Դատարան կդիմեն և բյուջեից փող կպահանջեն

Ծանոթանալով և ուսումնասիրելով՝ ՀՀ պահեստազորի զինծառայողների նախաձեռնության պայքարին՝ (զինծառայողների և զինծառայողներին հավասարեցված անձանց արձակուրդային վճարումները սխալ հաշվելու և տրամադրելու հետ կապված խնդիրներին), գտնում եմ, որ նրանց արձակուրդայինները տևական ժամանակ է, ինչ տրամադրվում են՝ ՀՀ օրենսդրության կոպիտ խախտմամբ։

Այս մասին իր ֆեյսբուքյան էջում գրել է ՀՀ նախկին վարչապետ Հրանտ Բագրատյանը: Ըստ նրա՝ ՀՀ կառավարությունը պետք է կատարի արձակուրդային վճարումների պարտավորությունները՝ ՀՀ զինծառայողների և նրանց հավասարեցված անձանց նկատմանբ։ <<Ավելի վաղ արտահայտվել եմ, որ ոչ միայն պետք է շտկել թերությունները, այլև մեղավորներին պատասխանատվության կանչել: Դատախազությունը քննում է խնդիրը։ Ուզում եմ հավատալ՝ խնդիրը կլուծվի օրենքին համապատասխան։ Ոչինչ չարած չինովնիկին պարգևավճարներ ենք տալիս սպաների հաշվ՞ին։ Հարգելիներս, նկատի ունեցեք նաև, որ ձեր իրական աշխատավարձը չի ներառում արձակուրդայինը (անկախ նրանից պետական ծառայող եք, թե ոչ պետական հատվածի աշխատող)։ Ուրեմն, երբ ձեզ ազատում են աշխատանքից կամ դուք դիմում եք գրում ու հեռանում, պահանջեք ձեզ չվճարած արձակուրդայինը»,- գրել է նա։

Բագրատյանի բարձրացրած խնդիրը համակարգային է, հետևաբար չի կարող հարցը կարգավորվել ու այսքանով փակվել։ Ինչպես հայտնի է, զինծառայողները, որպես կանոն, ամենամսյա պարտադիր պարգևավաճարներ, նույնը նաև ոստիկանության և ուժային այլ կառույցների աշխատողները։ Պարգևավճարը կամ հավելավճարը, որպես կանոն, դիտվում է աշխատավարձին հավասարեցված եկամուտ, հետևաբար արձակուրդային վճար կամ վերջնահաշվարկ վճարելու ժամանակ, պետք է հաշվարկը կատարվի՝ հաշվի առնելով ոչ թե պաշտոնական հաստիքով սահմանված աշխատավարձի չափը, այլ պարգևավճարն ու հավելավճարը ներառյալ։

Դիցուք, եթե զինծառայողի հաստիքի համար սահմանված է 150 հազար դրամ աշխատավարձ, սակայն նա ամեն ամիս ստանում է նաև 150 հազար պարգևավճար, ևս 50 հազար դրամ հավելավճար, ապա, օրինակ, այդ նույն սպայի արձակուրադային գումարը պետք է հաշվարկվի ոչ թե 150 հազար դրամի, այլ 350 հազար դրամ միջին աշխատավարձի հաշվարկով։ Ընդ որում, եթե նույն սպան տարվա մեջ մի քանի անգամ էլ այլ պարգևատրումներ է ստանում, այդ գումարը ևս պետք է ներառվի միջին աշխատավարձի հաշվարկի մեջ։ Մինչդեռ, որպես կանոն, ուժային կառույցները արձակուրդային վճարները հաշվարկելիս հաշվի են առնում սոսկ հաստիքով նախատեսված դրույքաչափը, որը հակասում է ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի պահանջներին։ Բացի այդ՝ զինվորականների համար օրենքով նախատեսված է տարեկան 40 օր արձակուրդ, մինչդեռ, որպես կանոն, նրանք ստանում են 30-օրյա արձակուրդ։ Աշխատավարձից ազատվելու կամ զորացրվելու ժամանակ նրանք իրավունք ունեն իրենց չօգտագործած արձակուրդային օրերի դիմաց վճարվել, ինչը, որպես կանոն, չի արվել։
Հասկանալի է՝ չեն վճարում, որովհետև եթե բոլորին սկսեն վճարել, պետությունը ստիպված կլինի բավականին խոշոր գումար հատկացնել այդ նպատակին։ Կառավարությունը հավանաբար չի ուզում այդ բեռն իր վրա վերցնել, փոխարենը գերադասում է փող խնայել։ Բայց սեփական պրեմիաները շռայլորեն վճարող կառավարությունը պետք է հասկանա, որ պահեստազորի զինծառայողները կարող են դատարան դիմել և պարտավորեցնել պետությանը՝ վճարել իրենց հասանելիք արձակուրդներն ու վերջնահաշվարկները։

Հայկ Դավթյան