Փաշինյանական Հայաստանի «զարգացումն»` Ադրբեջանով․ նոր սկանդալային գործարք

Եթե դեռ տարիներ առաջ Հայաստանում խոսում էին տնտեսական անկախության, էներգետիկ այլընտրանքային ուղղությունների զարգացման հնարավորությունների մասին ու մշտապես շեշտում էին, որ ճիշտ չէ, որ Հայաստանն ունի ահռելի կախվածություն Ռուսաստանից, ապա երեկվա մի սկանդալային լուրի հրապարակումը կարելի է ուղղակի սկանդալային որակել։

Պարզվում է, «Գազպրոմ Էքսպորտ» ռուսական ընկերությունը և «Սոկար» Ադրբեջանի նավթարդյունահանող պետական ընկերությունը երեկ կնքել են Ադրբեջանի տարածքով ռուսական գազի փոխադրման կարճատև պայմանագիր:

«Գազպրոմ էքսպորտի» պաշտոնական հաղորդագրությունում նշվում է, որ պատճառը «Հյուսիսային Կովկաս-Անդրկովկաս» գազատարի վերանորոգումն է: Այս գազատարը իրար է կապում Ռուսաստանը, Վրաստանը և Հայաստանը։

Ստորագրված փաստաթղթի համաձայն, «Հյուսիսային Կովկաս-Անդրկովաս» գազատարի վերանորոգման կապակցությամբ ռուսական գազն Ադրբեջանի տարածքով կփոխադրվի Հայաստան: «Ենթադրվում է, որ այդ աշխատանքը կտևի երեք շաբաթ, դրանից հետո ռուսական գազը Հայաստան կհասնի հին տարբերակով՝ Ռուսաստանից Վրաստան»,- ասել է «Գազպրոմ Էքսպորտ» ընկերության ներկայացուցիչը:

Ադրբեջանում որոշ լրատվամիջոցներ դա գնահատել են որպես «Ադրբեջանի կողմից բարի կամքի դրսևորում»: Մինչդեռ, բնական վառելիքն անմիջականորեն Ադրբեջանից Հայաստան չի փոխադրվելու: «Սոկար» պետական ընկերության հանրային կապերի բաժնի ղեկավար Իբրահիմ Ահմեդովը պարզաբանել է, որ ռուսական գազն Ադրբեջանի տարածքով՝ համապատասխան տարանցիկ վճարով, մարտի 17-ին կփոխադրվի Վրաստան, որտեղից էլ կհասնի Հայաստան: Ահմեդովը հրաժարվել է հայտնել տարանցիկ վճարի չափը:

2020 թվականին «Գազպրոմը» Հայաստան է փոխադրել 2 միլիարդ 209 միլիոն խորանարդ մետր բնական վառելիք: 2021 թվականի հունվարին մատակարարման ծավալը 9 տոկոսով ավելացել է:

Այստեղ բոլորովին էլ կարևոր չէ, որ երեք շաբաթով «Գազպրոմը» Հայաստանի համար նախատեսված գազը միառժամանակ կփոխադրի Ադրբեջանի տարածքով։ Կարևորը փաստն է՝ իր բոլոր դրսևորումներով։

Նախ, ակնհայտ է, որ առանց Հայաստանի գոնե երևացող մասնակցության կնքվում է նման համաձայնություն։ Այսինքն՝ մի փաստ, որը թույլ է տալիս Ադրբեջանին ցույց տալ, թե՝ «ռուսների խաթր՝ հայերին լավություն ենք անում», «տեսեք, թե ինչ բարի ենք»․․․
Բացի այդ, Ռուսաստանն այս գործարքով հնարավորություն է տալիս խփել Վրաստանի «քթին», հասկացնելու համար, որ տեսեք, ցանկացած պահի կարող ենք ձեզ էլ նեղել, վրացական տրանզիտի համար խնդիրներ առաջացնել։

Իսկ իրականում, ամեն ինչ բավական տխուր է։ Հայաստան պետություն, որպես տարածաշրջանային խաղացող, դերակատար գոյություն չունի․ ամեն ինչ որոշվում է առանց մեզ և մեր փոխարեն։ Եվ կապ չունի, որ սա երեք շաբաթանոց ծրագիր է, այսպես կարող է համաձայնություն կնքվել նաև ապագայում՝ ոչ երեք շաբաթով և ոչ միայն այս ոլորտում։

Ահա, Փաշինյանի կապիտուլյացիոն իշխանության գոյատևման ողջ «հմայքը»։

Մետաքսյա Շալունց