Դավադիր ծրագիր՝ ընդդեմ Երևանի ու Ստեփանակերտի՝ Արցախի անկախացումից 29 տարի անց

29 տարի առաջ այսօր Արցախը հռչակեցի իր անկախությունը:

Լեռնային Ղարաբաղի մարզային և Շահումյանի շրջանային խորհուրդների համատեղ նստաշրջանում ամրագրվեց անցկացված հանրաքվեում և ԼՂԻՄ ու Շահումյանի շրջանային իշխանության մարմինների 1988-1991 թթ. որոշումներով ընդունվեց ներկայիս Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզի և սահմանակից Շահումյանի շրջանի սահմաններում Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության (ԼՂՀ) հռչակման մասին հռչակագիրը»:

Այսօր Հայաստանում ու Արցախում հիշատակում են այդ օրը, միմյանց շնորհավորանքներ հղում:

ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը գրառում է կատարել Ֆեյսբուքի իր էջում՝ շնորհավորելով Արցախի Հանրապետության օրվա առթիվ: «1991 թվականի այս օրը Արցախը հռչակեց իր անկախությունը Խորհրդային Միությունից։ Շնորհավորում ենք պատմական այս օրվա առիթով՝ Ազատ Արցախ»:

Արցախի անկախության օրվա առթիվ ՀՀ երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանի շնորհավորական ուղերձում, մասնավորապես, նշված է. «1991 թվականի սեպտեմբերի 2-ին, երբ վտանգի մեջ գտնվող արցախահայությունը իր պատմական հայրենիքի մի հատվածում, այդ ժամանակ գործող բոլոր իրավական և միջազգային նորմերին համապատասխան, հաստատուն որոշում կայացրեց Արցախը հռչակել անկախ պետություն, քաջ գիտակցում էր, որ չափազանց թանկ է վճարելու այդ որոշման համար, որին աներկբա սատար կանգնեց ամբողջ հայությունը: Իր բազմաթիվ զավակների կյանքի գնով, պատերազմի արհավիրքների ու զրկանքների միջով անցնելով՝ մեր ժողովուրդը հերոսաբար պաշտպանեց արցախահայության անկախ, ազատ և արժանավայել ապրելու իրավունքը»:

Սերժ Սարգսյանը նաև արձանագրել է. «Այսօր վստահորեն կարող ենք փաստել՝ մենք պատվով ենք անցել ազատամարտի և պետականաշինության ճանապարհը: Վկան՝ կայացած և տարեցտարի զարգացող ու հզորացող Արցախի Հանրապետությունն է: Շուրջ երեք տասնամյակ բոլոր դժվարությունները հաղթահարելի էին, քանի որ Արցախն իր թիկունքին մշտապես զգացել է համայն հայության՝ Մայր Հայաստանի և Սփյուռքի զորակցությունը: Այդ եռամիասնության ուժը մեր հաղթանակների գրավականն է, և ցանկացած ոք, ով քաղաքական կամ այլ շահերով պայմանավորված կհանդգնի խաթարել այն, թուլացնել մեր ազգային ոգին և դիմադրողականությունը, անկասկած, ներում չի ունենա ու կարժանանա նաև պատմության դատին: Արցախը մշտապես եղել է և պետք է շարունակի մնալ մեր միասնության ու հաղթանակների խորհրդանիշը»:

Սերժ Սարգսյանի խոսքով՝ «Մեր պայքարն ավարտված չէ, քանի դեռ Արցախի Հանրապետությունը միջազգայնորեն ճանաչված չէ, քանի դեռ Արցախի պետական սահմանների նկատմամբ թշնամին ոտնձգություններ է կատարում, և մեր քույրերի ու եղբայրների անվտանգությունը լիովին ապահովված չէ... Արցախը կատարել է իր ընտրությունը և այլևս երբեք չի լինելու Ադրբեջանի կազմում»:

Արցախի Հանրապետության նախագահ Արայիկ Հարությունյանը իր շնորհավորական ուղերձում նշել է. «Այս կարևորագույն պետական տոնը մենք կերտել ենք միասին՝ ազգովին, համայն հայության ջանքերի համատեղման, մեր հայրենիքի, նախնիների հիշատակի և սերունդների ապագայի հանդեպ ունեցած մեծագույն պատասխանատվության, մեր խիզախության ու տոկունության շնորհիվ: Կերտել ենք՝ մտքում փայփայելով ազատ, անկախ ու երջանիկ երկիր ունենալու երազանքը:
Այսօր մեր ժողովուրդն այդ նվիրական երազանքի իրականացման ճանապարհին է: Համոզված եմ՝ այն մենք կանցնենք հաջողությամբ, որովհետև կառուցում, շենացնում ու պաշտպանում ենք մեր հայրենի հողը՝ ստեղծելով անհրաժեշտ պայմաններ մեր քաղաքացիների արժանավայել կյանքի համար: Մենք դա կանենք մեր և մեր զոհված ընկերների՝ մեր ժողովրդի հերոս զավակների փոխարեն: Դա բոլորիս սրբազան պարտքն է»:

Արցախի Հանրապետության Անկախության տոնի առթիվ «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության նախագահ Գագիկ Ծառուկյանը շնորհավորական ուղերձում շեշտել է՝ Արցախի հարցը ժողովուրդն արդեն լուծել է, մնում է միայն ավարտին հասցնել միջազգային ճանաչման գործընթացը, որն այլընտրանք չունի:

Մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանն իր շնորհավորական ուղերձ կարևորել է. «Արցախի անկախության հռչակումը սեփական իրավունքների, անվտանգ ապրելու համար նվիրական հաղթանակի արտացոլումն է։ Արցախահայության բարձր արժանապատվությունն ու պատիվը ողջ հայության միասնության լուսավոր խորհրդանիշներից է»։

ՄԻՊ-ն այնուհետև նշել է. «Այս խորհրդանշական տոնի առիթով հատուկ շնորհավորում եմ Արցախի մարդու իրավունքների պաշտպաններին, ում հետ պատիվ եմ ունեցել աշխատելու՝ Յուրի Հայրապետյանին, Ռուբեն Մելիքյանին և Արտակ Բեգլարյանին: Շնորհավորում եմ Արցախի Մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմի յուրաքանչյուր աշխատակցի։ Այս մարդկանց անձնուրաց ջանքերի շնորհիվ է կայացել Արցախի ժողովրդավարությանն այդքան անհրաժեշտ այս կառույցը՝ աշխատանքի բարձր նշաձողով։ Այսօր էլ Մարդու իրավունքների գործող պաշտպանը՝ պարոն Բեգլարյանը, բոլորիս հիացնում է իր գործի նորանոր ձեռքբերումներով։ Ուրախալի է տեսնել այս վստահ զարգացումը»։

Ստեղծվել է մի իրավիճակ, երբ այսօր Արցախի ինքնորոշման մասին Հայաստանի իշխանությունները ավելի ու ավելի քիչ են խոսում: 2018թ. «թավշյա հեղափոխությունից» հետո կենտրոնանալով «կառուցողական» Ալիևից «փոխզիջումներ» ստանալու ակնկալիքով, կարծես, հայկական իշխանությունը մոռացավ Արցախի ինքնորոշման իրավունքի և Արցախի միջազգային ճանաչման հրամայականն ու այդ ուղղությամբ հետևողական աշխատանքներ չտարավ:

Հիմա, երբ ակնառու են Թուրքիայի ու Ադրբեջանի նպատակները, երբ վտանգված են Հայաստանի սահմանները, երբ թուրք-ադրբեջանական միասնությունն ընդդեմ Հայաստանի է ու Երևանի է, Հայաստանի ներկայիս իշխանությունները վերջապես սկսել են նկատել, որ Ադրբեջանի իշխանությունների հետ հնարավոր չէ բանակցել, երբ Բաքվից սպառնալիքներ են հնչում:

Այսօր ակնառու է, որ Ադրբեջանն ու Թուրքիան դավադիր ծրագիր են իրականացնում ընդդեմ Երևանի ու Ստեփանակերտի՝ Արցախի անկախացումից 29 տարի անց: Այսօր, առավել քան երբևէ, պետք է զգոն լինել, հաշվարկել բոլոր քայլերը, կշռել բոլոր խոսքերը:

Մետաքսյա Շալունց