Ադրբեջանական զորքը մտավ Լաչին. Աչքդ լույս, Փաշինյան Նիկոլ

Ադրբեջանի զինված ուժերի ստորաբաժանումները այս գիշեր մուտք գործեցին Լաչինի շրջան: Ալիևն այսօր ասում է՝ Ղարաբաղյան հակամարտություն այլևս չկա, «Ղարաբաղում ապրող հայերը Ադրբեջանի քաղաքացիներ են»:

Նիկոլ Փաշինյա՛ն, աչդք լույս: Գտնվեց այն լուծումը, որ ընդունելի կլինի ոչ միայն Հայաստանի ու Արցախի, այլև Ադրբեջանի համար: Մեկ տարբերությամբ՝ Հայաստանի ու Արցախի համար այս լուծումը պարտվողական է, միայն Ադրբեջանի համար է ընդունելի:

Համաձայն Հայաստանի վարչապետի, Ռուսաստանի և Ադրբեջանի նախագահների կողմից նոյեմբերի 9-ին ստորագրված հայտարարության՝ Լաչինի շրջանից հայկական կողմը պետք է դուրս գար մինչև դեկտեմբերի 1-ը: Ավելի վաղ հայկական Զինված ուժերը լքել էին Աղդամի և Քելբաջարի շրջանները: Եռակողմ հայտարարության մեջ նշվում է նաև, որ Լաչինի միջանցքը՝ 5 կմ լայնությամբ, որը կապահովի կապը Լեռնային Ղարաբաղի և Հայաստանի միջև, մնում է Ռուսաստանի Դաշնության խաղաղապահ զորախմբի վերահսկողության տակ:

Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևն այսօր առաջարկել է բացել միջանցք, որը կմիավորի Նախիջևանը երկրի արևմտյան հատվածների հետ: «Մենք դուրս ենք բերում Նախիջևանը շրջափակումից, միաժամանակ բացում ենք նոր տրանսպորտային զարկերակ: Կարող եմ ասել, որ բոլոր երկրները կշահեն դրանից»,- ասել է Ալիևը այսօրվա իր ուղերձում՝ հավելելով, որ նոր միջանցքին կմիանան Ռուսաստանը, Թուրքիան, Իրանը և Հայաստանը:

Նա այնուհետև հավելել է, որ Լաչինի միջանցքը հանձնվել է ռուս խաղաղապահների վերահսկողությանը, համաձայնեցվել է կիլոմետրանոց լայնությունը: «Լաչինի շրջանի ռազմավարական նշանակությունը միաժամանակ նրանում է, որ շրջանի տարածքով և Լաչին քաղաքի միջով անցնում է Լաչինի միջանցքը: Ինչպես ձեզ հայտնի է, այդ միջանցքը հանձնվել է Ռուսաստանի խաղաղապահ ուժերի վերահսկողությանը: Երկար տարիներ միջանցքը գտնվել է հայկական զինված ուժերի, օկուպանտների հսկողության տակ: Կարող եմ ասել, որ նոյեմբերի 10-ին ստորագրված համատեղ համաձայնագրի նախնական տարբերակում եղել է դրույթ այդ միջանցքը հայկական զինված ուժերի վերահսկողության տակ պահելու մասին: Ես դեմ եմ հանդես եկել դրան, և արդյունքում այդ միջանցքը հանձնվել է ռուս խաղաղապահ ուժերին: Կարծում եմ, որ դա շատ մեծ ձեռքբերում է»,- նշել է Ալիևը ժողովրդին ուղղված իր ուղերձում:

Նրա խոսքով՝ «հայտարարության նախնական տարբերակի վրա ակտիվ աշխատանքներ են տարվել, հատկապես Շուշիի ազատագրումից կարճ ժամանակ հետո»: «Հայտարարության նախնական տարբերակում մեզ առաջարկվում էր, որպեսզի Լաչինի միջանցքը լինի 30կմ: Ես կտրականապես դեմ էի դրան և ասացի, որ հայկական կողմի այդ նկրտումները բացարձակապես հիմնավորված չեն: Միջանցքի շրջանակում անվտանգության միջոցառումների ապահովման համար այդպիսի լայն միջանցքի անհրաժեշտություն չկա: Ուստի ես դա համարեցի միանգամայն անընդունելի առաջարկ և հայտնեցի իմ կարծիքը: Հետո երկրորդ տարբերակում նախատեսվում էր, որ Լաչինի միջանցքի լայնությունը կազմի 10 կմ: Ես դրան համաձայնություն չտվեցի, արդյունքում համաձայնություն ձեռք բերվեց 5կմ լայնությամբ միջանցքի շուրջ: 5 կմ լայնությամբ միջանցքը ընդգրկում է բավականաչափ տարածություն և՛ մեզ, և՛ Լեռնային Ղարաբաղում ապրող հայերի, և՛ անվտանգության ապահովման համար»,- հայտարարել է Ալիևը:

Այսպես, Ալիևն արդեն Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության և Ադրբեջանի միջև տրանսպորտային միջանցքը «նոր տրանսպորտային զարկերակ» է ներկայացնում:

«Եռակողմ հայտարարության (Լեռնային Ղարաբաղի վերաբերյալ) իններորդ կետն վկայում է բոլոր տնտեսական տրանսպորտային կապերի վերականգնման մասին: Երկու ուղղությամբ տրանսպորտային միջոցների և ապրանքների անխոչընդոտ տեղաշարժն ապահովելու համար Հայաստանը երաշխիքներ է տալիս Նախիջևանի և Ադրբեջանի արևմտյան շրջանների միջև տրանսպորտային կապերի անվտանգության ապահովման համար», - ասել է Ալիևն ադրբեջանական ժողովրդին ուղղված հեռուստատեսային ուղերձում:

Նրա խոսքով, տրանսպորտային կապի վերահսկողությունը կիրականացնի Ռուսաստանի Դաշնության սահմանապահ ծառայությունը, իսկ կողմերի միջև կնքված համաձայնագրի հիման վրա կապահովվի նոր տրանսպորտային հաղորդակցությունների կառուցում՝ Նախիջևանը կապելով Ադրբեջանի արևմտյան շրջանների հետ:

«Տրանսպորտային միջանցքի բացումը դուրս կբերի Նախիջևանը շրջափակումից, և միևնույն ժամանակ մենք բացում ենք նոր տրանսպորտային զարկերակ: Կարող եմ ասել, որ դրանից միայն կշահեն բոլոր երկրները: Ադրբեջանը միավորվելու է իր անբաժանելի մասի՝ Նախիջևանի հետ: Միավորվում են Ադրբեջանն ու Թուրքիան: Ռուսաստանը, Ադրբեջանը, Թուրքիան, Իրանը և, եթե ցանկանա, Հայաստանը կարող են միանալ այս միջանցքին: Այսպիսով, տարածաշրջանում կարող է ստեղծվել հնգակողմ համագործակցության հարթակ: Այս գաղափարը ես ներկայացրել եմ ինչպես Թուրքիայի նախագահի, այնպես էլ Ռուսաստանի նախագահին, և նրանք դրան դրականորեն են արձագանքել», - ասել է Ալիևը:

Նա նշել է, որ Ադրբեջանը ցանկանում է երկարաժամկետ խաղաղություն. «Դրան հասնելու համար անհրաժեշտ է, որ համագործակցությունը զարգանա անվտանգության միջոցառումների հետ միասին: Մենք պատրաստ ենք համագործակցության»:

Երկարաժամկետ խաղաղություն խոստացող Ալիևն անդրադարձել է նաև Ղարաբաղում գերիների և դիերի փոխանակման գործընթացը շարունակելու գործընթացին: Ալիևը հայտարարել է Բաքվի և Երևանի միջև Ղարաբաղում դիերի և գերիների փոխանակման գործընթացը շարունակելու մասին: «Ղարաբաղի մասին պայմանագրի ութերորդ կետը վկայում է ռազմագերիների, պատանդների և կալանավորված այլ անձանց, ինչպես նաև դիերի փոխանակման մասին: Այս գործընթացն արդեն ընթացքի մեջ է. դիերի, գերիների և պատանդների փոխանակում»:

Ալիևի ներկայացրած վերոնշյալ թեմաներով Փաշինյանն ասելիք չունի՞...

Թե՞ ամենն արդեն Ալիևն է թելադրում...

Մետաքսյա Շալունց