Ինչպես հանձնել «Եվրոպայի վերջին դիկտատորին». Վերջին խոսքը Պուտինինն է

Լուկաշենկոն առաջին անգամ հայտարարեց, որ պատրաստ է թողնել իշխանությունը

Բելառուսական ընդդիմությունը նախօրեին հայտարարեց, որ ստեղծել է համակարգող խորհուրդ, որը պետք է բանակցի իշխանությունների հետ իշխանության խաղաղ փոխանցման շուրջ: Բելառուսի գործող նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն հայտարարել է, որ ընդդիմության կողմից խորհրդի ստեղծումն իշխանության «զավթման փորձ է»:
Հիշեցնենք, որ օգոստոսի 9-ի Բելառուսի նախագահական ընտրություններում ընդդիմության թեկնածու Սվետլանա Տիխանովսկայան ընտրություններից հետո անվտանգության նկատառումներից ելնելով մեկնել է Լիտվա, որտեղից հայտարարեց, թե պատրաստ է դառնալ ազգային առաջնորդ։

Բելառուսում ստեղծված իրավիճակը հեռախոսով Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը քննարկել է նախ Գերմանիայի կանցլեր Անգելա Մերկելի, հետո էլ Ֆրանսիայի նախագահ Էմանյուել Մակրոնի հետ: Հեռախոսազրույցները կայացել են արևմտյան երկրների առաջնորդների նախաձեռնությամբ:

Մոսկվան ակտիվ բանակցություններ է վարում եվրոպացի առաջնորդների հետ: Ակնհայտ է, որ առայժմ որոշում չկա: Պուտինը, կարելի է ասել, ծանր կացության մեջ է. որպես ընկեր՝ նա պետք է պահի Բատկային, որը ժամանակ առ ժամանակ կոշտ քննադատությամբ է հանդես գալիս Ռուսաստանի ու նրա առաջնորդի հասցեին:

Թե՛ Մոսկվայի, թե՛ եվրոպական երկրների առաջնորդների համար պարզ է, որ Լուկաշենկոյի հետագա պաշտոնավարումը խնդիր է: Իսկ ընդդիմադիր Սվետլանա Տիխանովսկայային բելառուսցիները առաջնորդ կարող են համարել միայն այն պատճառով, քանի որ մերժում են Բատկային:

Դիտորդները դժվարանում են կանխատեսումներ անել` միջամտելու է Կրեմլը բելառուսական իրադարձություններին, թե ոչ: Կրեմլի մամլո հաղորդագրությունների համաձայն` հեռախոսազրույցների ընթացքում հանգամանորեն քննարկվել է Բելառուսում նախագահական ընտրություններից հետո ստեղծված իրավիճակը: Ռուսական կողմից շեշտվել է «հանրապետության ներքին գործերի արտաքին միջամտության ցանկացած փորձի անընդունելիությունը»: Այս հաղորդագրություններից և ընդհանրապես Մոսկվայի արձագանքից պարզ չէ` արտաքին միջամտության տակ արդյոք Կրեմլը հասկանում է նաև Մոսկվայի միջամտությունը, թե Մոսկվան համարում է, որ Բելառուսի, որի հետ Ռուսաստանը 1999թ. Միութեանական պետության մասին պայմանագիր է կնքել, արտերկիր չէ:

Հետաքրքրական է, որ ռուսական դաշնային հեռուստաընկերությունները երեկվանից նկատելիորեն փոխել են տոնայնությունը և ավելի կոշտ են սկսել քննադատել Լուկաշենկոյին, մինչդեռ վերջինս, ում արևմուտքը չի ճանաչում որպես Բելառուսի լեգիտիմ նախագահ, շարունակում է ակնկալել աջակցություն Մոսկվայից և պնդում է, որ «դրսի ուժերի կողմից կոորդինացվող ցույցերը» Բելառուսում ուղղված են նաև Ռուսաստանի դեմ:

Նկատենք, Բելառուսում շարունակվում են բողոքի ցույցերը, երկրում հայտարարվել է համընդհանուր գործադուլ: Ցուցարարների կողմ են անցնում ոչ միայն խոշոր գործարանների աշխատողները, բժիշկները, երաժիշտները, այլ նաև պետական ապարատի ներկայացուցիչները: Ցուցարարների կողմ է անցել մասնավորապես Սլովակիայում Բելառուսի դեսպան Իգոր Լեշչենյան:

Հատկանշական է, որ բելառուսցի իրավապահներին հանգստյան օրերին տեղի ունեցած աննախադեպ մարդաշատ ակցիաների և ամբողջ երկրում մեկնարկած գործադուլի ֆոնին` դադարել են ցրել ցուցարարներին: Բելառուսցիներին արդեն դաժանաբար չեն ծեծում, իսկ ձերբակալվածների մեծ մասին էլ արդեն ազատ են թողել:

Ուշագրավն այն էր, որ Լուկաշենկոն առաջին անգամ հայտարարեց, որ պատրաստ է թողնել իշխանությունը, սակայն միայն սահմանադրական հանրաքվեից հետո:
Աշխարհը ուշադիր հետևում է Բելառուսում իրադարձություններին: Այսօր՝ օգոստոսի 19-ին, Եվրամիության առաջնորդները մտադիր են արտահերթ տեսակոնֆերանս անցկացնել՝ քննարկելու Բելառուսի իրավիճակը: Իսպանիայի արտգործնախարարն հայտնել է, որ նաև քննարկվելու է Մինսկում բռնությունների և ընտրակեղծիքներին առնչություն ունեցող անձանց նկատմամբ պատժամիջոցներ սահմանելու հարցը։ ԱՄՆ-ի Նախագահ Դոնալդ Թրամփն առաջին անգամ անդրադառնալով հետընտրական Բելառուսի իրադրությանը, ասել է, թե սարսափելի իրավիճակ է այնտեղ և շատ ուշադիր կհետևեն զարգացումներին: ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի պաշտոնական ներկայացուցիչ Ստեֆան Դյուժարիկն ասել է, որ կազմակերպությունն ուշադիր հետևում է Բելառուսում տիրող իրավիճակին:

Ո՞վ է Բելառուսի նախագահի թեկնածու Սվետլանա Տիխանովսկայան

Լուկաշենկոյի հիմնական մրցակից Սվետլանա Տիխանովսկայան ստացել է քվեների մոտ տասը տոկոսը: Բելառուսի ընդդիմադիր թեկնածուն չընդունեց պարտությունը:
Սվետլանա Տիխանովսկայան, ով ձերբակալված ամուսնու՝ բլոգեր Սերգեյ Տիխանովսկու փոխարեն է ներքաշվել ընտրապայքարի մեջ, բոլորի համար պարզ է, որ պատահական մարդ է, ավելին՝ ապաքաղաքական: Նա, իսկապես, հայտնեց բելառուսական թոհուբոհի մեջ պատահականորեն, և այժմ, ըստ ամենայնի չի էլ հասկանում ինչ է կատարվում:

Նա ստիպված փախուստի դիմեց և ապաստանեց հարևան Լիտվայում: Տիխանովսկայան օրերս տարածեց երկու տեսագրություն, որոնք վկայում էին ընկճված հոգեվիճակի մասին, ըստ նրա աջակիցների, տեսագրություններն արվել են ճնշման և սպառնալիքների ներքո: Բայց ավելի ուշ Տիխանովսկայան մարդկանց դիմեց մի նոր՝ շատ ավելի հստակ տեսաուղերձով: «Դեռ կես տարի առաջ ոչ ոք չէր հավատա, որ բելառուսները կարող են միավորվել և հին իշխանությանն ասել «ո՛չ», բայց այդպես եղավ: Մենք գնացինք ընտրատեղամասեր և մեր ընտրությունն արեցինք, օրենքով, խաղաղ և արժանապատվորեն», - ասել էր Տիխանովսկայան: Նրա փոխանցմամբ, հիմա կրիտիկական վիճակ է, մարդու կյանքից ավելի թանկ բան չկա, բայց իշխանությունն արյունալի կոտորած է սարքել: Տիխանովսկայան կոչ արեց դադարեցնել բռնությունը և երկխոսություն սկսել:

Թե՛ Ռուսաստանի, թե՛ Արևմուտքի համար պարզ է, որ պատահական բելառուսական իրադարձությունների կիզակետում հայտնված կինը չի կարող առաջնորդ լինել: Թե ինչպես կզարգանան իրադարձությունները՝ առայժմ պարզ չէ:

Ո՞վ է Վիկտոր Բաբարիկոն

Գործող նախագահի հիմնական մրցակիցներից մեկը՝ չգրանցված թեկնածու Վիկտոր Բաբարիկոն էր, ով համարվում է Մոսկվայի թեկնածու: Նա կալանավորված է՝ նրան մեղադրում են տնտեսական հանցագործությունների մեջ: Լուկաշենկոն խոստովանել է, որ նախկին բանկիրի հետապնդումները սկսվել են իր նախաձեռնությամբ:

Հենց այս թեկնածուն կարող է ընտրություններին մասնակցության դեպքում վայելել Մոսկվայի անվերապահ աջակցությունը: Բայց Բատկան խորամանկ գտնվեց՝ նրան հեռացնելով ընտրապայքարից: «Գազպրոմին» պատկանող բանկի ղեկավարը հրաժարվել էր պաշտոնից` հայտարարելով, որ մասնակցելու է նախագահական ընտրություններին: Սրան հետևեցին բանկում խուզարկություններ և ձերբակալություններ:

Ռուսաստանի իշխանությունները հայտարարեցին, որ նախագահական հավակնություններ ունեցող նախկին բարձրաստիճան կառավարչի դեմ քրեական գործ է հարուցվել` պետությանը հսկայական վնաս հասցնելու մեղադրանքով: Իշխանությունը նաև պնդում է, որ այստեղ քաղաքական որևէ ենթատեքստ չկա:

Բելառուսի իշխանությունները «Բելգազպրոմբանկում» աղմուկ հանած խուզարկությունների հետո բանկի կառավարչի պաշտոնում իրենց թեկնածուին են նշանակել: Բանկում, որը ղեկավարում էր Ալեքսանդր Լուկաշենկոյի քաղաքական մրցակիցը, ժամանակավոր ադմինիստրացիա է նշանակվել: Դրան նախորդել էր հանցավոր եկամուտների օրինականացման և հարկերից խուսափելու վերաբերյալ քրեական գործերի հարուցումը: Բանկի նկատմամբ վերահսկողությունն անցել է Բելառուսի կենտրոնական բանկի նախկին ղեկավար Նադեժդա Երմակովային:

«Բելգազպրոմբանկում» ձերբակալությունների մասին հայտնի դարձավ հունիսի 12-ին, իսկ ուղիղ մեկ ամիս առաջ Բաբարիկոն լքել էր բանկի ղեկավարի պաշտոնը և հայտարարել օգոստոսին կայանալիք նախագահական ընտրություններին մասնակցելու մտադրության մասին:

Հունիսի կեսերին Բելառուսի նախագահի թեկնածու, «Բելգազպրոմբանկ»-ի նախկին ղեկավար Վիկտոր Բաբարիկոն ձերբակալվեց։ Ընդհանուր առմամբ, 15 մարդ էր ձերբակալվել, խոշոր գումարներ և բանկի կորպորատիվ հավաքածուից կտավներ էին առգրավվել։ Հունիսի 12-ին էլ Պետական վերահսկողական կոմիտեի ղեկավարը հայտարարեց, թե իբր՝ «բանկի բազայի վրա կազմակերպված հանցավոր խումբ է ստեղծվել, որը դրամական միջոցներ է արտահանել երկրից, իսկ 20 տարի բանկը ղեկավարած Բաբարիկոն, իբր, այս ամենի մասնակիցն է եղել»։

Հուլիսի սկզբին արդեն պարզ էր, որ Մինսկի դատարանը կալանքի տակ է թողնելու Բելառուսի նախագահի թեկնածու Վիկտոր Բաբարիկոյին: Նա համարվում էր Լուկաշենկոյի հիմնական մրցակիցը։

Հուլիսի14-ին Բելառուսի Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը գրանցեց նախագահի հինգ թեկնածուների, այդ թվում՝ գործող նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոյին, բայց նրանց թվում Վիկտոր Բաբարիկոն չկա։ ԿԸՀ-ի նախագահը հայտարարեց, թե Բաբարիկոյի ունեցվածքի և եկամուտների հայտարարագրում անհամապատասխանություններ կան, նրա եկամուտներն իրականում ավելի շատ են, քան ներկայացված է, բացի այդ՝ նախընտրական արշավը ֆինանսավորվում է դրսից։

Այսպես, հունիսի կեսերից Բաբարիկոն ձերբակալված է և մինչև հիմա գտնվում է մեկուսարանում։ Նրան մեղադրանք է առաջադրվել երեք հոդվածներով՝ հարկերից խուսափում, փողերի լվացում և կաշառակերություն։ Քրեական գործով անցնում է նաև նրա որդին։

Մետաքսյա Շալունց