Ռոհանիի մնալու իմաստը

Իրանի գործող նախագահ Հասան Ռոհանին վերընտրվեց նախագահի պաշտոնում: Նա կշարունակի պաշտոնավարել ևս 4 տարի: Իրանում հասարակությունը տոնում է Ռոհանիի վերընտրությունը: Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Ռոհանիին՝ տարած «համոզիչ հաղթանակի» և «բարձր ու պատասխանատու պաշտոնում վերընտրվելու» կապակցությամբ: Ընտրություններում Ռոհանիի հիմնական մրցակիցն էր համարվում կոշտ գծի հետևորդ՝ պահպանողական Էբրահիմ Ռաիսին: Ինչ ապագա է ունենալու Իրանը` Ռոհանիի վերընտրությամբ արեւմուտքի հետ փոխհարաբերություններում` ցույց կտա ժամանակը: Այնուամենայնիվ, Ռոհանիի վերընտրությունը որոշակիորն կնպաստի Իրան-Արևմուտք հարաբերությունների հետագա բարելավմանը: Հենց այդ հեռանկարի հետ է Իրանը կապում երկրի տնտեսական վիճակի աշխուժացման հնարավորությունը: Փորձագետները երկրի քաղաքական կուրսի կտրուկ շրջադարձեր չեն կանխատեսում: Քարոզարշավի ընթացքում երկու հիմնական թեկնածուները կոշտ կերպով քննադատում էին միմյանց: Ռոհանին հայտարարում էր, որ իր մրցակիցը երկիրը վերադարձնելու է պատժամիջոցների և մեկուսացման դարաշրջան: Ի պատասխան՝ Ռաիսին գործող նախագահին մեղադրում էր երկրի սոցիալ-տնտեսական ծանր խնդիրները լուծելու անկարողության մեջ: Ընդդիմադիր թեկնածուն պնդում էր, որ Ռոհանին պատրաստ չէ՝ դիմակայելու արտաքին ճնշումներին: Հիշեցնենք, սակայն, որ Իրանում նախագահությունը ընտրություններով որոշվող ամենաբարձր պաշտոնն է, սակայն, բարձրագույն իշխանությունը շարունակում է մնալ հոգևոր առաջնորդ Այաթոլլա Ալի Խամենեիի ձեռքում: Հենց նա է վերջին 30 տարիներին վերահսկում երկրի արտաքին քաղաքականությունը, զինված ուժերը, դատարանը, լրատվամիջոցները և մյուս առանցքային օղակները: Նկատենք, որ ընտրությունների նախաշեմին`Իրանը հայտարարեց ԱՄՆ-ից ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց դեմ նոր պատժամիջոցներ սահմանելու մասին: Մասնավորապես, պատժամիջոցներ են սահմանվել 9 ֆիզիկական անձանց և ընկերությունների դեմ: Նրանք մեղադրվում են «մարդու իրավունքների կոպիտ ոտնահարման մեջ՝ սիոնիստական ռեժիմի կողմից գրավյալ տարածքներում մարդկության դեմ հանցագործություններում ուղիղ կամ անուղղակի մասնակցության համար»: Իրանի ԱԳՆ-ի թարմացված ցուցակը կհրապարակվի համապատասխան օրգանների հաստատումից հետո: Հայտարարությունում ընդգծվում է, որ Թեհրանը պատրաստակամ է շարունակել իր հրթիռային ծրագիրը, ինչի չի հակասում երկրի միջազգային պարտավորություններին: Թեհրանը գնաց այս քայլին, քանի որ ԱՄՆ ֆինանսների նախարարությունը օրեր առաջ հայտարարեց, թե նոր պատժամիջոցներ է սահմանում իրանցի երկու պաշտոնյաների և մի շարք ընկերությունների նկատմամբ, որոնք առնչություն ունեն այդ երկրի՝ բալիստիկ հրթիռներ նախագծելու ծրագրի հետ: Ի պատասխան՝ Թեհրանն էլ պատժամիջոցներ սահմանեց ամերիկյան մի շարք ընկերությունների նկատմամբ: Իսկ մոտ երկու շաբաթ առաջ Իրանի պաշտպանության նախարար Հոսեյն Դեհղանը սպառնաց ոչնչացնել Սաուդյան Արաբիան: Նա նախազգուշացրել է Սաուդյան Արաբիային, որ Թեհրանը կխնայի միայն մուսուլմանների համար սրբազան քաղաքները՝ Մեքքան և Մեդինան, եթե Էր-Ռիադը չմտածված կերպով գործի: «Մենք նրանց խորհուրդ ենք տալիս հիմարություն չանել: Սակայն եթե նրանք որևէ չմտածված քայլ անեն, մենք կոչնչացնենք ամեն ինչ, բացառություն կլինեն միայն Մեքքան և Մեդինան»,-ասել է Դեհղանը: Իրանցի նախարարը նման հայտարարությամբ հանդես է եկել այն բանից հետո, երբ Սաուդյան Արաբիայի արքայազնի տեղակալ պաշտպանության նախարար Մուհամադ բեն Սալմանը հայտարարել է, որ «իսլամական աշխարհի վրա իշխելու» Իրանի ցանկությունը խոչընդոտ է հանդիսանում Սաուդյան Արաբիայի հետ երկխոսություն սկսելու համար: Մուհամադ բեն Սալմանի կարծիքով՝ Իրանը ցանկանում է հասնել Մեքքայի Քաաբային, որը սրբավայր է հանդիսանում աշխարհի բոլոր մուսուլմանների համար: «Մենք չենք սպասի Սաուդյան Արաբիայի տարածքում ռազմական Նշենք նաև, որ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփն առաջին տիկնոջ՝ Մելանիա Թրամփի ուղեկցությամբ սկսել է իր արտասահմանյան անդրանիկ ուղևորությունը: Նա մեկնել է Սաուդյան Արաբիա, որտեղ հանդես կգա ահաբեկչության դեմ պայքարին նվիրված ընդարձակ ուղերձով: Սաուդյան Արաբիայից Թրամփը կուղևորվի Իսրայել, Իտալիա, Վատիկան և Բելգիա: Միևնույն ժամանակ` պաշտոնական Վաշինգտոնը Իրանին կոչ է արել վերջ տալ ահաբեկչության ցանցի ֆինանսավորմանը: ԱՄՆ պետքարտուղար Ռեքս Թիլերսոնն Էր-Ռիյադում Սաուդյան Արաբիայի ԱԳՆ ղեկավար Ադիլ ալ-Ջուբեյրի հետ մամլո ասուլիսում Իրանի ղեկավարությանը կոչ արեց վերջ տալ ահաբեկիչներին ֆինանսավորելուն, բալիստիկ հրթիռների փորձարկումներին. «Հուսով եմ՝ Ռուհանին նոր ժամկետը կօգտագործի Իրանի ստեղծած ահաբեկչության ցանցը և ահաբեկչության այդ ցանցի ֆինանսավորումը քանդելու համար… Մենք նաև հույս ունենք, որ նա կդադարեցնի բալիստիկ հրթիռների փորձարկումների ծրագիրը»: Մինչդեռ պաշտոնական Թեհրանը քննադատում է Իրանի դեմ նոր պատժամիջոցներ սահմանելու մասին ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմի որոշումը, պնդելով, թե այն հարվածի տակ է դնում միջուկային ծրագրի շուրջ գերտերությունների հետ 2015-ին ստորագրված գործարքը: Իսկ Եվրոպան վստահ է, որ Իրանի հետ միջուկային գործարքը հանդիսանում է միջուկային զենք ստանալուց Թեհրանին զսպելու լավագույն տարբերակը: Գերմանիայի ԱԳ նախարար Զիգմար Գաբրիելի խոսքով` երբեմն դիրքորոշումների համընկնումը «տարբերվում է ճիշտ ռազմավարության որոշումում». «Օրինակ՝ Եվրոպայում մենք վստահ ենք, որ Իրանի հետ միջուկային գործարքը Իրանի միջուկային զենք ստանալուն խոչընդոտելու լավագույն տարբերակն է: Այստեղ, Վաշինգտոնում, ավելի թերահավատորեն են տրամադրված: Դրանք լուրջ քաղաքական հարցեր են»: Մետաքսյա Շալունց