«Ավագ եղբոր» քաղցրությունը. «Բատկայի» շողոքորթության մաստեր-կլասը

Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն, ինչպես հայտնել ենք, ժամանել էր Սոչի, որտեղ Ռուսաստանի նախագահի Սոչիի նստավայրում երեկ կայացան Պուտինի հետ բանակցությունները։

Ռուսաստանի նախագահի մամուլի ծառայության տարածած հաղորդագրության համաձայն, որը տարածվեց մինչև հանդիպումը, նշվում էր, որ բանակցությունների ընթացքում «հատուկ ուշադրություն է դարձվելու առևտրատնտեսական, էներգետիկ և մշակութային-հումանիտար ոլորտներում խոշորածավալ համատեղ ծրագրերի իրագործմանը, ինչպես նաև Միութենական պետության շրջանակներում ինտեգրացիոն գործընթացների զարգացման հեռանկարներին»։

Ահա, երեկ Բելառուսում իր պաշտոնավարման դեմ ավելի քան մեկ ամիս շարունակվող բազմահազարանոց ցույցերի ֆոնին կայացավ Պուտին-Լուկաշենկո առաջին հանդիպումը։
Փակ դռների հետևում դեմ առ դեմ ձևաչափով նախատեսված հանդիպումից առաջ երկու առաջնորդները, այնուամենայնիվ, հանդես եկան հայտարարություններով:

Մասնավորապես, Կրեմլի ղեկավարը հայտնեց, որ Ռուսաստանը պատրաստ է առաջիկայում Բելառուսին մեկ ու կես միլիարդ դոլարի չափով վարկ տրամադրել։

Անդրադառնալով Բելառուսում Լուկաշենկոյի հրաժարականի պահանջով շարունակվող բազմահազարանոց ցույցերին` Ռուսաստանի նախագահը, ով հետընտրական այդ զարգացումների ֆոնին ավելի վաղ պատրաստակամություն էր հայտնել ոստիկանական զորք ուղարկել հարևան երկիր, համոզմունք է հայտնել, թե ստեղծված իրավիճակը բելառուսներն իրենք պետք է կարգավորեն՝ շեշտելով՝ «առանց արտաքին հուշումների և միջամտության»:

Պուտինը միևնույն ժամանակ չի թաքցրել, որ աջակցում է Բելառուսում սահմանադրական փոփոխություններ անցկացնելու գաղափարին, որի մանրամասներն ու բուն նպատակը առայժմ հայտնի չէ։ Ավելին, նա հայտարարել է, թե ԲԵլառուսի մայր oրենքը փոխելու հարցում որոշակի առաջարկներ ունի: Ռուսաստանի նախագահը նաև ազդարարել է Բելառուսում համատեղ զորավարժություններ անցկացնելու մասին, որոնք իբր պլանավորված էին վաղուց։

Նախագահական ընտրություններում իր վեցերորդ հաղթանակով երկրում աննախադեպ ներքաղաքական ճգնաժամ հարուցած Լուկաշենկոն իր հերթին Պուտինի հասցեին երախտիքի խոսքեր չի խնայել․ շնորհակալություն է հայտնել ոչ միայն Ռուսաստանի նախագահին, ով մեկն է աշխարհի այն սակավաթիվ առաջնորդներից, որոնք պաշտոնապես ընդունել են Բելառուսի նախագահական ընտրությունների՝ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի ներկայացրած պաշտոնական արդյունքները, այլ նաև «բոլոր ռուսաստանցիներին», որոնք, Լուկաշենկոյի համոզմամբ, նույնպես իրեն աջակցում են։

«Ես ձեզ մանրամասն կպատմեմ, թե ինչ է կատարվել: Իրականում դա այնպես չէ, ինչպես երևում է», - ըստ «Ազատության»՝ նկատի ունենալով հարյուր հազարավոր քաղաքացիների մասնակցությամբ ցույցերը, երկրով մեկ շարունակվող գործադուլները` ասել է Լուկաշենկոն և հերթական անգամ ակնարկել արտաքին ուժերի միջամտության մասին. - «Մենք մեր վճռականությունն ենք ցույց տվել, որ եթե բելառուսական սահմաններից այն կողմ ինչ-որ մեկը ցանկանում է քորել ձեռքերը, մենք կարող ենք քորել ցանկացած պահի։ Եվ ինձ շատ հաճելի է և ես դրա համար շատ շնորհակալ եմ, որ դուք ցույց եք տվել, որ բելառուսական սահմանները Միութենական պետության սահմաններն են»։ Ինչպես հայտարարել է Լուկաշենկոն, Բելառուսի իրադարձությունները լրջագույն դաս է, որը սերտել են Մոսկվան և Մինսկը։ Նրա խոսքերով, այդ իրադարձությունները ցույց տվեցին, որ Բելառուսը պետք է ավելի ամուր կառչի «ավագ եղբորը» և համագործակցի բոլոր հարցերում։

Ռուսաստանին շարունակաբար, պարբերաբար քննադատությունների ենթարկող Լուկաշենկոն կարծես մոռացել է ընտրություններից ընդամենը շաբաթներ առաջ Ռուսաստանին ուղղված հերթական կշտամբանքների շարքը:

Նա վերջերս էր «ավագ եղբորը» մեղադրում էր ոչ միայն Բելառուսի նախընտրական գործընթացներին միջամտելու, այլև երկրում զինված հեղաշրջում նախապատրաստելու մեջ:

Այժմ «Բատկայի» միակ աջակիցը, փաստորեն, Պուտինն է... Նա, այսպես ասած՝ հենց «նեղն ընկավ»՝ ընտրություններին հաջորդած աննախադեպ բողոքի ցույցերի պատճառով՝ շտապեց խնդրել Պուտինի աջակցությունը:

Սա փաստորեն, Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի կողմից նախագահ հռչակվելուց ի վեր սա Լուկաշենկոյի առաջին արտասահմանյան ուղևորությունն է: Այցի նախաշեմին նրա ղեկավարած ուժայինները հերթական անգամ ուժ գործադրեցին խաղաղ ցուցարարների դեմ։

Նախօրեին, տարբեր գնահատականներով, միայն Մինսկում շուրջ 150 հազար մարդ, չնայած զանգվածային ձերբակալությունների և ոստիկանական բռնությունների վտանգին, կրկին փողոցում էր՝ պահանջելով ավելի քան քառորդ դար երկրի իշխանության ղեկը ձեռքում պահող Լուկաշենկոյի հրաժարականը։ Ի պատասխան ուժայինները ցուցարարների դեմ ջրցան մեքենաներ են կիրառել, օդ կրակել և շուրջ ութ հարյուր ցուցարարների, այդ թվում երեք լրագրողների, ձերբակալել:

ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների հարցերով խորհուրդը հայտարարել է առաջիկա օրերին Բելառուսում իշխանությունների կողմից խաղաղ ցուցարարների դեմ կիրառվող աննախադեպ բռնաճնշումների հարցով արտահերթ քննարկումներ նախաձեռնելու մասին: Այդ առաջարկը ավելի վաղ ներկայացրել էր Եվրամիությունը։ Մարդու իրավունքների հարցերով ՄԱԿ-ի գերագույն հանձնակատար Միշել Բաչելետը նշել է, որ Բելառուսում ցուցարարների նկատմամբ խոշտանգումների, կտտանքների, անհավասար ուժի կիրառման, առևանգումների մասին բոլոր հաղորդումները պետք է մանրակրկիտ հետաքննվեն և մեղավորները պատասխանատվության ենթարկվեն:

Բելառուս վերադառնալուց հետո Լուկաշենկոյի առաջիկա քայլերը կհուշեն, թե ինչ են կոնկրետ քննարկել Պուտինի հետ: Եթե Պուտինը նրան վստահեցրել է, որ Բատկան պետք է հեռանա՝ դա կնկատվի Լուկաշենկոյի առաջիկա քայլերից, իսկ եթե ոչ, ապա Լուկաշենկոն կգնա ավելի խիստ քայլերի:

Մետաքսյա Շալունց