի գնումը և ԱՄՆ-ի աջակցությունը Սիրիայում քրդական զինված խմբավորմանը, որին Թուրքիան բնորոշում է որպես ահաբեկչական:
Բլինկենը կհանդիպի նաև Հունաստանի արտաքին գործերի նախարար Նիկոս Դենդիասի հետ, որի հետ Թուրքիան վիճում է արևելյան միջերկրածովյան ածխաջրածնային ռեսուրսների շուրջ: Հանդիպումը արդյունք է ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար Ենս Ստոլտենբերգի ջանքերի, ենթադրվում է, որ Ստոլտենբերգը հորդորել է Բլինկենին հանդիպել ինչպես Չավուշօղլուի, այնպես էլ Դենդիասի հետ`երկու կողմերի բանակցությունները խրախուսելու համար:

Միաժամանակ ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենի՝ ազգային անվտանգության հարցերով խորհրդական Ջեյք Սալիվանը MSNBC-ին ասել է, որ ԱՄՆ-ՌԴ հարաբերություններին «ծանր օրեր» են սպասվում, քանի որ երկրները տարաձայնություններ ունեն կարևոր հարցերի շուրջ:

«Մենք այն կարծիքին ենք, որ Ռուսաստանին դժվար օրեր են սպասվում, քանի որ կան հարցեր, որոնց շուրջ մենք խորը տարաձայնություններ ունենք, կան գործողություններ, որոնց պետք է վճռական պատասխան տալ: Միևնույն ժամանակ, մենք կարծում ենք, որ Ռուսաստանի հետ կարող ենք աշխատել առանցքային ոլորտներում, այդ թվում`միջուկային ոլորտում, որտեղ մի քանի շաբաթ առաջ հինգ տարի ժամկետով երկարաձգել ենք New START-ը (Ռուսաստանի Դաշնության և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների միջև ռազմավարական հարձակողական զենքի հետագա նվազեցման և սահմանափակման միջոցառումների մասին պայմանագիր)»,- մանրամասնել է նա:
Պատասխանելով լրատվամիջոցի թղթակցի այն հարցին, թե արդյոք Բայդենի խոսքերը ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հասցեին սխալ էին ձևակերպված, և արդյոք Պուտինը մարդասպան է, Սալիվանը դրական պատասխան է տվել: Սալիվանը մանրամասնել է, որ Բայդենի խոսքերն ուղղակի հարցի ուղղակի պատասխան են:

Հիշեցնենք՝ մարտի 17-ին ABC հեռուստաընկերությամբ հեռարձակվել է Բայդենի հարցազրույցը, որի ընթացքում ԱՄՆ նախագահը, պատասխանելով այն հարցին, թե արդյոք ինքը Վլադիմիր Պուտինին համարում է մարդասպան, նշել է՝ «Այո, ես համարում»: Մեկ օր անց Պուտինն արձագանքել էր Բայդենին ծաղրական հայտարարությամբ: «Ով նման բան է ասում, ինքն է այդպիսին»,- շեշտել է նա՝ միևնույն ժամանակ առողջություն մաղթելով ԱՄՆ նախագահին:

Բացի այդ, Պուտինն ԱՄՆ նախագահին հրավիրել էր նաև առցանց բանավեճի: Բայդենն ի պատասխան նշել էր, որ Պուտինի հետ կխոսի «ինչ-որ պահի»:

Այնուամենայնիվ, այս պահի դրությամբ Միացյալ Նահանգները հրաժարվում է մասնակցել քննարկմանը: Ռուսաստանի հետ փոխհարաբերությունները, ինչպես կանխատեսում են վերջին մի քանի օրերին փորձագետները, էլ ավելի կլարվեն:

Ըստ էության, երեկ ՌԴ ԱԳ նախարար Լավրովը հայտարարեց, որ Ռուսաստանը հարաբերություններ չունի ԵՄ-ի հետ որպես կազմակերպություն, քանի որ ոչնչացվել է այդ հարաբերությունների ողջ ենթակառուցվածքը: Այժմ ԱՄՆ-ի հետ հարաբերություններն են հարվածի տակ:

Աշխարհաքաղաքական տարբեր հարցերից զատ, այստեղ կարևոր է՝ Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության շուրջ Ռուսաստան-Արևմուտք ներկայիս առճակատման աստիճանը:

ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներ են՝ Ռուսաստանը, Միացյալ Նահանգներն ու Ֆրանսիան: Այսինքն՝ Մոսկվան ի դեմս Վաշինգտոնի և Փարիզի ունի հիմա երկու հակառակորդ, որոնց հետ հանդիսանում է միջնորդ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբում:
Ի դեպ, սա միակ հարթակն էր մնացել, որտեղ Մոսկվան, Վաշինգտոնը և Փարիզը, որպես ԵՄ անդամ պետություն, համագործակցում էին:

Արդյոք այս հարթակում էլ կսկսվի առճակատո՞ւմ...

Եթե այո, ապա՝ ոչ մի լավ բանի դա չի հանգեցնի: Առանց այն էլ Հայաստանում բախվել են արևմտյան ու ռուսաստանյան թևերի կողմնակիցները, հասարակությունն էլ՝ սև ու սպիտակի:

Եթե ԵԱՀԿ Մինսկի խմբում էլ Ռուսաստանն ու Արևմուտքը բախվեն ավելի արտահայտիչ ձևով՝ սա էլ ավելի կսրի իրադրությունը Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ՝ դրանից բխող բացասական ու ավելի վտանգավոր հետևանքներով:

Մետաքսյա Շալունց