Դաժան պատերազմն ու Թրամփի բթամատը. Ինչ սպասել հայ-ամերիկյան բանակցություններից

Արցախի կարգավիճակի հարցը կարող է լուծվել, եթե հաջողություններ գրանցենք պատերազմում, ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը: Այսինքն, կարող ենք արձանագրել, որ պատերազմը կշարունակվի այնքան, քանի դեռ Արցախի կարգավիճակի ճանաչման հրամայականը գոնե միջազգային հանրության գերակշիռ մասին համար միակ ելքը կլինի:

Ադրբեջանը հումանիտար հրադադարի երկրորդ փորձը տապալեց, ինչը սպասելի էր: Հայաստանն ու Ադրբեջանը որոշել էին հոկտեմբերի 18-ին` տեղական ժամանակով ժամը 00:00-ից հաստատել մարդասիրական զինադադար, հայտնում է Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարությունը:

«Այս որոշումը կայացվել է՝ ի շարունակություն ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երկրները ներկայացնող Ֆրանսիայի, Ռուսաստանի և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների նախագահների հոկտեմբերի 1-ին արված հայտարարության, ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հոկտեմբերի 5-ի արված հայտարարության և համաձայն հոկտեմբերի 10-ին Մոսկվայում ընդունված համատեղ հայտարարության», - նշվել էր ԱԳՆ տարածած հաղորդագրությունում: Ադրբեջանի արտգործնախարարությունը հաստատում է, որ Հայաստանի հետ համաձայնություն է ձեռք բերել մարդասիրական հրադադար հաստատելու մասին:

Սակայն, այն քիչ անց խախտվեց՝ ադրբեջանական կողմից ավելի լայնածավալ հարձակումներով:

Սա արդեն հրադադարի հաստատման երկրորդ փորձի տապալումն էր Հիշեցնենք, Մոսկվայում Ռուսաստանի արտգործնախարարի միջնորդությամբ կայացած հոկտեմբերի 9-ի բանակցությունների արդյունքում Հայաստանի և Ադրբեջանի արտգործնախարարների միջև համաձայնություն էր ձեռք բերվել հոկտեմբերի 10-ին ժամը 12-ից հրադադար հաստատելու մասին: Հրադադարը հաստատվում էր մարդասիրական նկատառումներով` ռազմագերիների փոխանակման և զոհվածների աճյունների դուրսբերման համար: Բայց այն, փաստացի տեղի չունեցավ:
Առաջին փորձը՝ Մոսկվայի, երկրորդ փորձը Փարիզի միջնորդությամբ ադրբեջանական կողմը ձախողեց:

Դե ինչ հերթը՝ ամերիկյան նախաձեռնությանն է: Աշխատանքներ են տարվում ՀՀ արտաքին գործերի նախարար Զոհրաբ Մնացականյանի այցը Վաշինգտոն նախապատրաստելու ուղղությամբ: Այս մասին The Hill-ին հայտնել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան Վարուժան Ներսեսյանը:
«Ակնկալվում է, որ այցն ու հանդիպումը ԱՄՆ պետքարտուղար Մայք Պոմպեոյի հետ կկայանա այս ամիս»,- «Արմենպրես»-ի հաղորդմամբ՝ տեղեկացնում է լրատվամիջոցը՝ նկատելով, որ թեև հանդիպումը ծրագրված է ԱՄՆ-ի և Հայաստանի ամենամյա ռազմավարական երկխոսության ոգուն համապատասխան, այն նոր հրատապություն է ձեռք բերում` Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության սրման ֆոնին, որի հետևանքով զոհվել են տասնյակ խաղաղ բնակիչներ, վիրավորվել են հարյուրավոր և տեղահանվել տասնյակ հազարավոր մարդիկ: Դեսպան Ներսեսյանը նշել է, որ աշխատանքներ են տարվում այցի նախապատրաստման ուղղությամբ, սակայն այցի մանրամասները պաշտոնապես կհրապարակվեն ՀՀ ԱԳՆ և ԱՄՆ պետքարտուղարության հայտարարություններով:

Միացյալ Նահանգներից առայժմ լայնածավալ պատերազմի առիթով հնչել են Պետքարտուղարի մակարդակով կոչեր, հայտարարություններ: Չի բացառվում, որ երրորդ փորձը՝ հումանիտար հրադադար հաստատելու՝ լինի ամերիկյան կողմից:

Սակայն կարելի է պնդել, որ թուրք-ադրբեջանական դաշինքը ակնհայտորեն բռնել է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի գործունեությունը կաթվածահար անելու քաղաքականություն: Նախօրեին Թուրքիայի նախագահն է հերթական անգամ քննադատել Մինսկի խմբի եռյակին, մեղադրելով նրանց «ադրբեջանական տարածքները հայերին թողնելու», «Հայաստանին աջակցելու» համար:

Մնացականյանի այցը, որը պլանավորված այց էր, այս փուլում կարող է Արցախում լայնածավալ պատերազմի շրջանակներում Թրամփի վարչակազմից որոշակի ավելի հստակ դիրքորոշմամբ առանձնանալ:

Ի դեպ, ԱՄՆ Նևադա նահանգի Քերսոն քաղաքում անցկացրած հանրահավաքի ժամանակ նախագահ Թրամփը խոսել է նաև հայերի մասին:
«Հայերը լավ մարդիկ են, սիրում են իրենց երկիրը, նաև` հիանալի գործարարներ են, ի դեպ: Երբ ես գալիս էի, ճանապարհին բազմաթիվ հայերի տեսա` գեղեցիկ դրոշներով կանգնած: Ես նախանձում եմ ձեր ոգուն, հայերը հզոր ոգի ունեն իրենց երկրի նկատմամբ: Կաշխատենք ինչ-որ ուղղություններով»,- ասել է Թրամփը` հանրահավաքի բազմության մեջ նկատելով նաև հայկական դրոշներ պարզած ամերիկահայերին և բութ մատը վեր է պարզել՝ ցույց տալով հավանության նշան:

Ինչպես հայտնում է news.am-ը, ավելի վաղ հարյուրավոր ամերիկահայեր նախագահ Դոնալդ Թրամփի բազմաթիվ աջակիցների հետ մեկտեղ հավաքվել էին Կալիֆորնիայի Նյուպորտ Բիչ քաղաքի փողոցներում`այդտեղ մասնավոր հանգանակության մասնակցելու նպատակով ժամանող Թրամփին իրենց բողոքի ձայնը հասցնելու նպատակով: Upi.com-ի փոխանցմամբ`ամերիկահայերը պաստառներ են պարզել`ուշադրություն փորձելով հրավիրել Արցախում ընթացող պատերազմի վրա, և պահանջել դադարեցնել ֆինանսական աջակցության տրամադրումն ու զենքի վաճառքը Թուրքիային և Ադրբեջանին: 

Ցուցարարների ձեռքին եղել է բազմաթիվ հայկական դրոշներ և պաստառներ, որոնց վրա գրված է եղել. «Հայոց ցեղասպանությունը շարունակվում է», «Ճանաչիր Արցախը», «Դադարեցրեք Ադրբեջանի ռազմական հանցագործությունների ֆինանսավորումը», «Դադարեցրեք ադրբեջանցիների պատերազմը քաղաքացիական բնակչության դեմ»:

Մետաքսյա Շալունց