Կապիտուլյացիա՞ն էր ձեր «մաքսիմումը»

Բանակն արել է առավելագույնը և «անհնարինը»: Հայաստանն ամբողջ պատերազմի ընթացքում եղել է լոգիստիկ մատակարարման տոտալ շրջափակման մեջ։ Զինված ուժերը քաղաքական գործընթացներից դուրս են:

Սրանք երեկ ՀՀ Պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանի պարզաբանումներն են՝ Նիկոլ Փաշինյանի ստորագրած կապիտուլյացիոն պայմանագրի վերաբերյալ:
Առհասարակ, հերթով գանք բոլոր կետերով:

Բանակն արել է առավելագույնը և «անհնարինը»: Սա, իհարկե, ճշմարտություն է, բայց ոչ ամբողջ ճշմարտությունը: Հայ զինվորը կանգնած էր մինչև վերջ, այստեղ կասկած չկա: Բանակը պատրաստ էր շարունակել անել առավելագույնը՝ պահելու համար Արցախը:
Ո՞ր պահից սկսած և ինչո՞ւ է որոշել, որ պետք է՝ «թողնել» հրաման տալ... Տոնոյանն ասում է՝ «այս որոշումը լուրջ վերլուծության արդյունքում է կատարվել»։

Որո՞նք են այդ վերլուծության հիմքերը:

Ըստ ամենայնի, Տոնոյանը նկատի ունի սա. «Մենք ունեցել ենք մեծ խնդիր հակառակորդի օդային գերակայության տեսանկյունից, որը ժամանակ առ ժամանակ հաջողվել է չեզոքացնել, բայց հինգերորդ սերնդի միջոցներն անհնարին են դարձրել մեր արձագանքը», «Թուրքիայի բանակը ՆԱՏՕ–ի 2-րդ բանակն է, Թուրքիայի ներգրավվածությունը բացահայտ է եղել, կարճ ժամանակահատվածում Ադրբեջանին տրամադրվել է սպառազինություն»։

Այսինքն, արձանագրենք, որ Հայաստանը Ռուսաստանի ու Վրաստանի հետ չի կարողացել գալ այնպիսի պայմանավորվածության, որի հիմքում կապահովվեր օդային տարածքով Արցախի բանակին անհրաժեշտ զինտեխնիկա ապահովելը: Լավ, իսկ հայկական Զինված ուժերի ողջ պոտենցիալն ինչու՞ չի օգտագործվել...

Տոնոյանն ասում է, որ մինչև վերջին օրը Շուշիում եղել են մեր ուժերը, բայց սա չի նշանակում, որ նրանք կարող էին ազդեցիկ լինել քաղաքի նկատմամբ ամբողջական վերահսկողությունը վերականգնելու համար:

Շատ է այս օրերին արդեն ասվել, որ՝ «Շուշին չէր կարելի կորցնել, Շուշին հնարավոր էր միայն հանձնել»: Տոնոյանն ասում է, որ այդտեղ շատ դինամիկ են զարգացել իրադարձությունները։ Քաղաքը պաշարված է եղել, բայց հերոսամարտը շարունակվում էր, մարտական գործողությունները հաջողության էին հասնում, և մինչև վերջին օրը Շուշի քաղաքում հայկական ուժերն են եղել, բայց դա չէր նշանակում, որ այդ ուժերի ներկայությունը բավարար էր Շուշիում ամբողջ վերահսկողությունը վերականգնելու համար։

Իսկ ինչպե՞ս է պաշարված Շուշիից որոշել դուրս գալ, ո՞ւմ հորդորով, ինչու՞: Գուցե հնարավոր լինել օրինակ ևս 1 ամիս այդպես պահել Շուշին, ու մի հարմար պահի հակագրոհով լուծել Շուշիի մաքրման խնդիրը:

Դավիթ Տոնոյանը չի ընդունում այն մոտեցումը, որ ՊՆ-ն պատերազմի ժամանակ իրավիճակը ամբողջությամբ չի ներկայացրել հանրությանը։ Այստեղ նշանակում է ուղղակի «ջայլամի քաղաքականություն» վարել:

Հասկանալի է, որ պատերազմի ժամանակ մարտական ոգին պահելու, թշնամուն մոլորեցնելու համար համապատասխան քարոզչություն անհրաժեշտ է իրականացնել: Բայց 40 օր ասել՝ «հաղթելու ենք» ու հետո գնալ նման կապիտուլյացիոն փաստաթուղթ ստորագրե՞լ...

«Այդ փաստաթուղթն ավելի շատ վերաբերում է խաղաղապահ ուժերի տեղակայմանը։ Եվ մենք շնորհակալ ենք ՌԴ-ին, որ այդ աջակցությունը ստացանք»,- ասում է Դավիթ Տոնոյանը։ Իսկ տարածքներ հանձնելուն չի՞ վերաբերվում: Ինչու՞ ենք հետևաբար վերադարձնում ազատագրված տարածքները, Շուշին ու Հադրութը Ադրբեջանին: Ու ամենակարևորը՝ ինչի՞ դիմաց ենք վերադարձնում:

Եվ ի վերջո հայկական ոչ հինգերորդ սերնդի սպառազինության մասին: Պարզ է, որ հայկական բանակը չի կարող մրցել թուրքական գերժամանակակից բանակի հետ: Բայց ՀՀ իշխանությունը, եթե ապաշնորհ չլիներ՝ Ռուսաստանի հետ անհրաժեշտ գործարքներ կիրականացներ 2018թ.-ից սկսած:

Բացի այդ, այս օրերին համացանցում լայնորեն քննարկվում է ԱԹՍ-ներից պաշտպանության հարցում Չինաստանի հետ մերժված գործարքի թեման: Կան խոսակցություններ, որ Հայաստանին չինական կողմը առաջարկել է գնել այդպիսի համակարգ: Եվ հաշվի առնելով պատկան մարմինների լռությունը, չհերքելն այդ խոսակցությունները, ուրեմն դա իրականություն է: Հետևաբար հարց՝ ինչու՞ են հրաժարվել այդ հնարավոր գործարքից: Ումի՞ց են վախեցել, կամ ո՞ւմ հորդորով են հրաժարվել....

Ու այս իրավիճակում Տոնոյանն ասում է՝ «Ես վստահեցնում եմ, որ արվել է մաքսիմումը»:
Սա՞ էր ձեր «մաքսիմումը»: Կապիտուլյացիա՞ն էր ձեր «մաքսիմումը»...

Մետաքսյա Շալունց