Պուտինը չի հանձնվում. Կանխում են ռազմական սցենարի ծավալումը

Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարների հանդիպում օրակարգում դեռ չկա, լայնածավալ պատերազմը շարունակվում է, լրանում է պատերազմի 40-րդ օրը:

Միջազգային հանրությունը շարունակում է «կոչ անել»՝ դադարեցնելու ռազմական գործողությունները, մինչդեռ Ադրբեջանը՝ Թուրքիայի օգնությամբ, շարունակում է նախահարձակ քաղաքականությունը:

Ռուսաստանի նախագահը երեկ հավաստիացրել է, որ ռուսական կողմն անում և անելու է իրենից կախված ամեն ինչ Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման համար: Այս մասին Վլադիմիր Պուտինը հայտարարեց Ռուսաստանի կրոնական միավորումների ներկայացուցիչների հետ ավանդական հանդիպման ժամանակ։
Ռուսաստանի նախագահը նաև համոզմունք է հայտնել, որ հակամարտող կողմերն իրենց նպատակներին կարող են հասնել խաղաղ բանակցային գործընթացի միջոցով: «Համենայն դեպս, մենք կապի մեջ ենք թե՛ Հայաստանի, թե՛ Ադրբեջանի հետ։ Հուսով եմ, որ մեզ կհաջողվի արդյունքի հասնել, ընդ որում՝ այնպիսի հիմքի վրա, որը կբավարարի տարածաշրջանում ապրող բոլոր մարդկանց», - ասել է նա։

Երեկ, հիշեցնենք, «Կոմերսանտին» տված հարցազրույցում, որի մեծ մասը նվիրված էր ղարաբաղյան հակամարտությանը, Ռուսաստանի արտգործնախարարը հերթական անգամ կոչ էր արել ղարաբաղյան հակամարտության կողմերին և նրանց արտաքին գործընկերներին անշեղորեն հարգել կրակի դադարեցման, վերահսկողական մեխանիզմների ստեղծման և կոնկրետ ժամանակացույցով բովանդակային բանակցային գործընթացի վերսկսման վերաբերյալ պայմանավորվածությունները: Սերգեյ Լավրովն ընդգծել էր, որ չնայած դեռ չի հաջողվել հասնել հրադադարի, Մոսկվան շարունակում է ամեն ինչ անել Բաքվին և Երևանին բանակցային սեղանի շուրջ նստեցնելու համար` սրա հետ մեկտեղ շեշտելով, որ առանց վերահսկող մեխանիզմների հրադադարին հնարավոր չէ հասնել:

Ուշագրավ էր, որ Ռուսաստանի արտգործնախարարը շեշտեց, որ նման վերահսկող մեխանիզմների տարբերակները` նկատելով, որ դրանց շուրջ դեռ չի հաջողվել համաձայնության գալ։ Ռուսաստանի արտգործնախարարի խոսքով` հնարավոր վերահսկող մեխանիզմներն են՝ էլեկտրոնային վերահսկողություն, Երևանի և Բաքվի միջև թեժ գիծ, ԵԱՀԿ հովանու ներքո դիտորդների գործարկում, ռազմական կոնտինգենտի տեղակայում Ղարաբաղում։

Հարցազրույցում Լավրովն անդրադարձել էր նաև ահաբեկիչների թեմային` ընդգծելով, որ Ղարաբաղում կռվող վարձկան-ահաբեկիչների թիվը հասնում է 2000-ի` հավելելով, որ այս հարցը ՌԴ ղեկավարությունը պարբերաբար բարձրաձայնում է: Սրա հետ մեկտեղ կարմիր թելով այս հարցազրույցում անցնում էր այն միտքը, որ Ռուսաստանը չի պատրաստվում խաղաղություն պարտադրել կողմերից և ոչ մեկին, փոխարենը փորձելու է այսուհետ ևս համոզել նրանց դադարեցնել ռազմական գործողությունները. - «Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Ադրբեջանի և Հայաստանի հետ Ռուսաստանին կապում են ընդհանուր պատմությունը, մշակույթը, առաջադեմ հումանիտար և տնտեսական կապերը, հարկադրանքի դրսևորումը մեր կողմից առավել քան անտեղի է»:

Մոսկվան ևս մեկ անգամ ընդգծել է, որ Ռուսաստանը դեմ է, որպեսզի փոխվի հակամարտության միջնորդների ձևաչափը, խոսքը Մինսկի խմբի համանախագահների մասին է, սակայն կարևորելով Թուրքիայի դերն ու ազդեցությունն Ադրբեջանի վրա` Մոսկվան աշխատում և շարունակելու է աշխատել նաև Թուրքիայի հետ հակամարտող կողմերին բանակցային սեղանի շուրջ նստեցնելու ուղղությամբ:

Այսպես, Մոսկվան, ԱԳ նախարարի մակարդակով, ընդգծում է, որ խաղաղ կարգավորման ձևաչափը ԵԱՀԿ Մինսկի խումբ է, սակայն, միևնույն ժամանակ կարծիք են հայտնում, որ կաշխատեն թուրք գործընկերների հետ, որպեսզի դադարեցնենք Ղարաբաղում ռազմական սցենարի հետագա ծավալումը

Ինչպե՞ս է Մոսկվան վերաբերվում նախագահներ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի և Իլհամ Ալիևի Ղարաբաղյան կարգավորման նոր ձևաչափ ստեղծելու առաջարկին, ըստ էության` «2×2», որտեղ առանցքային արտաքին խաղացողները կլինեն Ռուսաստանն ու Թուրքիան: Կարո՞ղ է դա այլընտրանք դառնալ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբին, հարցին՝ Լավրովը պատասխանում է, թե բանակցային ձևաչափի վերաբերյալ բազմաթիվ առաջարկներ կան, այդ թվում՝ դրա ընդլայնման, փոփոխության և այլն, և որ այդ թեման, մասնավորապես, վերջերս քննարկվել է Մոսկվայում Ռուսաստանի, Ադրբեջանի և Հայաստանի արտգործնախարարների հանդիպմանը։

Ընդ որում, սա ասվում է այն դեպքում, երբ Մոսկվայում ադրբեջանցի և հայ ԱԳ նախարարները հոկտեմբերի 10-ին կայացած հանդիպման արդյունքում ընդունված համատեղ հայտարարության մեջ հաստատեցին, որ բանակցային ձևաչափը ԵԱՀԿ Մինսկի խումբն է:

Լավրովն, այսպիսով, մի կողմից արձանագրում է, որ Մոսկվան և Անկարան սերտ գործընկերներ են, որոնք ունակ են ճկուն, պրագմատիկ մոտեցում ցուցաբերել, միաժամանակ, հիշեցնում է, որ Ռուսաստանն ու Թուրքիան ակտիվ աշխատում են ամենատարբեր տարածաշրջաններում ճգնաժամերի կարգավորման ուղղությամբ։

Արցախում իրավիճակը սկզբունքորեն տարբերվում է, արձանագրում է Ռուսաստանը, խոստովանելով, որ չնայած կայուն հրադադարի միանգամից հասնել չի հաջողվել՝ կշարունակեն օգտագործել իրենց ունեցած ամբողջ ազդեցությունը տարածաշրջանում, կաշխատեն թուրք գործընկերների հետ, որպեսզի դադարեցնեն ռազմական սցենարի հետագա ծավալումը, կողմերի միջև երկխոսություն հաստատեն և Բաքվին ու Երևանին կհամոզեն նստել բանակցությունների սեղանի շուրջ։

Մետաքսյա Շալունց