Սակարկություն Միլլերի հետ․ գազի գինը կբարձրանա

Ռուսական «Գազպրոմ» ընկերության կառավարման խորհրդի նախագահ Ալեքսեյ Միլլերը և Հայաստանի փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանը քննարկել են 2021 թվականի համար գազի մատակարարման պայմանները: Այս մասին հայտնում է ТАСС գործակալությունը՝ վկայակոչելով գազային ընկերության հաղորդագրությունը: «Կողմերը քննարկել են 2020 թվականին Հայաստան գազի մատակարարմանն ուղղված աշխատանքների արդյունքները, ինչպես նաև գազամատակարարման պայմանները 2021 թվականի համար»,- ասվում է ընկերության հաղորդագրության մեջ:
Ինչպես հայտնի է, «Գազպրոմը» Հայաստանի գազի միակ մատակարարն է։
2019 թվականի հունվարի 1-ից ռուսական գազի գինը ռուսական կողմը Հայաստանի համար սահմանագլխին սահմանեց 150 դոլար՝ նախկին 165 դոլարի փոխարեն՝ 1000 խորանարդ մետրի դիմաց: Թե կոնկրետ ինչ հարցերի շուրջ են պայմանավորվել Ալեքսեյ Միլլերը և Մհեր Գրիգորյանը, հայտնի չէ։ Հաղորդագրության մեջ այդ մասին մանրամասներ չեն ներայացվել։

Ներքին շուկայում գազի մատակարարման գինն առաջիկայում կարող է բարձրանալ՝ պայմանավորված դոլարի փոխարժեքի բարձրացմամբ։ Վերջին մեկ ամսվա ընթացքում դոլարը արժեզրկվել է ավելի քան 10 տոկոսով։ Եթե փոխարժեքի անկման միտումը պահպանվի, ինչի հավանականությունը շատ մեծ է, գազի ներքին գնի բարձրացումը կդառնա անխուսափելի, քանի որ ներքին շուկայումն ՀՀ սպառողը սպառած գազի դիմաց վճարում է դրամով։ Մինչդեռ «Գազպրոմ Արմենիա» ընկերությունը սահմանագլխին գազի դիմաց վճարում է դոլարով։ Հետևաբար, դոլարի թանկացումը լիարժեք հիմք է, որպեսզի ընկերությունն առաջիկայում դիմի հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժովին՝ սակագնի բարձրացման առաջարկով։ Հանձնաժողովն այս դեպքում «Գազպրոմ Արմենիա» ընկերության հայտը չբավարարելու որևէ հիմք չի ունենա։ Այս պարզ իրողությունը հրաշալի հասկանում են նաև ՀՀ իշխանությունները՝ բնականաբար, գիտակցելով, որ գազի թանկացումն առաջ կբերի սոցիալական և տնտեսական պայթյուն, որն իշախանության համար քաղաքական անցանկալի հետևանք կունենա։
Հնարավո՞ր է արդյոք, որ հայկական կողմը փորձում է լեզու գտնել Մոսկվայի հետ գազի գինը չբարձրացնելու շուրջ։ Խնդիրն այն է, որ ներկա պահին, որպեսզի Հայաստանի ներիքն շուկայում գազի սպառողական գինը չբարձրանա, Հայաստանը պետք է սահմանագլխին ավելի էժան գազ ստանա։ Տեսականորեն, օրինակ՝ եթե Հայաստանը 1000 խմ գազը ստանա 150 դոլարով, ինչպես որ ստանում էր մինչև 2019 թվականի հունվարի 1-ը, իրավիճակը կարող է կտրուկ փոխվել։ Այդ դեպքում հնարավոր կլինի ներքին շուկայում խուսափել գազի գնի վերահաս թանկացումից։
Կանի՞ արդյոք նման նվեր Գազպրոմն Հայաստանին և ի՞նչ կպահանջի դրա դիմաց՝ ցույց կտա ժամանակը։ Հետհաշվարկը սկսված է՝ ժամանակն աշխատում է ի վնաս Հայաստանի։

Հայկ Դավթյան