Պուտինը խոսեց, բայց չգաղտնազերծեց, թե ինչպես է գործելու. Դա նրա ոճն է

«Վալդայ» քննարկումների ակումբում Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը երեկ անդրադարձավ Լեռնային Ղարաբաղի իրավիճակին: Նա նշել է, որ թե՛ ադրբեջանական, թե՛ հայկական կողմից մեծաթիվ զոհեր կան՝ իրենց տվյալներով՝ յուրաքանչյուր կողմից 2 հազարից ավելի զոհ, զոհերի ընդհանուր թիվը մոտենում է 5 հազարի:

Ռուսաստանի նախագահն ասել է, թե շատ կցանկանար որևէ փոխզիջում գտնել, ամեն օր մի քանի անգամ խոսում է Հայաստանի վարչապետի և Ադրբեջանի նախագահի հետ
Վաշինգտոնում Միացյալ Նահանգների պետքարտուղար Մայք Փոմփեոյի հետ Հայաստանի և Ադրբեջանի արտգործնախարարների՝ այսօր կայանալիք հանդիպումների առնչությամբ Պուտինն ասել է՝ մեծ հույսեր ունի, որ ԱՄՆ-ը համատեղ կգործի, կաջակցի կարգավորման ջանքերին:

Պուտինին ուղղված հարցում ակնարկ կար, որ Ռուսաստանը կարող է օգնել Հայաստանին Ադրբեջանի և Թուրքիայի դեմ մղվող պայքարում, որովհետև Ռուսաստանն ու Հայաստանը յուրահատուկ հարաբերություններ ունեն: Սակայն ՌԴ նախագահն ասել է, որ Ռուսաստանը յուրահատուկ կապեր ունի թե՛ Հայաստանի, թե՛ Ադրբեջանի հետ: Նա մի քանի գործոններ է թվարկել և նշել, որ և՛ Հայաստանը, և՛ Ադրբեջանը Ռուսաստանի համար հավասար գործընկերներ են:

Պուտինը նշել է, որ, իհարկե, ընդհանրությունների հետ մեկտեղ կան նաև տարբերություններ, և չօգտագործելով ցեղասպանություն բառը՝ նա ասել է. - «Մենք հաստատ չենք մոռանա այն, ինչ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում տեղի ունեցավ հայ ժողովրդի հետ, հայ ժողովրդի մեծ ողբերգությունը»:

Ղարաբաղյան հակամարտությունը սկսվելու պատճառի մասին Ռուսաստանի նախագահն ասել է, թե այն չի սկսվել որպես միջպետական կամ տարածքների համար հակամարտություն, այլ էթնիկ բնույթ է կրել: «Ցավոք, դա ևս փաստ է, որ նախ Սումգայիթում, իսկ հետո Լեռնային Ղարաբաղում հայ ժողովրդի դեմ դաժան ոճրագործություններ են իրականացվել: Այս ամենը պետք է համալիր կերպով հաշվի առնենք: Միևնույն ժամանակ, մենք հասկանում ենք, որ այն իրավիճակը, որի պարագայում Ադրբեջանի տարածքի զգալի մասը կորսվել է, չի կարող երկար շարունակվել», - նշել է Պուտինը:

Նա ասել է, թե լարված աշխատանք է տարվել կողմերի դիրքորոշումները մերձեցնելու համար, որոշ պահերի թվում էր, որ մի փոքր էլ, մի քիչ էլ, մի քայլ էլ՝ և կգտնվի լուծումը, դժբախտաբար դա տեղի չունեցավ, և «այսօր մենք ունենք հակամարտություն՝ վատթարագույն տարբերակով»: «Հիմա առաջինը, ինչ պետք է անել՝ անհապաղ դադարեցնել մարտական գործողությունները: Այդ մասին ձեռք բերված համաձայնությունը, ցավոք, չկատարվեց, պետք է ձգտել հասնելու դրա իրականացմանը», - ընդգծել է Ռուսաստանի նախագահը:

Հայաստանում և Հայաստանի սահմաններից դուրս բոլորը քննարկում են Պուտինի խոսքը: Այդ ելույթը միանշանակ հավասարակշռված էր ու զուսպ՝ ոչ մեկին չնեղացնելու, որևէ կողմի ժողովրդի հոգու նուրբ լարերին, այսպես ասած՝ չկպնելու այս ծանր իրավիճակում առումով:

Պետք է հստակ հասկանալ՝ Պուտինի խոսքն ուղղված էր բոլորին՝ հակամարտության մեջ ներքաշված կողմերին, շահագրգիռ պետություններին ու նրանց ղեկավարներին: Այդ խոսքը չէր կարող լինել միակողմանի, մանավանդ, որ Ռուսաստանից գրեթե արդեն 1 ամիս հայտարարում էին, որ կողմնակից են խնդրի խաղաղ կարգավորմանն ու ամեն ինչ անում են մինչ օրս, որպեսզի կողմերը նստեն բանակցությունների սեղանի շուրջ:

Պուտինի խոսքը չի նշանակում, որ նա ձեռքերը ծալած նստել է ու սպասում է անկանխատեսելի իրադարձությունների: Պուտինի խոսքից՝ ավելին, ամենևին էլ չի երևում, թե կուլիսների հետևում ինչպես նա կգործի այսօր և վաղը, որովհետև նա տվել է գնահատականներ, որոնցից նաև կարող է բխել, որ թուրք-ադրբեջանական դաշինքն արդեն նրա համբերության բաժակը հատելուն է մոտեցել և նա կգործի, ու թերևս գործում է, բայց նախընտրում է դրա մասին ոչ թե խոսել, այլ գործել:

Իրավիճակը՝ նաև Ռուսաստանի համար բավական բարդ է. Թուրքիայի ու Ադրբեջանի հետ քաղաքական, տնտեսական համագործակցություն է դրված զոհասեղանին, իսկ Հայաստանի հետ զուսպ՝ ռազմավարական դաշնակցային հարաբերություններ, որոնք վերջին երկուսուկես տարիներին, մեղմ ասած, չեն փայլել, եթե չասենք՝ հետընթաց են ապրել:

Այս իրավիճակում՝ Պուտինի խոսքից ավելին, իսկապես, չէր կարելի սպասել: Հետևաբար, Պուտինը խոսեց, բայց չբացեց, թե ինչպես է գործել ու ազդելու պրոցեսների վրա: Դա բնորոշ է նրա ոճին՝ գործել, բայց ոչ հրապարակավ:

Մետաքսյա Շալունց