Սկանդալային նամակ՝ դավաճանական լռության հիմք. Իսկ եթե Խաչատուրովը տեղում լիներ

Պատերազմից 26 օր առաջ ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար Ստանիսլավ Զասը նամակ է գրել Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արմեն Գրիգորյանին և կցում է փաստաթղթերի փաթեթ, որտեղ առաջարկում է ՀԱՊԿ շրջանակներում ռազմական շտաբային զորավարժություններ անցկացնել։ Այս մասին ֆեյսբուքյան էջում հրապարակած «Requiem 5. Երազանքներ» վերտառությամբ տեսանյութում օրերս բացահայտեց Սուրբ Աթոռում ՀՀ նախկին դեսպան Միքայել Մինասյանը՝ նշելով, թե Զասը նամակում նկարագրել է այն պատերազմը, որը տեղի ունեցավ։

«Նա նկարագրում է այն պատերազմը, որին պետք է պատրաստվի Հայաստանը, և Հայաստանին կոչ է անում դիմել ՀԱՊԿ՝ պատերազմի սկսվելուց առաջ, որովհետև, ըստ այդ փաստաթղթի, Հայաստանն անկարող էր դիմանալ այն պատերազմին, որը նկարագրված էր ՀԱԿՊ գաղտնի նամակում»,-նշեց Մինասյանը՝ հավելելով, որ հաղորդումից հետո նյութերը հրապարակելու է, և մասնագետները կարող են կարդալ, որովհետև այնտեղ կա ամեն ինչ։ «Նկարագրված էր, որ ՀՀ-ում 2019-ից գործում են գաղտնի գործակալական ցանցեր՝ ահաբեկիչներից բաղկացած, որոնք պատրաստվում էին և պատրաստվել են պատերազմի ժամանակ անել ինֆորմացիոն և ռազմական «տեռակտներ»։ Եվ ԱԱԾ-ն պետք է նրանց իդենտիֆիկացներ և նեյտրալիզացներ։ Այդ նույն նամակում գրված է, որ 2018-ից սկսված՝ խախտվել է ռազմական բալանսը՝ հօգուտ Ադրբեջանի»: Մինասյանի փոխանցմամբ՝ նամակում նշված է նաև, որ Նախիջևանի դիրքային զիջումները ռազմավարական խնդիր են առաջացրել Հայաստանի և Արցախի անվտանգության համար։ «Այդ նամակում և փաստաթղթերում նկարագրված է, որ Հայաստանն արդեն 2 տարի տանուլ է տալիս ինֆորմացիոն և դիվանագիտական պատերազմը, և սպասվում է խայտառակ պարտություն։ Նամակում գրված է, որ, հաշվի առնելով բոլոր տիպի խնդիրները, Հայաստանը և Արցախը կռվելու են Ադրբեջանի և Թուրքիայի հետ։ Այդ նույն նամակում գրված է, որ այդ երկու երկրները Սիրիայից և ուրիշ երկրներից ներգրավելու են տեռորիստների, վարձկանների»,- ասել է նա՝ նշելով, որ նամակն ու փաստաթղթերը կարդալու դեպքում ընթերցողների մազերը կսպիտակեն։

Այսինքն, ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի նամակը և կից փաստաթղթերը դիվանագիտական զգուշացումներ են, դրանք ուղիղ մեսիջ էին Հայաստանի իշխանություններին՝ դիմեք ՀԱՊԿ, հակառակ դեպքում տանուլ եք տալու:

Այսպես, հարցը հետևյալն է՝ ինչո՞ւ Հայաստանի Հանրապետությունը չդիմեց ՀԱՊԿ-ին...

Ընդ որում, Մինասյանը հրապարակեց Արցախի պատերազմից 26 օր առաջ ՀՀ անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արմեն Գրիգորյանին ՀԱՊԿ քարտուղար Ստանիսլավ Զասի ուղարկած գաղտնի նամակը, որում նկարագրված է սպասվող պատերազմը։

Այսինքն, ակնհայտ է, որ Նիկոլ Փաշինյանը ո´չ պատերազմի նախօրեին, ո´չ էլ դրա ընթացքում չի դիմել ՀԱՊԿ՝ ունենալով հենց ՀԱՊԿ-ի կողմից փաստերի արձանագրումներ: Հայտնի է, որ ՀԱՊԿ-ի հրապարակված փաստաթղթերի մասին տեղեկությունները, հրապարակումները դատախազությունն ուղարկել է ՀՔԾ՝ այնտեղ քննվող քրեական գործի շրջանակներում քննության առարկա դարձնելու նպատակով:

Մեկ օր մտածելուց հետո Անվտանգության խորհրդի գրասենյակը հանդես եկավ պարզաբանմամբ:

«Միքայել Մինասյանը ֆեյսբուքյան իր էջում հրապարակել էր ՀՀ Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արմեն Գրիգորյանին ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար Ստանիսլավ Զասի կողմից ս.թ. սեպտեմբերի 1-ին ուղղված իբր «գաղտնի» գրության պատճենը: Չմանրամասնելով Մ. Մինասյանի կողմից այդ գրության հետքերով արված անհեթեթ և իրականությունից կտրված մեկնաբանությունները, որոնք նպատակ են հետապնդում ապակողմնորոշելու հայ հանրությանը՝ հերթական վարժանքների պլանը ներկայացնելով իբրև սեպտեմբերի 27-ին սկիզբ առած պատերազմական գործողությունների նախազգուշացում, հարկ ենք համարում հայտնել հետևյալը: Ցավալի է, որ տարբերություն չի դրվում «գաղտնի» և «ծառայողական օգտագործման համար» նշագրերի միջև: Հարկ է նշել, որ եթե փաստաթուղթը ծառայողական օգտագործման համար է, ապա դրա բովանդակությունը գաղտնի չէ, ուղղակի նախատեսված է բուն նշանակությամբ օգտագործման, այլ ոչ թե հրապարակման համար, մինչդեռ փորձ է արվում այդ գրությունը ներկայացնել իբրև գաղտնի նամակ, որը թաքցվել է հայ հանրությունից», - ասված է պարզաբանման մեջ:

Անդրադառնալով նշյալ գրության բովանդակությանը՝ Անվտանգության խորհրդից նշում են, թե ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար Զասի գրությունը վերաբերում է ՀԱՊԿ շրջանակներում անցկացվող հերթական շտաբային վարժանքների կազմակերպման և անցկացման հարցերին. «Հատկանշական է, որ նման շտաբային վարժանքները և զորավարժությունները կրում են մշտական բնույթ և նախատեսվում են ՀԱՊԿ ամենամյա պլաններով: Հարկ է նաև նշել, որ հրապարակված գրությունում նշված նույնաբովանդակ զորավարժություններ են տեղի ունեցել նաև նախկինում, որտեղ մտահղացումները կազմվել են նույն սցենարով: Բացի դրանից պրն. Մինասյանը սուտ պնդումներ է անում, թե իբր նամակով ՀԱՊԿ-ին դիմելու առաջարկ է եղել։

Անվտանգության խորհրդի գրասենյակի կողմից նշյալ գրության հիման վրա իրականացվել են համապատասխան աշխատանքներ՝ շտաբային վարժանքին ՀՀ շահագրգիռ գերատեսչությունների ներկայացուցիչների մասնակցությունն ապահովելու ուղղությամբ»: Ըստ ԱԽ գրասենյակի` ըստ կարգի Պաշտպանության նախարարությանը, Արտակարգ իրավիճակների նախարարությանը, ինչպես նաև Ազգային անվտանգության ծառայությանը իրենք ներգրավել են վերոնշյալ թեմայով շտաբային վարժանքներում, որը կայացել է հեռավար եղանակով՝ տեսակոնֆերանսի միջոցով։

Ինչպես ասում են՝ գլխավոր հարցից խուսափել: Նախ՝ արձանագրենք, որ ողջ 44 օրյա պատերազմի ընթացքում ՀՀ ԱԽՔ-ը չկար, ասելիք չուներ, հետևաբար՝ անելիք էլ չուներ: Պարզ չէ, թե ինչ կարևոր գործերով էր զբաղված: Իսկ եթե ավելի լուրջ՝ նրան, ուրեմն, հրահանգել են չխառնվել ու լռել:

Անվտանգության խորհրդից, ըստ էության, հաստատել են, որ Մինասյանի բացահայտած փաստաթուղթը գոյություն ունի՝ իրականություն է:

Իրականություն է նաև այն, որ Փաշինյանի իշխանությունը չի պատասխանում հարցին՝ թե ինչո՞ւ ՀՀ-ն չի դիմել ՀԱՊԿ-ին, չէ՞ որ Հայաստանի տարածքի վրա էլ ոտնձգություններ կատարվել են պատերազմի ընթացքում, հետևաբար՝ Պուտինի հայտարարությունները, թե ռազմական գործողությունները, եթե Հայաստանի տարածքում չեն, ՌԴ-ն չի կարող խառնվել, կարելի էր ապացույցներով ներկայացնել ՀԱՊԿ-ին և պնդել, որ ՀՀ-ն ենթարկվում է ադրբեջանական ագրեսիայի:

Իսկ մի պահ պատկերացնենք, եթե Յուրի Խարատուրովը լիներ ՀԱՊԿ-ում, ընդհանրապես՝ պատերազմ կսկվե՞ր, կամ՝ եթե սկսվեր՝ ՀՀ իշխանությունը որևէ ելք չէ՞ր գտնի հայկական կողմի համար ավելի բարենպաստ վիճակ ապահովելու ու ճկուն որոշումներ կայացնելու համար: Ուրեմն, Խաչատուրովից ձերբազատվելը ևս դավաճանական ծրագրի մի մաս էր...

Եվ ընդհանրապես, ինչո՞ւ է Արմեն Գրիգորյանը շարունակում մինչ օրս մնալ պաշտոնին: Խորիմաստ լռություն պահպանելու համա՞ր, թե՞ այլ արժանիքներ էլ ունի...

Մետաքսյա Շալունց