Նիկոլ Փաշինյանի ամենավերջին սցենարը

ՀՀ պետական պարտքը 2020 թ․ 7 ամիսների ընթացքում ավելացել է 618․2 մլն դոլարով։ Այն վաղուց հատել է ՀՆԱ-ի 50 տոկոսի սահմանագիծը և արդեն մոտենում է 8 մլրդ դոլարի շեմին։ ՀՀ ֆինանսների նախարարության պաշտոնական տեղեկատվության համաձայն՝
2019 թ. դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ պետական պարտքը կազմել է 7 մլրդ 321․3 մլն դոլար, իսկ արդեն 2020 թ. հուլիսի 30-ի դրությամբ այն հասել է 7 մլրդ 939․5 մլն դոլարի։ Միայն 2020 թ. հուլիսին պետական պարտքը ավելացել է 220․7 մլն դոլարով։
Հուլիսի 31–ի դրությամբ 7 մլրդ 939․5 մլն դոլարի պետական պարտքը նախորդ տարվա ՀՆԱ–ի 58.1 տոկոսն է կազմում։
7 մլրդ 939․5 մլն դոլար պետական պարտքից 7 մլրդ 460․9 մլն դոլարը Կառավարության պարտքն է, 478․6 մլն դոլարը՝ Կենտրոնական բանկի արտաքին պարտքը։ ՀՀ արտաքին պարտքը հուլիսի 31-ի դրությամբ կազմել է 5 մլրդ 576․7 մլն դոլար է, ներքին պարտքը՝ 1 մլրդ 884․3 մլն դոլար։
Հատկանշական է, որ 2020 թվականին Հայաստանը պետական բյուջեով նախատեսված գործառնություններն իրականացնելու համար պետք է ներգրավեր 440 մլրդ դրամի պարտք, որից մոտ 281 մլրդ դրամն ուղղելու էր ավելի վաղ վերցված պարտքերի մարմանը։ Փաստորեն , նախատեսված մոտ 90 մլն դոլարի փոխարեն կառավարությունը վերցրել է 612 մլն դոլար․ շուրջ 7 անգամ ավելի շատ, քան պետք է վերցներ։ Հասկանալի է, որ պետական պարտքի նման շեշտակի մեծացումն ուղղակիորեն կապվում է համավարակի հետ, որը շատ մեծ հարված է հասցրել Հայաստանի տնտեսությանը։ Բայց, ինչպես ասում են, դրանից իրականությունը չի փոխվում։ Ինչպես է Հայասատանը կարողանալու դուրս բերել տնտեսությունը կոլապսից։ Հակաճգնաժամային տնտեսական քաղաքականությունը Նիկոլ Փաշինյանի տնտեսական թիմն ուղղակի տապալել է։
Ըստ էության մեկ շնչին բաժին ընկնող պետական պարտքի ծավալը կազմում է մոտ 3000 դոլար, այսինքն՝ ՀՀ յուրաքանչյուր քաղաքացի, նորածինները ներառյալ ճիշտ այդ չափով պարտք են ժառանգում պետությունից։ Նախկինից կուտակված ահռելի պարտքի բեռն էլ ավելի է ծանրանում, տնտեսական հեղափոխությունն այդպես էլ չի իրագործվում, ներդրումներ չկան, իսկ պարտքն հավերժ ավելացնելու հեռանկարը, ամենավատ սցենարն է, որին պետք է պատրաստվել։ Ի վերջո, եթե պարտքը գերազանցի ՀՆԱ-ի մակարդակին, ապա երկիրը կդասակարգվի որպես անհուսալի։ Թերևս
Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորած կառավարությունը հենց սրան էլ ձգտում է։ Ամեն դեպքում այդպես էլ բովանդակային համակաճգնաժամային ծրագիր կառավարությունը չի առաջարկել, անգամ պարզ չէ, թե ինչ քայլեր են ձեռնարկելու, որն է նրանց պատկերացրած ելքը։ Թերևս միայն արտակարգ դրության երկարաձգումը։ Բայց դա ևս արդեն ավարտվում է, որից հետո կմնա կառավարման լիակատար տապալումը՝ իհարկե,  պաշտոնյաների բարձր պարգևավճարները չհաշված։

Հայկ Դավթյան